mini|250px|desno|Winston Churchill, Franklin D. Roosevelt i Josif Staljin u Jalti 1945. Konferencija u Jalti, održana od 4. do 11. februara 1945, bio je sastanak šefova vlada Sjedinjenih Američkih Država, Ujedinjenog Kraljevstva i Sovjetskog Saveza tokom Drugog svjetskog rata, na kojem su razgovarali o poslijeratnoj reorganizaciji Njemačke i Evrope. Tri države predstavljali su predsjednik Franklin D. Roosevelt, premijer Winston Churchill i generalni sekretar Josif Staljin. Konferencija je održana u blizini Jalte na Krimu, u Sovjetskom Savezu, u dvorcima Livadijski, Jusupovski i Voroncov.
Cilj konferencije bio je oblikovati poslijeratni mir koji bi predstavljao ne samo kolektivni sigurnosni poredak nego i plan za davanje samoopredjeljenja oslobođenim narodima Evrope. Namijenjena uglavnom raspravi o ponovnom uspostavljanju ratom razorenih nacija Evrope, u roku od nekoliko godina, s Hladnim ratom koji je podijelio kontinent, konferencija je postala predmet intenzivnih kontroverzi.
Na konferenciji se raspravljalo o završniom vojnim akcijama protiv Njemačke,ali i o tome što treba učiniti nakon njenog sloma. Dogovorili su se da će se Njemačka podijeliti na četiri okupacijske zone."Velika trojica" dogovorila su se i da u Njemačkoj nakon njenog sloma treba iskorjeniti militarističku i nacističku politiku, koja je i izazvala tako velik i razoran rat. Oni su zaključili da Njemačka mora nadoknaditi štetu koju je počinila u pojedinim državama.
U Jalti se raspravljalo i o očuvanju svjetskog mira, pa je prihvaćen zaključak da se osnuje stalna međunarodna organizacija "Ujedinjene nacije" koja će se brinuti o tome.
Jalta je bila druga od tri velike ratne konferencije među "Velikom trojkom". Prethodila joj je Teheranska konferencija u novembru 1943, a nakon nje je uslijedila Potsdamska konferencija u julu iste godine. Prethodila joj je i konferencija u Moskvi u oktobru 1944, kojoj nije prisustvovao Roosevelt, a na kojoj su Churchill i Staljin govorili o zapadnim i sovjetskim sferama utjecaja u Evropi.Melvyn Leffler, Cambridge History of the Cold War, Volume 1 (Cambridge University Press, 2012), p. 175
Također pogledajte Željezna zavjesa
Reference
Izvori
Dodatna literatura
Butler, Susan. Roosevelt and Stalin (Knopf, 2015) Clemens, Diane Shaver. Yalta (Oxford University Press). 1972 Dobbs, Michael. Six Months in 1945: FDR, Stalin, Churchill, and Truman--from World War to Cold War (Vintage, 2013).
Gardner, Lloyd C. Spheres of influence : the great powers partition Europe, from Munich to Yalta (1993) online free to borrow Harbutt, Fraser J. Yalta 1945: Europe and America at the Crossroads (Cambridge: Cambridge University Press, 2010). Haglund, David G. "Yalta: The Price of Peace." Presidential Studies Quarterly 42#2 (2012), p. 419+. online Hamilton, Nigel. War and Peace: FDR's Final Odyssey D-Day to Yalta, 1943-1945 (2019).
Preston, Diana., Eight Days at Yalta: How Churchill, Roosevelt and Stalin Shaped the Post-War World (2019) Roberts, Geoffrey. "Stalin at the Tehran, Yalta, and Potsdam conferences." Journal of Cold War Studies 9.4 (2007): 6–40. Shevchenko O. Yalta-45: Ukrainian science historiographic realia in globalization and universalism era Watt, Donald Cameron. "Britain and the Historiography of the Yalta Conference and the Cold War." Diplomatic History 13.1 (1989): 67–98. online
Kategorija:1945. u Sovjetskom Savezu Kategorija:1945. u međunarodnim odnosima Kategorija:Konferencije iz 1945. Kategorija:Konferencije u Drugom svjetskom ratu Kategorija:Diplomatske konferencije u Sovjetskom Savezu Kategorija:Sjedinjene Američke Države u Drugom svjetskom ratu Kategorija:Sovjetski Savez u Drugom svjetskom ratu Kategorija:Ujedinjeno Kraljevstvo u Drugom svjetskom ratu Kategorija:Franklin D. Roosevelt Kategorija:Josif Staljin Kategorija:Winston Churchill Kategorija:Historija Krima Kategorija:Američko-britanski odnosi Kategorija:Američko-sovjetski odnosi Kategorija:Britansko-sovjetski odnosi