Umri muški () američki je akcijski triler Johna McTiernana iz 1988. s Bruceom Willisom u glavnoj ulozi. Film je bio veliki komercijalni i kritički uspjeh, a lansirao je i Willisovu karijeru, nakon čega je dobijao akcijske, dramske i muzičke uloge.
Film je zasnovan na romanu Rodericka Thorpa iz 1979, Nothing Lasts Forever. Sami roman bio je nastavak knjige Detektiv, koja je 1968. ekranizirana, a u glavnoj ulozi pojavio se Frank Sinatra.
Radnja Njujorški policajac John McClane (Willis) dolazi na Badnjak u Los Angeles kako bi praznike proveo sa svojom porodicom. Stiže u zgradu korporacije "Nakatomi", na prijem priređen na radnom mjestu njegove žene. Sasvim neočekivano, grupa međunarodnih terorista na čelu s Hansom Gruberom (Rickman) preuzima kontrolu nad zgradom, držeći kao taoce sve koji su se u njoj zatekli, kako bi se dokopali 600 miliona dolara obveznica iz trezora koji je u zgradi. FBI je pozvan da riješi ovu situaciju, ali McClane ima sasvim drugačije planove za teroriste.
Zanimljivosti mini|lijevo|250px|Zgrada Fox Plaza u Los Angelesu, koja je u filmu prikazana kao Toranj Nakatomi U posljednjoj sceni, u kojoj se Karl odjednom ponovo pojavljuje kako bi ubio McClanea, čuje se muzika Jamesa Hornera iz filma Aliens. U njemačkoj verziji filma imena njemačkih terorista izmijenjena su u engleski oblik (najviše u njihove britanske ekvivalente): tako je Hans postao Jack, Karl je postao Charlie, Heinrich Henry itd. Tako su njemački teroristi postali irski radikali koji su radije pošli za profitom nego za idealima, što je dovelo do nekih zabuna. Imena su prevedena jer je terorizam u tadašnjoj Njemačkoj bio osjetljiva tema. Zgrada Nakatomi zapravo je sjedište 20th Century Foxa. Kompanija je sama zakupila vlastitu zgradu kako bi se omogućila produkcija.
Zarada i kritike Kad je film objavljen, smatrao se jednim od najboljih akcijskih filmova svoje ere. Često se ističe kako je ponovno privukao pažnju na akcijske trilere kao što su Pod opsadom, Putnik 57 i Brzina. Film je zaslužan i za kreiranje arhetipa "akcijskog junaka" koji je više "pogrešiv" i antijunaka koji nosi par krpica na sebi, rijetko progovara (obično rečenice s jednom riječi) i uvijek ima surov izraz lica. Film je u Americi zaradio 80.707.729 dolara.
Kritičari su ga hvalili, a snimljena su i četiri nastavka. U izdanju časopisa Entertaimnent Weekly od 22. juna 2007. proglašen je najboljim akcijskim filmom svih vremena.
Nastavci Umri muški 2 (1990) Umri muški 3 (1995) Umri muški 4.0 (2007) Umri muški: Dobar dan za umiranje (2013)
Vanjski linkovi
Scenarij Analiza scenarija Umri muški na Rotten Tomatoesu
Kategorija:Filmovi iz 1988. Kategorija:Filmovi na engleskom jeziku Kategorija:Američki filmovi Kategorija:Američki akcijski trileri Kategorija:Američki božićni filmovi Kategorija:Filmovi o pljački Kategorija:Filmovi o terorizmu Kategorija:Filmovi zasnovani na romanu Kategorija:Filmovi s radnjom u Los Angelesu Kategorija:Filmovi snimljeni u Los Angelesu Kategorija:Filmovi Silver Picturesa Kategorija:Filmovi 20th Century Foxa Kategorija:Filmovi u Nacionalnom filmskom registru Sjedinjenih Američkih Država Kategorija:Filmovi s muzikom Michaela Kamena Kategorija:Filmovi s radnjom u Kaliforniji