Tomaso Giovanni Albinoni bio je italijanski barokni kompozitor i jedan od veoma značajnih predstavnika venecijanske škole komponiranja. Iako je u svoje vrijeme bio poznat kao kompozitor opera, danas je uglavnom cijenjen zbog svoje instrumentalne muzike, a posebno zbog koncerata, od kojih se neki i danas redovno snimaju i izvode. Tokom svoje dugogodišnje kompozitorske karijere bio je jedan od prvih kompozitora koncerata za solo instrument (sa posebnim naglaskom na obou). Adagio u g-molu jedno je od najčešće snimanih djela barokne muzike. Iako se pripisuje Tomasu Albinoniju, zapravo je kasnija rekonstrukcija milanskog muzikologa Rema Giazotta, što potvrđuju i današnji muzički stručnjaci.
Biografija thumb|250px|desno|Bazilika svetog Marka u čijoj blizini je bila Albinonijeva rodna kuċa i u kojoj je obavljena ceremonija njegovog vjenčanja sa opernom pjevačicom Margheritom Raimondi, sa svojom bizantijskom arhitekturom i unutrašnjom bizantijskom dekoracijom bilo je značajno mjesto u kojem su radili mnogi kompozitori venecijanske škole komponiranja. Rođen je u Veneciji (tada u Mletačkoj Republici) u porodici Antonija Albinonija, bogatog trgovca papirom. Njegov rodni grad već u to vrijeme mogao se pohvaliti dugim i sjajnim muzičkim naslijeđem, u kojem je od davnina komponirana i izvođena sakralna muzika i u kojem je postignut visoki umjetnički kvalitet, koji se i danas cijeni u svijetu. To se najbolje može čuti u djelima kompozitora poput Adriana Willaerta, osnivača venecijanske škole komponiranja, te Andree i Giovannija Gabrielija, koji su radili u bazilici svetog Marka. Komponiranje svjetovne muzike u Veneciji dokumentirano je još od 11. vijeka. Prvo je bila izvođena u palatama bogate patricijske trgovačke klase i plemića, prije otvaranja prve operne kuće u svijetu (osnovane 1637), gdje su građani Venecije slušali najnovija muzička ostvarenja iz tog vremena. U takvom kulturnom okruženju rođen je i odrastao Albinoni, živeċi u bogatom dijelu grada, blizu Bazilike svetog Marka, dobijajuċi obrazovanje koje je odgovaralo njegovom društvenom statusu. Studirao je violinu, pjevanje, a potom i kompoziciju. U ranoj mladosti pokazao je dar za pjevanje i vještinu u sviranju violine. Zbog činjenice da nije bio član ceha muzičkih izvođača nije mogao javno svirati, pa je počeo komponirati. O njegovom životu zna se relativno malo, naročito kad se uzmu u obzir njegov ugled kao kompozitora u današnjem vremenu i činjenica da je period u kojem je živio dobro dokumentiran. Godine 1694. Albinoni se potvrdio kao kompozitor te je posvetio svoj Opus 1 kardinalu Pietru Ottoboniju (pranećaku pape Aleksandra VIII), također Venecijancu; Ottoboni je bio važan patron drugih kompozitora u Rimu, poput Arcangela Corellija. thumb|250px|lijevo|Naslovna stranica libreta za prvu Albinonijevu operu Zenobia, kraljica Palmirana Albinonijeva prva opera, Zenobia, kraljica Palmirana postigla je veliki uspjeh na karnevalu, najvažnijoj od četiri godišnje operne sezone u Veneciji. Iste godine, objavio je i prvu zbirku instrumentalnih kompozicija Suonate a tre, op. 1. Moguće je da ga je 1700. godine Karlo IV Gonzaga, vojvoda od Mantove, zaposlio na mjesto dvorskog violinista. Njemu je posvetio Opus 2. Sljedeće godine komponirao je veoma popularne svite iz Opusa 3, posvetivši tu zbirku Cosimu III de' Mediciju, velikom vojvodi od Toskane. Do očeve smrti 1709. Albinoni je bio dužan voditi trgovački posao. Istovremeno je imao slobodu komponirati i svirati svoju muziku više iz zadovoljstva nego zbog zarade, nazivajući se Dilettante Veneto, što je, prema riječima njemačkog muzičkog teoretičara i leksikografa Heinricha Cristopha Kocha, naziv koji se u to vrijeme u Italiji odnosio na ljude koji su život posvetili umjetnosti i često su je prakticirali na vrlo visokom nivou, a da to nije njihovo glavno zanimanje. Prema očevoj oporuci, razriješen je dužnosti (koju bi obično preuzeo kao najstariji sin) da preuzme brigu o porodičnom poslu, a ovaj zadatak dobila su njegova mlađa braća. To mu je omogućilo da se potpuno posveti muzici, postavši plodan kompozitor, koji je, prema jednom izvještaju, vodio i uspješnu akademiju pjevanja. U tom trenutku, već je bio poznat izvan granica svog rodnog grada kao kompozitor opera. Istovremeno, mogao je računati da će moći živjeti od prihoda od mnogih koncertnih izvođenja svojih djela, a posebno novih opera koje su bile i poslovno uspješni poduhvati.
