Ovo je pregled raznih operativnih sistema (OS), od ranih i historijski važnih do modernih i specijaliziranih verzija, uključujući kako komercijalne tako i slobodne/open source varijante.
Rani operativni sistemi (historijski važni) CTSS (Compatible Time-Sharing System, razvijen na MIT-u) Incompatible Timesharing System (razvijen također na MIT-u) THE operativni sistem (autor Dijkstra i saradnici) Multics (zajednički projekat Bell Labs-a, General Electric-a i MIT-a) Master programme za Leo III (oko 1962; prvi put namijenjen komercijalnoj upotrebi) RC 4000 Multiprogramming System (razvio Regnecentralen 1969. godine)
Rani, komercijalni (ili zakonom zaštićeni) OS Apple DOS (rane verzije bile su kombinacija ROM-ugrađenog firmwarea i Integer BASIC-a; kasnije uključivale i Microsoft BASIC) BOS (cross-platform, baziran na komandnoj liniji) Porodica Commodore PET, Commodore 64 i Commodore VIC-20 Prvi IBM PC (imao tri opcije OS-a: UCSD p-System, CP/M-86 i PC DOS) Sinclair Micro i QX TRS-DOS, razni ROM OS (većina se temeljila na Microsoft BASIC-u uz sistemske ekstenzije) TI-99/4A (ugrađeni OS i BASIC) FLEX (razvio Technical Systems Consultants za Motorola 6800; korišten na SWTPC, Tano, Gimix i dr.) FLEX9 (za Motorola 6809) mini-FLEX (5.25" disk varijanta za 6800) CMT-ROS
Podjela po proizvođačima U nastavku su navedeni operativni sistemi grupirani prema kompanijama ili hardverskim platformama.
Acorn Arthur ARX RISC OS RISCiX
Amiga AmigaOS Amiga Linux AMIX (Amiga Unix 4.0) Minix/Amiga (port Minixa) NetBSD/Amiga OpenBSD/Amiga
Apple / Macintosh Apple DOS ProDOS GS/OS Lisa OS A/UX Klasični Mac OS: System 6 System 7 (kodni naziv: "Big Bang") Mac OS 8 Mac OS 9 macOS: Mac OS X 10.0 ("Cheetah") Mac OS X 10.1 ("Puma") Mac OS X 10.2 ("Jaguar") Panther (10.3) Tiger (10.4) Leopard (10.5) Snow Leopard (10.6) Lion (10.7) Mountain Lion (10.8) Mavericks (10.9) Yosemite (10.10) El Capitan (10.11) Sierra (10.12) High Sierra (10.13) macOS Mojave (10.14) macOS Catalina (10.15) macOS Big Sur (11) macOS Monterey (12) macOS Ventura (13) Mac OS X Server (server varijanta) Darwin (bazni open-source OS)
Atari ST TOS MultiTOS MiNT
Burroughs (kasnije Unisys) BTOS (ranije poznat kao CTOS) CWD MCP
Convergent Technologies (kasnije Unisys) CTOS (kupio Unisys)
Be Incorporated BeOS BeIA Zeta (nastavak BeOS-a)
Digital / Tandem / Compaq / Hewlett-Packard (HP) AIS OS/8 ITS (za PDP-6 i PDP-10) MPE (HP) TOPS-10 (PDP-10) WAITS TENEX (BBN) TOPS-20 (PDP-10) RSTS/E (uglavnom PDP-11) RSX-11 (višekorisnički, multitasking OS za PDP-11) RT-11 (PDP-11) VMS (DEC-ov OS za VAX, kasnije OpenVMS) HP-UX Ultrix Digital UNIX (OSF/1 → HP Tru64) NonStop Kernel (Tandem fault-tolerant, izvorno “Guardian”) Guardian OSS (POSIX sloj)
IBM PC DOS OS/2 (razvijen s Microsoft-om) OS/2 Warp eComStation (licenciran Serenity Systems-u), kasnije ArcaOS Basic Operating System TOS (IBM) OS/360 DOS/360 DOS/VSE z/VSE VM/CMS z/VM OS/VS1 (MFT) OS/VS2 (MVT → MVS → OS/390 → z/OS) TPF AIX (IBM-ova Unix varijanta) AOS (BSD derivat) ALCS IBSYS DPPX K42 IBM značajno doprinosi Linuxu (kroz razne portove i kodne doprinose).
Microsoft Xenix (licencirani Unix, kasnije prodat SCO-u) MS-DOS (razvijen s IBM-om) Windows CE (Compact Edition) Windows Mobile (temeljen na Windows CE) Microsoft Windows (rane verzije su radile nad MS-DOS okruženjem) Windows 1.0 i Windows 2.0 Windows 3.0 (prvi veći komercijalni uspjeh) Windows 3.1x Windows 95 (Windows 4.0) Windows 98 (Windows 4.1) Windows Me (Windows 4.9) OS/2 (u saradnji s IBM-om) Windows NT (NT linija) Windows 2000 (NT 5.0) Windows XP (NT 5.1) Windows Server 2003 (NT 5.2) Windows Vista (NT 6.0) Windows 7 (NT 6.1) Windows 8 (NT 6.2) Windows 8.1 (NT 6.3) Windows 10 (NT 10.0) Windows 11 (NT 10.0, generacija 21H2 nadalje)
Slobodni (slični Unixu) Obuhvataju naučne, istraživačke i generalne Unix-like ili POSIX sisteme.
