Чэмпіянат Еўропы па футболе 2008 года, звычайна званы «Еўра-2008» — 13-ы па ліку футбольны турнір для еўрапейскіх краін, які праходзіць раз у чатыры гады пад эгідай УЕФА. Турнір праводзіўся сумесна Аўстрыяй і Швейцарыяй, пачаўся 7 чэрвеня 2008 і завяршыўся 29 чэрвеня 2008 года. Гэта быў другі чэмпіянат Еўропы, гаспадарамі якога з’яўляліся дзве краіны. Першым стаў турнір 2000 года, праведзены ў Бельгіі і Нідэрландах.
У турніры ўдзельнічалі 16 каманд. Аўстрыя і Швейцарыя аўтаматычна кваліфікаваліся як краіны-арганізатары. Астатнія 14 каманд былі вызначаны паводле вынікаў кваліфікацыйнага турніру, які пачаўся ў жніўні 2006 года. Іспанія, як пераможца Еўра-2008, атрымала права прыняць удзел у ў Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі.
Гаспадары чэмпіянату
У ходзе выбараў гаспадара Еўра-2008 галоўнымі кандыдатамі лічыліся 4 прэтэндэнты: Венгрыя, Аўстрыя/Швейцарыя, Грэцыя/Турцыя і скандынаўская чацвёрка (Данія, Швецыя, Фінляндыя, Нарвегія). У выніку галасаванне выйгралі Аўстрыя/Швейцарыя, якім і прагназавалі перамогу.
Венгрыя прайграла ўжо другое галасаванне запар. У 2004 ў яна саступіла Партугаліі. Іншымі кандыдатамі, якія выбылі яшчэ да фінальнага галасавання, былі Шатландыя/Ірландыя, Расія і Харватыя/Боснія і Герцагавіна.
Гарады і стадыёны
Спаборніцтвы прайшлі на васьмі стадыёнах ў абедзвюх прымаюць краінах: чатыры ў Аўстрыі і чатыры ў Швейцарыі. Кожная арэна была разлічана як мінімум на 30 тысяч гледачоў. Найбуйнейшым стадыёнам чэмпіянату быў у Вене ўмяшчальнасцю 53295 месцаў, на якім прайшоў фінальны матч чэмпіянату. Зборная Швейцарыі згуляла ўсе свае матчы на стадыёне у Базелі. На гэтай жа арэне праходзіла цырымонія адкрыцця турніру і першы матч. Зборная Аўстрыі правяла ўсе свае матчы на стадыёне «Эрнст Хапель».
У 2004 годзе ў арганізатараў узніклі праблемы з правядзеннем будучых спаборніцтваў у Цюрыху. Першапачаткова для гэтых мэтаў планавалася рэканструяваць стадыён . Аднак, з-за пратэстаў мясцовых жыхароў рэканструкцыя затрымалася і ўжо не магла быць скончана ў тэрмін. Гэта выклікала занепакоенасць ва УЕФА, паколькі планавалася выкарыстаць па чатыры стадыёны ў кожнай з краін-гаспадынь турніру. Праблема вырашылася, калі арганізатары прапанавалі рэканструяваць іншую арэну — . У студзені 2005 года УЕФА зацвердзіў перагледжаны план. Стадыён «Летцыгрунд» прыняў першы футбольны матч 23 верасня 2007 года.
Аўстрыя Вена Клагенфурт Зальцбург Інсбрук Эрнст ХапельУмяшчальнасць: Хатняя арэна зборнай Аўстрыі Умяшчальнасць: Клуб: Умяшчальнасць: Клуб: Рэд Бул Умяшчальнасць: Клуб: 3 матчы групы B 2 чвэрцьфіналы паўфінал і фінал 3 матчы групы B 3 матчы групы D 3 матчы групы D 3 матчы групы A (уключаючы матч адкрыцця) 2 чвэрцьфіналы і паўфінал 3 матчы групы C 3 матчы групы A 3 матчы групы C Санкт-Якаб ПаркУмяшчальнасць: Клуб: Базель Умяшчальнасць: Клуб: Янг Бойз Умяшчальнасць: Клуб: ЛетцыгрундУмяшчальнасць: Клуб: Цюрых Базель Берн Жэнева Цюрых Швейцарыя
Знакі і атрыбуты
Лагатып чэмпіянату быў распрацаваны дызайнерскай фірмай «English & Pockett». На ім сімвалічна адлюстраваны горны ландшафт, уласцівы абодвум краінам, якія прымалі чэмпіянат, і выкарыстаныя колеры іх сцягоўЛоготип ЕВРО 2008 " Информационный вестник — Football Mundial .
