mini|desno|260px| Afrički kup nacija 2013. također poznato i kao Orange Afričko prvenstvo u nogometu 2013, je bilo 29. kontinentalno nogometno takmičenje Afrike. Prvenstvo se od 21. januara do 12. februara 2012. godine po drugi put odigralo u Južnoafričkoj Republici nakon što je prethodno bila domaćin Afričkog kupa nacija 1996. Počevši od ovog izdanja, takmičenje je prebačeno u neparne godine iz razloga da se ne bi podudaralo sa kvalifikacijama za Svjetsko prvenstvo.
Takmičenje 2013. godine je bilo najposjećenije izdanje Afričkog prvenstva u nogometu od kada se igra u formatu od 16 timova. Domaćin Južnoafrička Republika je eliminisana u četvrtini finala od strane Malija nakon izvođenja jedanaesteraca.
Na kraju prvenstva Nigerija je treći put u svojoj historiji osvojila šampionsku titulu nakon pobjede nad Burkinom Faso u finalu rezultatom 1-0. Nigerija je pobjednom u finalu obezbjedila učešće u Kupu konfederacija 2013. kao predstavnik iz CAF konfederacije.African Nations Cup 2013, rsssf.com; pristupljeno: 1. 1. 2015.
Izbor domaćina Konačne ponude za organizaciju prvenstva 2013:
/
U užem izboru za organizaciju prvenstva su bile Angola, Gabon i Ekvatorijalna Gvineja kao zajednički organizatori te Libija i Nigerija. Ponude iz Benina, Centralnoafričke Republike i Bocvane su odbijene. Prvi put u historiji domaćinstvo tri uzastopna turnira izabrano je u isto vrijeme; Angola je izabrana da bude domaćin u 2010, Gabon i Ekvatorijalna Gvineja su izabrani kao domaćini za 2012, i Libija je prvobitno izabrana da bude domaćin 2013. godine. Međutim, zbog rata u Libiji domaćinstvo za 2013. godinu je predato Južnoafričkoj Republici. Konačna odluka o zemlji organizatoru prvenstva za Afrički kup nacija 2013. je donesena u septembru 2011. godine u Kairu.South Africa replace Libya as 2013 Nations Cup hosts, bbc.com; pristupljeno: 2. 1. 2014.
Kvalifikacije
Na Kupu nacija je učestvovalo 16 ekipa članica CAF-a Ukupno 47 ekipa je učestvovalo u kvalifikacijama. Naknadno odlučeni domaćin prvenstva Južnoafrička Republika nije učestvovala u kvalifikacijama. Libiji, koja je prvobitno izabrana za organizaciju prvenstva nije bilo dozvoljeno da zadrži svoj status automatskog kvalificiranja na prvenstvo zbog rata u Libiji. Novoizabrani domaćin; Južnoafrička Republika se vratila na turnir nakon četiri godine odsustva. Na prvenstvo se plasirala i Etiopija nakon 31 godinu odsustva. Jedini debitant na Afričkom kupu nacija 2013. su bila Zelenortska Ostrva. Ekipe koje nisu učestvovale na Afričkom kupu nacija 2012. a kvalificirale su se na prvenstvo 2013. su bile: Nigerija,Togo, DR Kongo i Alžir dok se domaćini prethodnog šampionata Gabon i Ekvatorijalna Gvineja nisu kvalificirali na prvenstvo kao i Libija, Senegal, Sudan, Gvineja i Bocvana. Novoprimljena članica CAF-a Južni Sudan nije učestvovao u kvalifikacijama jer su kvalifikacije već bile potvrđene.