Godine 1705. oženio se opernom pjevačicom Margheritom Raimondi. Antonio Biffi, koji je radio kao maestro di cappella u bazilici svetog Marka, bio je svjedok i očito i Albinonijev prijatelj. Izgleda da Albinoni nije imao drugih veza s glavnom muzičkom scenom u Veneciji i ranu slavu stekao je kao kompozitor opera u mnogim italijanskim gradovima (Venecija, Genova, Bologna, Mantova, Udine, Piacenza i Napulj). Do 1705. pažnju je gotovo podjednako usmjeravao na vokalne kompozicije (opere, serenade i kantate), kao i na veliki broj instrumentalnih djela (trio sonate i violinske koncerte). Međutim, između 1705. i 1719. pisao je uglavnom solo sonate i koncerte za obou.
Za razliku od većine tadašnjih kompozitora, nikad nije tražio zaposlenje u crkvi ili na plemićkim dvorovima nego se izdržavao samostalno i imao je slobodan izbor da nezavisno komponira. Godine 1722. putovao je u München na poziv Maksimilijana II Emanuela, izbornog kneza Bavarske (kome je Albinoni posvetio zbirku od 12 koncerata), da režira dvije svoje opere (I veri amici i Il trionfo d'amore) u okviru proslave vjenčanja Maksimilijanovog sina Karla Albrehta (budućeg cara Karla VII) i Marije Amalije, kćerke cara Josipa I.
Osim instrumentalnih djela koja su cirkulirala u rukopisu 1735, malo je poznato o Albinonijevom životu i muzičkoj aktivnosti nakon sredine 1720-ih. Uzrok tome nije njegova kompozitorska neaktivnost nego činjenica da su mnoga njegova muzička djela iz tog perioda izgubljena u Drugom svjetskom ratu nakon što je u bombardiranju Dresdena uništena Saksonska državna i univerzitetska biblioteka. Zbog toga je malo poznato o Albinonijevom životu i djelima nakon sredine 1720-ih. Do svoje smrti 1751. godine posvetio se prvenstveno komponiranju opera.
Približno 1740. godine, kolekcija njegovih violinskih sonata objavljena je u Francuskoj kao postumno izdanje i dugo se pretpostavljalo da je Albinoni dotad umro. Međutim, izgleda da je živio u Veneciji daleko od očiju javnosti, a zapisi iz župe San Barnaba ukazuju na to da je umro u Veneciji 1751. od šećerne bolesti.
