desno|mini|300px|Abasidski halifat 850. godine Dinastija Abbasija je vladala od 750 - 1258. i 1261 - 1517, što znači 764 godine sa prekidom. Ukupno je brojala 54 halife.
Historijski pregled Abasidi su svrgnuli sa vlasti Emevijje i zauzeli prijesto na osnovu krvne veze sa Poslanikom Muhammedom. Poticali su od Muhamedovog najmlađeg amidže Abas ibn Abdulmutaliba. Smatrali su da imaju veće pravo na prijestol nego Emevije . Prvo što su uradili je premiještanje prijestonice u Bagdad čime su i ugodili i približili se Perzijskom carstvu koje im je pomoglo pri dolasku na vlast. Zahvaljujući ovome došlo je do zauzimanja vladarskih pozicija i od strane ne-Arapa, što je kasnije omogućilo da istaknuti muslimani koji nisu imali nikakvih veza sa vladarskim pozicijama postanu uticajne vojskovođe, emiri ili veziri.
Abasidi su većinom bili orijentisani na vladanje unutar imperije, a ratovi za proširivanje carstva većinom nisu bili vođeni. Carstvo je bilo veliko i morali su postaviti regionalne vladare, međutim problemi su nastali u njihovoj borbi za vlast i želji da i njihove pozicije budu nasljedne. Jedan od ovih poduhvata je rezultirao i sada poznatom titulom sultana. Naime, već u 11. vijeku Mahmud od Gazne se proglasio sultanom svoje teritorije odbijajući na taj način bilo kakvu vezu s Abbasijama, pa i formalnu koja se relizirala u nazivima titula.
Zadnji Abasid, El-Muste'sim, potomak Poslanikove loze je ubijen 1258. Ubio ga je Hulagu Khan nakon osvajanja Bagdada. Međutim, vladavina Abasida se nastavila i iako su izgubile stvarnu vlast nad zemljom, sve do halife Selima I smatrali su se vladarima, prvenstveno u vjerskim pitanjima. Do kraja svoje dinastije djelovali su iz Egipta (1261.-1517) pod vlašću Memluka.
Raskol sa Šiitima
U ranom periodu vladavine je došlo do prvog značajnijeg raskola između muslimana Sunita i Šita. Prvenstveno, Abasidi su zanijekali Šite jer su podržavali emevijsku vlast a nijekali abasidsko pravo na prijesto putem krvne veze sa Poslanikom. Rezultat su bili mnogi konflikti između ovih dvaju grupa koji su završili osnivanjem nezavisne države Šita u sjevernoj Africi 801.
Memluci
U vrijeme abasidske vladavine, u 9. vijeku osnovana je snažna memlučka vojska. Cilj je bio podržavanje Abbasija i održavanje njihove vlasti. Sačinjavali su je većinom Turci, ali i nešto Slavena i Barbara. Iako su omogućili dinastiji Abasida da riješe unutrašnje i vanjske probleme, oni su ih i svrgnuli sa vlasti i osnovali moćno Osmansko Carstvo.
Značaj
U doba vladavine Abasida hilafet je dobio internacionalni karakter, pružen je doprinos prevođenju knjiga sa drugih jezika, prvenstveno grčkog pa baš zahvaljujući njima uspjela su se sačuvati djela velikih mislioca poput Platona i Aristotela. Postigli su značajna dostignuća vezana za medicinu, a najznačajnija djela su prevođena na latinski i hebrejski. Proučavali su ljudsku anatomiju i uzroke bolesti. U tom periodu je djelovao i Ibn Sina. Bavili su se astronomijom, razvili algebru. Doprinijeli su i na drugim poljima nauke, između ostalog i napravili jedan od prvih, ako ne i prvi globus.
Najznačajnije abbasijske halife
Ebul Abbas el-Sefaha, (750 - 754) prvi halifa značajan po izgradnji puta Kufa - Mekka, te primitivni oblik vodovodnog sistema. Ebu-Džafer el-Mensur, (754 - 775) osnovao Bagdad i učinio ga prijestonicom islamskog carstva. Tražio je grčka djela da bi ih preveo na arapski jezik. Muhamed el Mahdi, (775 - 785) nasljedio veliko bogatstvo koje je darovao u dobrotvorne svrhe, proširio harem oko Kabe. Harun El-Rašid, (786-789) jedan od najznačajnijih abbasijkih halifa, učinio je Bagdad svjetskim, najljepšim gradom, izgradio odnose, kako trgovačke tako i prijateljske, sa Karlom Velikim, učestvovao na mnogim ratnim pohodima i doprinjeo širenju države
Spisak abbasijskih halifa u Bagdadu desno|mini|200px|Srebrni novčići iskopani u Kairuanu sa imenom Abasidskog halife Me'muna Ebu Abas El-Safah 750 - 754 El-Mensur 754 - 775 El-Mehdi 775 - 785 El-Hadi 785 - 786 Harun el-Rašid 786 - 809 El-Emin 809 - 813 El-Me'mun 813 - 833 El-Mu'tesim 833 - 842 El-Vatik 842 - 847 El-Mutevekil 847 - 861 El-Muntesir 861 - 862 El-Muste'in 862 - 866 El-Mu'taz 866 - 869 El-Muhtedi 869 - 870 El-Mu'temid 870 - 892 El-Mu'tedid 892 - 902 El-Muktefi 902 - 908 El-Muktedir 908 - 932 El-Kahir 932 - 934 El-Radi 934 - 940 El-Muteki 940 - 944 El-Mustekfi 944 - 946 El-Muti 946 - 974 Et-Ta'i 974 - 991 El-Kadir 991 - 1031 El-Ka'im 1031 - 1075 El-Muktedi 1075 - 1094 El-Mustazir 1094 - 1118 El-Musteršid 1118 - 1135 El-Rašid 1135 - 1136 El-Muktefi 1136 - 1160 El-Mustendžid 1160 - 1170 El-Mustadi 1170 - 1180 El-Nasir 1180 - 1225 El-Zahir 1225 - 1226 El-Mustensir 1226 - 1242 El-Muste'sim 1242 - 1258
Spisak abasidskih vladara u Egiptu pod okriljem Memluka
El-Mustensir 1261 El-Hakim I (Cairo) 1262 - 1302 El-Mustekfi I of Cairo 1303 - 1340 El-Vatik I 1340-1341 El-Hakim II 1341-1352 El-Mu'tedid I 1352-1362 El-Mutevekil I 1362-1383 El-Vatik II 1383-1386 El-Mu'tesim 1386-1389 El-Mutevekil I 1389-1406 El-Muste'in 1406-1414 El-Mu'tedid II 1414-1441 El-Mustekfi II 1441-1451 El-Ka'im 1451-1455 El-Mustandžid 1455-1479 El-Mutevakil II 1479-1497 El-Mustemsik 1497-1508 El-Mutevekil III 1508-1517
Također pogledajte
Emevije Halifa
Reference
Vanjski linkovi http://www.bbc.co.uk/programmes/p003hyfd (en)
Kategorija:Dinastije Kategorija:Halife Kategorija:Historija Saudijske Arabije Kategorija:Historija islama