Афіцыйная мелодыя была напісана з спецыяльна для УЕФА. Афіцыйным гімнам Еўра-2008 стала песня «Can You Hear Me», якую выканаў іспанскі спявак Энрыке Іглесіяс падчас цырымоніі закрыцця перад фіналам на стадыёне «Эрнст Хапель» у Вене 29 чэрвеня.
Талісманы
27 верасня 2006 года ў музейным комплексе у Вене былі прадстаўлены талісманы Еўра-2008. Імі сталі два блізнюкі Трыкс і Флікс, створаныя кампаніяй Warner Bros. Consumer Products. Яны апранутыя ў адпаведнасці з колерамі нацыянальных сцягоў Аўстрыі і Швейцарыі: Трыкс — у белай футболцы з нумарам 20, а Фликс — у чырвонай з нумарам 08. Імёны двайнят былі абраныя ў ходзе галасавання, праведзенага сярод 67 406 футбольных фанатаў Аўстрыі і Швейцарыі (Трыкс і Флікс атрымалі 63,3 % галасоў, Флітс і Бітс — 33,7 %, Загі і Зігі — 3,0 %). Варыянты імёнаў выбіраліся кароткія, простыя і лёгка вымаўляюцца на розных мовах.
Кубак
Перад пачаткам турніру была прадстаўлена новая версія Кубка , распрацаваная кампаніяй «Asprey London». Ён у асноўным ідэнтычны арыгінальнаму, створанаму Арцю Бертранам у 1960 годзе. Кубак пазбавіўся мармуровага пастамента мячом, якая знаходзілася на тыльным баку. Срэбная падстава была павялічана для ўстойлівасці. Назвы краін-пераможцаў, якія перш наносіліся на пастамент, цяпер знаходзяцца на заднім баку трафея. Кубак зроблены з чыстага срэбра, важыць 8 кг, яго вышыня роўная 60 см.
Мяч
Спецыяльна для турніру фірмай Adidas быў створаны мяч, які атрымаў назву . Прэзентацыя спартыўнага снарада прайшла 2 снежня 2007 года ў Люцэрне падчас лёсавання фінальнага этапу «Еўра-2008». Адметнай асаблівасцю мяча стала адсутнасць у яго складзе натуральных матэрыялаў. Дзякуючы гэтаму ўласцівасці снарада не мяняюцца пры змене ўмоў надвор’я (у дождж ён не ўбірае вільгаць і не становіцца цяжэй). Іншыя асаблівасці — гэта вялікая сіла ўдару, вялікая хуткасць скрута мяча, непрадказальнасць палёту. Акрамя таго, 30 красавіка 2008 года ў Вене прэзідэнт УЕФА Мішэль Плаціні прадставіў адмысловую мадыфікацыю мяча — «Europass Gloria», распрацаваную адмыслова для фінальнага матчу чэмпіянату.
Дэвіз
За 500 дзён да правядзення турніру, 24 студзеня 2007 года, быў абвешчаны дэвіз «Еўра-2008»: «Дай волю эмоцыям» ().
Прэзідэнт УЕФА Мішэль Плаціні заявіў, што гэтая фраза «апісвае сутнасць чэмпіянату Еўропы-2008 і тое, што ён можа даць. А менавіта — эмоцыі на любы густ: радасць, засмучэнне, палёгку і нервовае напружанне аж да фінальнага свістка».
Прызавыя грошы
УЕФА абвешчана аб агульнай суме у прызавых, якія размеркаваліся паміж шаснаццаццю камандамі фінальнай стадыі наступным чынам:
Па за ўдзел у фінальнай стадыі. У кожным матчы групавой стадыі пераможца атрымлівае , у выпадку нічыёй абедзве каманды атрымліваюць па . За выхад у чвэрцьфінал каманды атрымаюць па . Паўфіналісты атрымаюць па . Сярэбраны прызёр атрымае . Пераможца атрымае .
Размеркаванне прызавых
Максімальна магчымая сума прызавых склала . Менавіта такую суму атрымала зборная Іспаніі, якая атрымала перамогі ва ўсіх сваіх матчах фінальнай стадыі. Сума прызавых зборнай Германіі склала . Паўфіналісты, зборныя Турцыі і Расіі, атрымалі прызавыя ў памеры па . Самая мінімальная сума прызавых ў зборнай Грэцыі — . Пераможцы Еўра-2004 прайгралі ўсе тры гульні групавога этапу.
Адборачныя гульні
Лёсаванне адборачнага цыкла праходзіла ў Мантро, Швейцарыя, 27 студзеня 2006 года ў 12:00 па мясцоваму часу.