Muzika Većina njegovih opera izgubljena je jer nisu objavljivane za njegovog života. Ipak, objavljeno je devet zbirki instrumentalnih djela, koje su imale znatan uspjeh i doživjele više izdanja; zbog toga je danas poznat kao kompozitor instrumentalne muzike (99 sonata, 59 koncerata i devet simfonija). Dok je bio živ, ova djela uspoređivana su s Corellijevim i Vivaldijevim, a devet zbirki objavljenih u Italiji, Amsterdamu, i Londonu bilo je ili posvećeno impresivnom spisku južnoevropskog plemstva ili sponzorirano od tog plemstva.Michael Talbot, "Tomaso Albinoni", Grove Music Online, Oxford Music Online (pristupljeno: 30. 12. 2011). Pored tradicionalnih mjesta za koncertne nastupe kao što su dvorovi i crkve, u to vrijeme razvijala se i živahna sekularna muzička scena koju su podupirali profesionalni muzičari i sve veći broj amatera. Velika potražnja za novom muzikom potaknula je razvoj novih žanrova, među kojima su simfonija i instrumentalni koncert. Čak je i koncept idealnog zvuka bio podvrgnut promjenama, pri čemu su stari srednjovjekovni muzički instrumenti zamijenjeni modernijim, kao u slučaju barokne oboe.
Komponirao je najmanje 80 opera, od kojih je 28 izvedeno u Veneciji između 1723. i 1740. Sam je tvrdio da je komponirao 81 operu (imenovavši svoju pretposljednju operu, u libretu, kao osamdesetu).
Koncerti mini|50px|desno|Barokna oboa, Albinonijev omiljeni muzički instrument za koji je komponirao brojne koncerte Uprkos ogromnom broju opera, najpoznatiji je po instrumentalnoj muzici, a naročito koncertima za obou. Godine 1700. Albinoni je prvi put posvetio veliku pažnju koncertu, koji je u to vrijeme bio novi oblik instrumentalne kompozicije, koju je primijenio na gudačke instrumente u Sinfonie e concerti a cinque, op. 2, i zbirci Concerti a cinque, op. 5 (1707). Oni su među najranijim predstavnicima žanra i bili su prvi koncerti za oboe koji su među muzičarima kružili ne samo u rukopisu, već su se pojavili u štampanom obliku i bili dostupni svima za kupovinu, što je bila okolnost koja je olakšala njihov promet u muzičkom svijetu. Pozadina kompozicije ovih djela još nije u potpunosti istražena, ali ono što je poznato pruža fascinantan uvid u muzički život ranog 18. vijeka. Značajni su i njegovi koncerti za oboe objavljeni kasnije, u zbirkama 12 Concerti a cinque, op. 7 (1717) i op. 9 (1722). U to vrijeme smatralo se da se koncert treba izvoditi na gudačkim instrumentima. Albinoni je posebno volio obou, koja je u to vrijeme bila relativno nov instrument u Italiji. Bio je prvi poznati Italijan koji je komponirao za obou kao solo instrument u koncertima i koji je objavio takve kompozicijeGeorge J. Buelow, A history of baroque music, Indiana University Press, 2004, str. 467. iako su ranije solo koncerte za ovaj instrument vjerovatno napisali njemački kompozitori, poput Telemanna i Händela. U Italiji, Alessandro Marcello objavio je koncert za obou u d-molu nešto kasnije (1717). Albinoni je često upotrebljavao obou i u svojim kamernim djelima, a prije op. 7 nije objavio nijednu kompoziciju s dijelovima za puhačke instrumente. Zahvaljujuċi Albinoniju oboa je stekla mnoge entuzijaste, posebno sjeverno od Alpa. Od njenog izuma približno 1650. godine, pa sve do Albinonijeve kolekcije 12 Concerti a cinque, op. 7 samostalni koncerti za obou nisu postojali. Pored četiri gudačka djela u stilu concerta grossa (br. 1, 4, 7 i 10), zbirka je sadržala četiri solistička koncerta i četiri dvostruka koncerta za obou (br. 3, 6, 9 i 12, kao i br. 2, 5 , 8 i 11). Budući da Albinoni nije imao neposredno usvojeni red za ove koncerte za obou, pitanje njihove formalne strukture je posebno važan segment u njihovom razumijevanju. Sudeći po razvoju instrumentalnih solističkih koncerata do tada, Albinoni je strukturu svojih koncerata za obou zasnivao na strukturi violinskih koncerata. U to vrijeme to je bio prevladavajući model, po kojem oboa svira iste melodijske motive zajedno sa prvim violinama u tutti (svi zajedno) sekcijama, istovremeno ostvarujuċi njihov međusobni zvučni kontrast na tehnički razrađen način tokom solo dionica.