10. milenij prije nove ere obuhvatao je godine od 10.000 pne do 9001. godine prije nove ere (oko 12 ka do oko 11 ka). Označava početak tranzicije iz paleolita u neolit kroz periode prijelaznog mezolita (Sjeverna Evropa i Zapadna Evropa) i epipaleolita ( Levant i Bliski istok ), koji zajedno čine prvi dio epohe holocena za koji se općenito vjeruje da je započeto c. 9700 p. n. e. (oko 11,7 ka) i predstavlja trenutnu geološka epoha. Nemoguće je precizno datirati događaje koji su se desili oko vremena ovog milenija, a svi ovdje navedeni datumi su procjene uglavnom zasnovane na geološkoj analizi, antropološkoj analizi i radiometrijskom datiranju.mini|Göbekli Tepe, Şanlıurfa, 2011.
Događaji Oko 10.000 godina p. n. e.: Početak mezolitskog ili epipaleolitskog vremenskog perioda, što predstavlja prvi dio holocenske epohe. Bubalus period u Sahari Evropa: Pripadnici Azilijanskog (kultura bojanih oblutka) naroda žive u Španiji, Francuskoj, Švicarskoj, Belgiji i Škotskoj. Evropa: Saami se nastanjuju u Skandinaviji i počinju se miješati s narodima koji su već živjeli u Norveškoj, Finskoj, Švedskoj i Rusiji. Evropa: Magdalenijanska kultura cvate i stvara pećinske slike u Francuskoj Norveška: Prvi tragovi ljudskog stanovništva u Randabergu Egipat: Rane oštrice srpova i mlinova nestaju, te su zamijenjeni kamenim oruđem za lov, ribolov i skupljanje Azija: Pećine u blizini Kaspijskog mora se koriste kao ljudska staništa. Japan: Jomonski ljudi koriste grnčarstvo, love ribu, životinje, prikupljaju lješnjake, orahe i jestivo sjemenje. Postoji oko 10.000 poznatih nalazišta. Mezopotamija: Tri ili više jezičkih grupa, uključujući sumerski i semitske narode dijele isti politički i kulturni način života. Mezopotamija: Ljudi počinju prikupljati divlju pšenicu i ječam kako bi fermentiralo prvo pivo. Koreja: Pojavljuju se prve posude, vjerovatno povezane s prvim sjedilačkim poljoprivrednim zajednicama. Sjeverna Amerika: Paleoindijanska društva lovaca-sakupljača žive kao nomadi. Sjeverna Amerika: Blackwater Draw se stvara u Novom Meksiku, što svjedoči o ljudskoj aktivnosti Sjeverna Amerika: Folsomski narod cvjeta na jugozapadu današnjih SAD. Sjeverna Amerika: Osnovano naselje na nalazištu Nanu u Haida Gwaiiju u današnjoj Britanskoj Kolumbiji, što predstavlja najstarije trajno naseljeno područje današnje Kanade. Pripitomljen pas. Perzija: Pripitomljena koza.
9560. p. n. e.: Ukoliko se Platon shvati doslovno (pod pretpostavkom da je njegova brojka od 9000 godina prije 560. p. n. e. bila tačna), grad-država Atlantida je potonula u okean.
Oko 9000. p. n. e.: Bliski Istok: Prve kamene građevine su postavljene kod Jerihona.
Promjene okoline Oko 10.000. p. n. e.: Sjeverna Amerika: Canis dirus, Smilodon, Divovski dabar, Kopneni ljenjivac, mamut i američki lav izumiru. Beringovo more: Beringov kopneni most između Sibira i Sjeverne Amerike prekriven vodom. Sjeverna Amerika: Long Island postaje otok nakon što voda prodire preko zapadnog ruba do unutrašnjeg jezera Homo floresiensis, posljednji čovjekov bliski srodnik, izumire. Svijet: Nivo vode se naglo diže, a u unutrašnjosti izbijaju masovne poplave zbog topljenja ledenjaka.
Oko 9700. pr.n.e: Stvara se Jezero Agassiz.
Oko 9600. p. n. e.: Hladni period mlađeg Dryasa završava. Pleistocen završava i započinje holocen. Paleolitik završava i započinje mezolitik. Velike oblasti prethodno zaleđene zemlje postaju ponovno nastanjive.
Oko 9500. p. n. e.: Stvoreno jezero Ancylus, dio današnjeg Baltičkog mora.
Literatura Kislev, Mordechai E.; Hartmann, Anat & Bar-Yosef, Ofer (2006a): Early Domesticated Fig in the Jordan Valley. Science 312(5778): 1372. PMID 16741119(HTML sažetak) Supporting Online Material Kislev, Mordechai E.; Hartmann, Anat & Bar-Yosef, Ofer (2006b): Response to Comment on "Early Domesticated Fig in the Jordan Valley". Science 314(5806): 1683b. Puni tekst u PDF-u Lev-Yadun, Simcha; Ne'eman, Gidi; Abbo, Shahal & Flaishman, Moshe A. (2006): Comment on "Early Domesticated Fig in the Jordan Valley". Science 314(5806): 1683a. Puni tekst u PDF-u Roberts, J. (1996): History of the World. Penguin.
Reference
Vanjski linkovi
https://web.archive.org/web/20110102201303/http://www.census.gov/ipc/www/worldhis.html
-0