Адборачны тур пачаўся ў жніўні 2006 года, праз месяц пасля завяршэння чэмпіянату свету 2006 года. Аўстрыя і Швейцарыя атрымалі права ўзяць удзел у фінальнай стадыі як краіны-гаспадыні. Кваліфікацыйны фармат трохі змяніўся ў параўнанні з папярэднімі турнірамі: пераможцы і другія каманды з кожнай групы наўпрост трапілі ў фінальную частку чэмпіянату — стыкавых матчаў не было. Шэсць з сямі груп складаліся з 7 камандаў, яшчэ адна — з 8 камандаў.
Адборачныя групы Група AГрупа BГрупа CГрупа D
Група EГрупа FГрупа G
Фінальны турнір
Лёсаванне Паводле рэгламенту, дзве краіны-гаспадыні турніру і чэмпіёны Еўропы 2004 года, зборная Грэцыі, атрымалі месцы ў першым кошыку аўтаматычна. Да іх далучылася зборная Нідэрландаў, якая мела найвышэйшы рэйтынг паводле вынікаў адборачных турніраў да «ЧС-2006» і да «Еўра-2008».
Па астатніх кошыках каманды былі размеркаваны ў залежнасці ад каэфіцыента. У выпадку роўнасці каэфіцыента ў разлік браліся вынікі адборачнага цыкла да «Еўра-2008»: сярэдняя розніца мячоў, сярэдняя колькасць забітых мячоў, сярэдняя колькасць забітых мячоў на выездзе, а ў выпадку роўнасці ўсіх паказнікаў — жэрабя.
Кошык 1КамандаКаэф. 2,011 1,989 2,167 2,417Кошык 2КамандаКаэф. 2,409 2,364 2,333 2,273Кошык 3КамандаКаэф. 2,250 2,250 2,192 2,182Кошык 4КамандаКаэф. 2,167 2,091 1,958 1,958
Удзельнікі Чэмпіёнствы зборнай пазначаны тлустым КамандаКваліфікавана якДата кваліфікацыіПапярэднія ўдзелы ў чэмпіянацеГаспадыня чэмпіянату12 снежня 20020 (брала ўдзел упершыню)2 месца ў групе D13 кастрычніка 20079 (1, 1, 1, 1, 1, , , , )1 месца ў групе C17 кастрычніка 20072 (, )1 месца ў групе F17 лістапада 20077 (, , , , , , )1 месца ў групе B17 лістапада 20076 (, , , , , )2 месца ў групе G17 лістапада 20077 (, , , , , , )1 месца ў групе A17 лістапада 20070 (брала ўдзел упершыню)2 месца ў групе A21 лістапада 20074 (, , , )2 месца ў групе E21 лістапада 20078 (2, 2, 2, 2, 2, 3, , )1 месца ў групе G17 кастрычніка 20073 (, , )2 месца ў групе C21 лістапада 20072 (, )2 месца ў групе B17 лістапада 20076 (, , , , , )1 месца ў групе E17 лістапада 20072 (, )1 месца ў групе D17 кастрычніка 20076 (4, 4, 4, , , )Гаспадыня чэмпіянату12 снежня 20022 (, )2 месца ў групе F21 лістапада 20073 (, , )
1 Зборная ² Зборная ³ Зборная СНД 4 Зборная Чэхаславакіі
Склады каманд
Паводле рэгламенту, склады камандаў-удзельніц чэмпіянату павінны былі быць абвешчаны за дзесяць дзён да першага матча турніру, то бок да 28 мая 2008 года. Усяго ў заяву маглі быць занесены 23 футбалісты (улучаючы 3 брамнікаў). Да першага згулянага матча каманды маюць права замяніць траўмаваных футбалістаў.
Экіпіроўка каманд Бренд#Зборныя Adidas 5 Германія, Грэцыя, Іспанія, Румынія, Францыя Nike 5 Нідэрланды, Партугалія, Расія, Турцыя, Харватыя 5 Аўстрыя, Італія, Польшча, Чэхія, Швейцарыя 1 Швецыя
Суддзі У правядзенні турніру бралі ўдзел дванаццаць суддзяў з дваццаццю чатырма асістэнтамі:
Футбольнаяасацыяцыя Арбітр Асістэнты Дэрэн Кэн Майкл Маларкі Эгон Беройтэр Маркус Майр Петэр Херманс Алекс Верстратэн Германія Карстэн Кадах Фолькер Вецэль Дымітрыс Базацыдзіс Дымітрыс Сараідарыс Хуан Карлас Юстэ Хіменес Хесус Кальва Гуадамура Судзіў фінальны матч Алесандра Грызелі Паала Кальканья Гейр-Оге Холен Ян Петэр Рандэн Адрыян Ініа Ханс тэн Хове Роман Слышка Марцін Балка Матыяс Арне Стэфан Кюа Штэфан Вітберг Хенрык Андрэн
Заўвагі
Катэгорыя:2008 год у Аўстрыі Катэгорыя:2008 год у Швейцарыі