mini|desno|250px|Lokacija pinealne žlijezde Epifiza ili pinealna žlijezda (lat. Glandula pinealis) je mala endokrina žlijezda u mozgu, locirana između moždanih hemisfera. Kod čovjeka ova žlijezda je veličine zrna graška. Epifiza luči melatonin koji reguliše budnost i spavanje. Kod životinja melotonin je zadužen za funkciju polnog nagona, ponašanje, rast krzna, kamuflažu i zimski san. Glavne ćelije u epifizi koje luče hormon se zovu pinealociti.
Histološka građa
Epifiza je obavijena mekom možanom ovojnicom koja gradi kapsulu ove žlijezde. Od ove kapsule prema unutrašnjosti odlaze trake vezivnog tkiva koje dijele epifizu na nepravilne režinjiće (lobuluse). Kroz trake vezivnog tkiva parenhimu žlijezde pristupaju krvni sudovi i nervna vlakna.
Parenhim je organizovan u vidu anastomozirajućih traka i grupica ćelija unutar režnjića. Najbrojnije ćelije epifize su pinealociti. Pinealociti su ćelije koje imaju bazofilnu citoplazmu i ovalno euhromatično jedro. U citoplazmi dominiraju sintetske organele (hrapavi endoplazmatski retikulum i Goldži kompleks), brojne mitohondrije i sekretne granule. U sekretnim granulama deponovan je melatonin. Pinealociti posjeduju kraće ili duže citoplazmatske produžetke koji sa svojim završnim, proširenim dijelom dolaze do krvnih sudova ili su u odnosu sa produžecima susjednih pinealocita. Između nastavaka pinealocita nalaze se prostori ispunjeni likvorom.
Pored pinealocita u epifizi se nalazi jedan oblik modificiranih astrocita (intersticijske glija ćelije). Ove ćelije imaju intermedijarne filamente građene od glijalnog kiselog fibrilarnog proteina (GFAP) i čine uglavnom oko 5% ćelijske populcaije.
U epifizi se može naći i moždani pijesak (acervulus, corpora arenacea)
Reference
Vanjski linkovi
http://www.ajnr.org/content/19/9/1631.full.pdf
Kategorija:Žlijezde Kategorija:Cirkadijani ritam Kategorija:Endokrini sistem Kategorija:Epitalamus Kategorija:Glava i vrat Kategorija:Fiziologija spavanja