Ekipe učesnice
Reprezentacija Kvalificirali se kao: Datum kvalificiranja Prethodna učešća na Afričkom kupu nacija Domaćin 28. septembar 2012. 7 (1996, 1998, 2000, 2002, 2004, 2006, 2008) Pobjednik protiv Malavija 13. oktobar 2012. 18 (1963, 1965, 1968, 1970, 1978, 1980, 1982, 1984, 1992, 1994, 1996, 1998, 2000, 2002, 2006, 2008, 2010, 2012) Pobjednik protiv Bocvane 13. oktobar 2012. 7 (1972, 1994, 2002, 2004, 2008, 2010, 2012) Pobjednik protiv Ugande 13. oktobar 2012. 15 (1974, 1978, 1982, 1986, 1990, 1992, 1994, 1996, 1998, 2000, 2002, 2006, 2008, 2010, 2012) Pobjednik protiv Liberije 13. oktobar 2012. 16 (1963, 1976, 1978, 1980, 1982, 1984, 1988, 1990, 1992, 1994, 2000, 2002, 2004, 2006, 2008, 2010) Pobjednik protiv Sijera Leonea 13. oktobar 2012. 15 (1962, 1963, 1965, 1978, 1982, 1994, 1996, 1998, 2000, 2002, 2004, 2006, 2008, 2010, 2012) Pobjednik protiv Senegala 13. oktobar 2012. 19 (1965, 1968, 1970, 1974, 1980, 1984, 1986, 1988, 1990, 1992, 1994, 1996, 1998, 2000, 2002, 2006, 2008, 2010, 2012) Pobjednik protiv Mozambika 13. oktobar 2012. 14 (1972, 1976, 1978, 1980, 1986, 1988, 1992, 1998, 2000, 2002, 2004, 2006, 2008, 2012) Pobjednik protiv Sudana 14. oktobar 2012. 9 (1957, 1959, 1962, 1963, 1965, 1968, 1970, 1976, 1982) Pobjednik protiv Kameruna 14. oktobar 2012. 0 (debitant) Pobjednik protiv Zimbabvea 14. oktobar 2012. 6 (1996, 1998, 2006, 2008, 2010, 2012) Pobjednik protiv Gvineje 14. oktobar 2012. 1 (2012) Pobjednik protiv Gabona 14. oktobar 2012. 6 (1972, 1984, 1998, 2000, 2002, 2006) Pobjednik protiv Ekvatorijalne Gvineje 14. oktobar 2012. 15 (1965, 1968, 1970, 1972, 1974, 1976, 1988, 1992, 1994, 1996, 1998, 2000, 2002, 2004, 2006) Pobjednik protiv Centralnoafričke Republike 14. oktobar 2012. 8 (1978, 1996, 1998, 2000, 2002, 2004, 2010, 2012) Pobjednik protiv Libije 14. oktobar 2012. 14 (1968, 1980, 1982, 1984, 1986, 1988, 1990, 1992, 1996, 1998, 2000, 2002, 2004, 2010)
♦ Bold prikazuje šampiona za tu godinu ♦ Italic prikazuje domaćina za tu godinu
Igrači Svaka ekipa učesnica je za Afrički kup nacija mogla prijaviti 23 nogometaša za učešće na prvenstvu.
Lokacija stadiona Johannesburg Stadion FNB 150px Kapacitet: 94.700 Durban Stadion Moses Mabhida Kapacitet: 54.000 Port Elizabeth Nelspruit Rustenburg Stadion Nelson Mandela Bay Stadion Mbombela Stadion Royal Bafokeng 150px 150px 150px Kapacitet: 48.000 Kapacitet: 41.000 Kapacitet: 42.000
Izvlačenje jakosnih grupa Izvlačenje grupa za prvenstvo je održano 24. oktobra 2012. godine u Durbanu. Ekipe su bile podijeljene u četiri jakosna šešira. Domaćini Južnoafrička Republika kao i aktuelni prvak Zambija automatski su smješteni kao nosioci u grupama A i C. Svaka grupa se sastojala po četiri tima. Ostalih 14 kvalificiranih ekipa su rangirane na osnovu svojih nastupa u protekla tri Afrička kupa nacija, odnosno prvenstava 2008, 2010. i 2012. godine. Za svaki od posljednja tri Afrička kupa nacija sistem bodova je usvojen za kvalificirane zemlje:
Kvalificirani Dodijeljeni poeni Prvak 7 Viceprvak 5 Poraženi u polufinalu 3 Poraženi u četvrtfinalu 2 Eliminisani u grupnoj fazi 1 Osim toga, dodijeljeni koeficijent poena je uvećan svakoj ekipi za posljednja tri izdanja Afričkog kupa nacija na sljedeći način: prvenstvo 2012: poeni se množe s brojem 3, prvenstvo 2010: poeni se množe s brojem 2, prvenstvo 2008: poeni se množe s brojem 1.
