Stuttgart (fonet. Štutgart) je grad u južnoj Njemačkoj i glavni grad savezne pokrajine Baden-Württemberg. Sa 600.068 stanovnika, Stuttgart je šesti grad po veličini i jedan od značajnijih centara bosanske dijaspore na teritoriji SR Njemačke. U metro području živi oko 3,46 miliona stanovnika (stanje februar 2007).
Grad leži u središtu veoma gusto naseljenog područja, okružen brojnim manjim gradovima i naseljima. Uže urbano područje ima oko 2,63 miliona stanovnika što čini Stuttgart trećom aglomeracijom po broju stanovništva u Njemačkoj, poslije Rurske oblasti i Berlina.
Stuttgart leži na brojnim brdima, dolinama i parkovima, što nije karakteristično za druge velike njemačke gradove. Mnogi turisti koji posjete grad su iznenađeni okolinom, pošto se grad često veže za razvijenu automobilsku industriju. Često ga zovu i kolijevkom automobila.
Grad ima status Stadtkreisa, jedne vrste autonomnog urbanog okruga. U njemu se nalazi sjedište regionalnog parlamenta, lokalnog vijeća i sjedište protestantske crkve pokrajine Württemberg, kao i jedno od dva sjedišta biskupa katoličke biskupije Rottenburg-Stuttgart.
Zvanični moto grada Stuttgarta je "Stuttgart je više..." (za turiste, za privredu itd.). Često se opisuje i kao grad budućnosti (njem. Standort Zukunft) ili mjesto gdje se posao susreće sa budućnosti. Na inicijativu gradonačelnika, 2007 se počelo sa promocijom Stuttgarta stranim investitorima pod sloganom kreativna moć Njemačke. Planira se da se time poboljšaju transportni putevi do međunarodnih centara. U sklopu projekta Stuttgart 21, od marta 2008 grad je prihvatio i novi logo i slogan opisujući se kao novo srce Evrope (Das neue Herz Europas).
Stuttgart nosi nadimak švapska metropola, kao aluziju na švapski dijalekt njemačkog jezika koji se govori u tom dijelu Njemačke.
Geografija Stuttgart se nalazi oko sat vremena udaljenosti od Schwarzwalda i Švapske Jure. Središte grada se nalazi u plodnoj dolini, ugniježđeno između vinograda i guste šume u blizini rijeke Neckar. U vrućim ljetnim danima, lokalno stanovništvo ovo područje opisuje kao "štutgartski kazan"
Stuttgart se rasprostire na površini od 207 km2, sa nadmorskom visinom od 207 m u dolini Neckara do 549 m na brdu Bernhartshöhe. Kao rezultat ogromne visinske razlike, u i oko grada se nalazi oko 400 stepeništa (Stäffele na lokalnom dijalektu), što približno čini oko 20 km stepeništa. Mnogi vode porijeklo iz vremena kada su vinogradi okruživali cijelu dolinu. Čak i danas, postoje vinogradi koji su udaljeni manje od 500 m od glavne željezničke stanice (Hauptbahnhof)
mini|800px|Panorama Stuttgarta prema jugoistoku. Od doline rijeke Neckar lijevo se uzdižu se neboderi u centru grada. Južni i zapadni dio grada prikazani su desno.
Gradski distrikti Grad Stuttgart je podijeljen na ukupno 23 gradska distrikta, i to 5 unutrašnjih i 17 vanjskih distrikta. Unutrašnji distrikti su: centralni Stuttgart, sjeverni Stuttgart, istočni Stuttgart, južni Stuttgart i zapadni Stuttgart.
Vanjski distrikti su: Bad Cannstatt, Degerloch, Stuttgart-Möhringen, Stammheim, Stuttgart-Untertürkheim, Vaihingen, Zuffenhausen (sjedište Porschea), Stuttgart-Feuerbach, Birkach, Botnang, Hedelfingen, Mühlhausen, Stuttgart-Münster, Obertürkheim, Plieningen, Sillenbuch, Stuttgart-Wangen i Weilimdorf
mini|200px|Središte grada zimi Metro područje grada (odnosno Stadtkreis Stuttgart) je okruženo susjednim manjim gradovima kao što je Ludwigsburg gdje se nalazi veličanstvena barokna palača, zatim Böblingen, Esslingen am Neckar, Waiblingen, Göppingen i drugi manji gradovi.
