Natrij-karbonat (Na2CO3), često pogrešno nazvan soda je so natrija i ugljične kiseline (H2CO3). Kao dodatak prehrambenim namirnicama nosi oznaku E500.
Modifikacije Natrij-karbonat je polimorfna supstanca, koja se kristalizira u različitim kristalnim sistemima, u zavisnosti od pritiska i temperature. Može biti bezvodna ili sadržavati kristalnu vodu (hidrat).
Bezvodni natrij karbonat: Poznat i kao mineral natrit ili kao kalcinisana soda. To je bijeli prah koji se topi na 853 °C i ima gustoću od 2,51 g/cm3. Stvara se na temperaturama višim od 107 °C. Monohidrat, Na2CO3•H2O: Poznat i kao mineral termonatrit, stvara se na temperaturama višim od 35,4 °C iz heptahidrata. Dihidrat, Na2Ca(CO3)2•2H2O: poznat i kao mineral pirsonit Pentahidrat, Na2Ca(CO3)2•5H2O: mineral gailusit ili natrokalcit. Heptahidrat, Na2Ca(CO3)2•7H2O: Stvara se na temperaturama iznad 32,5° °C iz dekahidrata. Dekahidrat, Na2Ca(CO3)2•10H2O: poznat i kao mineral soda ili kristalna soda, kristalizira se na temperaturama ispod 32,5 °C iz zasičenog rastvora natrij karbonata.
Osobine Kao so slabe ugljične kiseline reagira sa jakim kiselinama koje iz njega istiskuju ugljik-dioksid. U vodi se rastvara oslobađajući toplotu te uslijed hidrolize daje bazičan rastvor.
Nalazišta Veća nalazišta natrij karbonata se nalaze u Egiptu (jezero Natron), istočnoj Africi (mnoga isušena jezera i vodotoci), Kaliforniji, Meksiku i južnoj Sahari.
Upotreba
Natrij karbonat se koristi još od antike. U starom Egiptu se koristio za mumificiranje, kao i za proizvodnju keramike, stakla te kao sredstvo za čišćenje. Danas se koristi u razne industrijske svrhe, te se smatra jednim od važnih hemijskih proizvoda. U svijetu se godišnje proizvede oko 39 miliona tona sode (1997), a najveći dio se upotrijebi industriji stakla, proizvodnji sredstava za čišćenje i izbjeljivanje, industriji papira i drugim.
Također pogledajte Natrij-hidrogenkarbonat
Kategorija:Karbonati Kategorija:Aditivi sa E-brojem