Šešir 1 Šešir 2 Šešir 3 Šešir 4 (domaćin; dodijeljen u A1) (aktuelni prvak; dodijeljen u C1) (22 poena) (22 poena) (12 poena) (10 poena) (9 poena) (8 poena) (6 poena) (5 poena) (4 poena) (3 poena) (2 poena) (0 poena) (0 poena) (0 poena)
Sudije Glavni suci
Mohamed Benouza Djamel Haimoudi Néant Alioum Noumandiez Doué Gehad Grisha Eric Otogo-Castane
Bakary Gassama Sylvester Kirwa Hamada Nampiandraza Koman Coulibaly Ali Lemghaifry Rajindraparsad Seechurn
Bouchaïb El Ahrach Badara Diatta Bernard Camille Daniel Bennett Slim Jedidi Janny Sikazwe
Asistenti
Albdelhak Etchiali Jerson Emiliano Dos Santos Jean-Claude Birumushahu Evarist Menkouande Yanoussa Moussa Yéo Songuifolo Angesom Ogbamariam
Theophile Vinga Malik Alidu Salifu Marwa Range Balla Diarra Redouane Achik Arsénio Chadreque Marengula Peter Edibe
Félicien Kabanda Djibril Camara El Hadji Malick Samba Zakhele Siwela Ali Waleed Ahmed Béchir Hassani Anouar Hmila
Format takmičenja Ekipe učesnice su bile podijeljene u četiri grupe po četiri reprezentacije. Prvoplasirana, kao i drugoplasirana ekipa iz svih grupa su se kvalificirale u četvrtfinale. Ekipa iz jedne grupe je igrala protiv svih ostalih ekipa iz iste grupe.
Ekipe su se na tabeli rangirale po sljedećim kriterijima: Najveći broj poena, Gol-razlika, Najveći broj postignutih golova, Međusobni rezultati, Fair-play (uzimajući u obzir broj žutih i crvenih kartona), Izvlačenje organizacijskog odbora CAF-a.
Grupna faza
Utakmice su igrane po SAST (UTC +2) vremenu.