Klima Stuttgart ima pretežno kontinentalnu klimu. U ljetnim mjesecima, obližnji Schwarzwald i Švapske Alpe služe kao prirodni štit od oluja sa zapada i juga, ali grad često pogodi snažno nevrijeme uglavnom tokom ljeta te periodi dugotrajnih snježnih padavina zimi, koji nekad traju i sedmicama. Poznata je pojava kazana tj. u središtu grada izmjerene su značajno više temperature ljeti i mnogo manje snijega zimi u poređenju sa predgrađima. Pošto se nalazi relativno daleko od mora, razlike temperatura zimi i ljeti odnosno dnevne i noćne mogu biti ekstremne. Po statistikama, Stuttgart ima prosječno 1693 sata sunčevog sjaja godišnjehttp://www.stuttgart-tourist.de/ENG/city/zahlen-fakten.htm Stuttgart zvanične informacije za turiste.
Zima prosječno traje od decembra do marta. Najhladniji mjesec je januar sa prosječnom temperaturom od 0 °C. Snježni pokrivač ne traje duže od nekoliko dana, iako u posljednje vrijeme ostaje sve duže, kao što je to bio slučaj 2004, kada je snijeg ostao nekoliko sedmica. Ljeta su dosta topla sa prosječnom temperaturom od 20 °C u najtoplijim mjesecima julu i augustu. Ljeto traje od maja do septembra.
Historija Do 19. vijeka Prva poznata naselja na području današnjeg Stuttgarta datiraju od kraja 1. vijeka, od osnivanja rimske tvrđave u dijelu današnjeg distrikta Bad Cannstatta, na obali rijeke Neckar. Rimljani se povlače oko 260 nakon čega slijedi invazija plemena Alemana sa sjevera. Iako nije ništa konkretno poznato o naselju Cannstatt za vrijeme barbarske invazije, vjeruje se da je područje ostalo naseljeno sve do godine 700.
mini|250px|Stari dvorac u Stuttgartu datira od 950 godine
Smatra se da je sam grad Stuttgart osnovan oko 950 godine, neposredno prije bitke kod Lechfelda. Osnovao ga je švapski vojvoda Liudolf, jedan od sinova cara Svetog Rimskog Carstva Otta I Velikog. Grad se koristio za uzgajanje konja u plodnim dolinama, u blizini današnjeg centra grada, iako su nedavna arheološka iskopavanja pokazala da je ovo područje već bilo u vlasništvu merovinških farmera.Daniel Kirn: Stuttgart - Eine kleine Stadtgeschichte, Sutton, 2007,
U registru poklona opatije Hirsau, koji je datiran oko 1160, spominje se Hugo de Stuokarten, što navodi na postojanje istoimenog naselja na mjestu današnjeg Stuttgarta.
Od ovog vremena pa sve do 14. vijeka, naselje je bilo u rukama markgofova Badena i virtemberških gradova Backnang i Besigheim. mini|lijevo|200px|Novi dvorac Stuttgart na Schlossplatzu koji je napravljen između 1746 i 1807
Oko 1300, Stuttgart je postao rezidencija grofova Württemberga, koji su nastavili izgrađivati i proširivati naselje u prijestolnicu svoje teritorije (Territorialstaat). Status grada Stuttgart je dobio 1321 kada je postao zvanična kraljevska prijestolnica. Teritorija oko Stuttgarta je bila poznata kao grofovija Württemberg, prije nego što su je podigli na stepen vojvodstva od strane cara Svetog Rimskog Carstva 1495, kada Stuttgart postaje glavni grad vojvodstva i rezidencija vojvode. Naziv Württemberg potječe od strmog brda u okolini Stuttgarta poznatog kao Wirtemberg.
U 18. vijeku, grad nakratko gubi status prijestolnice, pošto je Eberhard Ludwig osnovao grad Ludwigsburg sjeverno od Stuttgarta, gdje premješta svoju prijestolnicu. Godine 1775, Karl Eugen zahtjeva da se sjedište vrati u Stuttgart, dajući naređenje za izgradnju novog dvorca na Schlossplatzu.
19. i 20. vijek Godine 1803 Stuttgart je proglašen glavnim gradom kneževine Württemberg (kojom je vladao izborni knez - "princ elektor") sve dok Napoléon Bonaparte nije srušio Sveto Rimsko Carstvo 6. augusta 1806), kada Stuttgart postaje glavni grad kraljevine Württemberg. Kraljevsko sjedište je prošireno pod vlašću Frederika I Virtemberškog iako su mnoge važne zgrade u Stuttgartu izgrađene za vrijeme vladavine Williama I Virtemberškog, uključujući Wihelmovu palaču, bolnicu Katharina, gradsku galeriju, vilu Berg i Königsbau.
mini|200px|Wilhelmova palača 1840 godine, danas gradska biblioteka Tokom 19. vijeka, razvoj grada je bio sputavan zbog svoje specifične lokacije. Tek nakon prolaska željeznice i otvaranja glavne željezničke stanice 1846, grad doživljava snažan ekonomski razvoj. U to vrijeme broj stanovnika se kretao oko 50.000.