Unix (nastao u Bell Labs oko 1970., autori Ken Thompson i Dennis Ritchie) Minix (razvio Andrew S. Tanenbaum) Amoeba (Andrews S. Tanenbaum, distribuirani) Plan 9 (Bell Labs, distribuirani) Inferno (Bell Labs) Plan B (nastao od Plan 9) Xinu (studentski OS, autor Douglas E. Comer) Solaris (nastao od SVR4 Unixa) SunOS (prethodnik Solarisa)
Open source varijante OpenSolaris → Illumos → OpenIndiana BSD (Berkeley Software Distribution) FreeBSD (besplatan BSD) npr. DesktopBSD, DragonFly BSD, PC-BSD itd. NetBSD OpenBSD (fork NetBSD-a) Darwin (baza za macOS) OpenDarwin Linux (GNU/Linux) Android (Google, za mobilne uređaje) GNU Hurd (GNU-ov mikrokernel OS)
Open source, nisu Unix-like ReactOS (besplatna reimplementacija Windows NT-a, još u razvoju) FreeDOS (open source DOS)
Disk operating system (DOS) QDOS (Seattle Computer Products, Tim Paterson; licenciran Microsoftu i postao MS-DOS) MS-DOS PC DOS DR-DOS (Digital Research, kasnije Novell, Caldera itd.) FreeDOS (open source DOS)
Mrežni operativni sistemi Cambridge Ring CSIRONET (CSIRO) CTOS NOS Brocade Fabric OS
Namjenski (special-purpose) operativni sistemi 4DOS BLIS/COBOL BS1000 , Siemens AG BS2000 , Siemens AG BS3000 , Siemens AG CP/M (Control Program for Microcomputers) CP/M-80, CP/M-86, MP/M-80, MP/M-86 DESQview DESQview/X (X-windowing) FLEX9 GEM GEOS JavaOS KERNAL (osnovni OS za Commodore 64) MorphOS MSP nSystem NetWare (Novell mrežni OS) Oberon OSD/XC OS-IV Pick PRIMOS (Prime Computer) SEAL System (32-bit GUI za DOS) SkyOS SSB-DOS TripOS (1978.) UCSD p-System VME VOS (Stratus) VM2000 (Siemens) Visi On (rani GUI za PC, komercijalno neuspješan) aceos (GPL)
Hobby OS-ovi CalotaOS AROS (Amiga Research OS) BlueIllusion OS BOS (napisan u asembleru) Haiku (open source nasljednik BeOS-a) AtheOS (fork → Syllable) MenuetOS Tabos LainOS
Ugrađeni operativni sistemi ROM-DOS Embedded Linux
PDA operativni sistemi Palm OS (Palm Inc.) EPOC (kasnije Symbian OS) Windows CE Pocket PC Windows Mobile Linux na Sharp Zaurusu i iPAQu DOS na Poqet PC Newton OS na Apple Newton
Pametni mobiteli Windows CE Embedded Linux / MontaVista / Mobilinux Symbian OS
Router uređaji Cisco IOS Cisco IOS XR CatOS (Cisco) PIX OS (Cisco) JUNOS ROS
Operativni sistemi u stvarnom vremenu (real-time) Contiki (C) LUnix eCos FreeRTOS INTEGRITY LynxOS OSEK MontaVista Linux Nucleus OS-9 QNX RTEMS RTLinux Salvo ThreadX TRON µClinux VRTX VxWorks
Prevedeni OS-ovi (razne inicijative) Par-OS J98 GWOS Swodniw (parodija “windows” naopako)
Fiktivni (nepostojeći) operativni sistemi Operativni sistemi koji se pojavljuju samo u fikciji ili kao šala/parodija:
Finux ALTIMIT OS Hyper OS (iz filma Patlabor) Wheatonix (prvoaprilska šala) Digitronix (iz stripa The Hacker Files) Copland OS (Appleov napušteni projekt) LCARS (Star Trek) NNIX Jesux – parodija, Linux "za kršćane" Lesbian GNU/Linux – parodija, "lezbejski" GNU/Linux HeliacOS – parodija inspirisana SkyOS
Vidi i Holivudski operativni sistemi (tzv. izmišljeni/stilizirani OS u filmovima i serijama).
Vanjski linkovi Katalog operativnih sistema (arhiviran) Stari amaterski operativni sistemi
Kategorija:Operativni sistemi Kategorija:Softver Kategorija:Spiskovi