Za vrijeme revolucija 1848 i 1849 godine, formiran je demokratski pangermanski nacionalni parlament (Frankfurtski parlament) u Frankfurtu u svrhu prevazilaženja podjela unutar njemačkih država. Nakon dugih razgovora, parlament je odlučio da ponudi titulu njemačkog cara Fredericku Wilhelmu IV od Pruske. Kako je demokratski pokret slabio, njemački prinčevi su počeli uzimati kontrolu na svojim nezavisnim državama. Napokon, pruski kralj je odbacio ponudu revolucionara. Članovi parlamenta su izbačeni iz Frankfurta a najradikalniji članovi (koji su težili uspostavljanju republike) su pobjegli u Stuttgart. Nedugo zatim, zadnji ostaci ovog parlamenta su razbijeni od strane virtemberške vojske.
Već 1871 u Stuttgartu je bilo oko 91.000 stanovnika, a u vrijeme dok je Gottlieb Daimler konstruirao prvi automobil na svijetu u malehnoj radionici u Cannstattu, populacija grada je brzo narasla do 176.000 stanovnika.Stuttgart - Where Business Meets the Future, promotivni materijal izdan od strane Stuttgartskog vijeća, Odjeljenje za ekonomski razvoj, 2005
Godine 1871, nezavisno kraljevstvo Württemberg se pridružuje Njemačkom carstvu koje je stvorio Otto von Bismarck, premijer Pruske tokom ujedinjenja njemačkih država. mini|lijevo|200px|Stuttgart oko 1900 godine Na kraju Prvog svjetskog rata, monarhija se raspala i formirana je slobodna država Württemberg u sklopu Weimarske Republike. Stuttgart je postao njegov glavni grad. Godine 1920 grad postaje sjedište njemačke nacionalne vlade (nakon što je administracija pobjegla iz Berlina, poslije puča)
Za vrijeme nacističke Njemačke, u Stuttgartu je otpočelo protjerivanje Jevreja već 1939 godine. Nakon što je stavljena zabrana kretanja Jevreja 1. oktobra 1941, svi Jevreji koji su živjeli na području Württemberga su prisiljeni da žive u tzv. jevrejskim apartmanima sve dok nisu poslani u koncentracioni kamp lociran na ranijem sajmištu u Killesbergu. 1. decembra 1941 organizirani su prvi deportacijski vozovi prema Rigi. Samo 180 Jevreja s područja Württemberga je preživjelo koncentracione logore.
Tokom Drugog svjetskog rata, središte Stuttgarta je gotovo potpuno uništeno zbog savezničkog bombardovanja. Najteža razaranja grada su se desila 1944 godine od strane angloameričkih bombardera. Vrhunac napada se desio 12. septembra 1944 kada su britanski avioni bacili oko 184.000 bombi na staro središte Stuttgarta. Stradalo je preko 1000 ljudi. Sveukupno za vrijeme Drugog svjetskog rata, bilo je 53 bombardovanja Stuttgarta pri čemu je uništeno oko 68% svih objekata a stradalo je 4.477 osoba.
Francuska armija, u sklopu savezničkog sloma nacističke Njemačke, 1945 ulazi u Stuttgart te nakon rata grad ulazi u američku okupacionu zonu. Nakon što su se ujedinile sve tri okupacione zone (američka, britanska i francuska) i proglašena Savezna republika Njemačka 7. oktobra 1949, Stuttgart je, pored Frankfurta, bio jedan od tri kandidata za glavni grad Zapadne Njemačke. Napokon, Bonn je proglašen prijestolnicom.
Dijelovi ranijih njemačkih država Baden i Württemberg su se spojili 1952 i formirali novu pokrajinu Baden-Württemberg, danas treća po veličini pokrajina u Njemačkoj.
Od 1945 do danas Za vrijeme Hladnog rata, Stuttgart je postao sjedište zajedničke komande svih američkih vojnih snaga u Evropi, Africi i na Atlantiku (EUCOM). I danas EUCOM ima sjedište u Stuttgartu, a američka vojska je izgradila brojne vojne baze u okolini grada.Američke vojne instalacije u Stuttgartu.
mini|150px|Prvi grb grada Stuttgarta iz 1286 godine Kasnih 1970tih, u distriktu Stammheim desilo se jedan od poznatijih sudskih procesa kriminalnoj grupi nazvanoj Frakcija Crvene armije (Red Army Faction). Nakon suđenja, četiri člana ove bande su izvršila samoubistvo. Izvršeno je nekoliko nasilnih pokušaja da se oslobodi ova grupa za vrijeme Njemačke jeseni 1977, kulminirajući otmicom i ubistvom njemačkog industrijalca i predsjednika njemačke asocijacije poslodavaca Hanns Martin Schleyera, kao i otmicom aviona Lufthanse u Landshutu.
Porijeklo imena i grba grada