Grupa A
Afrički kup nacija 2013 – grupa ATim1.312042+252. 312032+153.303033034.301214−31 19. januar 2013.0–0 Stadion FNB, Johannesburg0–0Stadion FNB, Johannesburg23. januar 2013.2–0Stadion Moses Mabhida, Durban1–1Stadion Moses Mabhida, Durban27. januar 2013.2–2 Stadion Moses Mabhida, Durban2–1 Stadion Nelson Mandela Bay, Port Elizabeth
Grupa B
Afrički kup nacija 2013 – grupa BTim1.321062+472. 311122043.303033034.301204−41 20. januar 2013.2–2 Stadion Nelson Mandela Bay, Port Elizabeth1–0Stadion Nelson Mandela Bay, Port Elizabeth24. januar 2013.1–0Stadion Nelson Mandela Bay, Port Elizabeth0–0Stadion Nelson Mandela Bay, Port Elizabeth28. januar 2013.0–3Stadion Nelson Mandela Bay, Port Elizabeth1–1 Stadion Moses Mabhida, Durban
Grupa C
Afrički kup nacija 2013 – grupa CTim1.312051+452. 312042+253.303022034.301217−61 21. januar 2013.1–1 Stadion Mbombela, Nelspruit1–1Stadion Mbombela, Nelspruit25. januar 2013.1–1Stadion Mbombela, Nelspruit4–0Stadion Mbombela, Nelspruit29. januar 2013.0–0Stadion Mbombela, Nelspruit0–2 Stadion Royal Bafokeng, Rustenburg
Grupa D
Afrički kup nacija 2013 – grupa DTim1.321073+472. 311143+143.311124-244.301225−31 22. januar 2013.2–1 Stadion Royal Bafokeng, Rustenburg1–0Stadion Royal Bafokeng, Rustenburg26. januar 2013.3–0Stadion Royal Bafokeng, Rustenburg0–2Stadion Royal Bafokeng, Rustenburg30. januar 2013.2–2Stadion Royal Bafokeng, Rustenburg1–1 Stadion Mbombela, Nelspruit
Nokaut faza
Četvrtfinale 2. februar 2013.3–0 Stadion Nelson Mandela Bay, Port Elizabeth2. februar 2013.1–1(1-3 pen.) Stadion Moses Mabhida, Durban3. februar 2013.1–2 Stadion Royal Bafokeng, Rustenburg3. februar 2013.1–0(produžeci) Stadion Mbombela, Nelspruit
Polufinale 6. februar 2013.1–4 Stadion Moses Mabhida, Durban6. februar 2013.1–1(3-2 pen.) Stadion Mbombela, Nelspruit
Utakmica za treće mjesto 9. februar 2013.3–1 Stadion Nelson Mandela Bay, Port Elizabeth
Finale
10. februar 2013.1–0 Stadion FNB, Johannesburg
Rezultat
Tabela Afrički kup nacija 2013.Tim20px 6420114+71477.78%20px 623173+4950%20px 622278-1844.45%4. 6321106+41161.12%Ekipe eliminisane u četvrtfinalu5. 421185+3758.34%6. 413053+2650%7. 412134-1541.67%8. 4112440433.34%Ekipe eliminisane u grupnoj fazi9. 311124-2444.45%10. 3030330333.34%10. 3030330333.34%12. 3030220333.34%13. 301225-3111.12%14. 301214-3111.12%15. 301204-4111.12%16. 301217-6111.12%
Lista strijelaca Emmanuel Emenike i Wakaso Mubarak su bili najbolji strijelci prvenstva sa četiri postignuta gola. Na nogometnom šampionatu je odigrano 32 utakmice te postignuto 69 golova što je iznosilo 2.16 postignutih golova po utakmici. Ukupno se 50 nogometaša upisalo u listu strijelaca.
4 gola
Emmanuel Emenike
Wakaso Mubarak
3 gola
Alain Traoré
Seydou Keita
2 gola
Jonathan Pitroipa Dieumerci Mbokani Gervinho
Yaya Touré Kwadwo Asamoah Mamadou Samassa
Sunday Mba Victor Moses Siyabonga Sangweni
1 gol
Sofiane Feghouli El Arbi Hillel Soudani Aristide Bancé Djakaridja Koné Platini Héldon Ramos Fernando Varela Trésor Mputu Wilfried Bony Didier Drogba Cheick Tioté Didier Ya Konan
Adane Girma Emmanuel Agyemang-Badu Christian Atsu Twasam John Boye Asamoah Gyan Cheick Fantamady Diarra Sigamary Diarra Issam El Adoua Youssef El-Arabi Abdelilah Hafidi Uwa Elderson Echiéjilé Brown Ideye
Ahmed Musa May Mahlangu Lehlohonolo Majoro Tokelo Rantie Emmanuel Adebayor Jonathan Ayité Serge Gakpé Dové Wome Khaled Mouelhi Youssef Msakni Collins Mbesuma Kennedy Mweene
Autogolovi Nando (igrajući protiv Angole)
Najbolji tim prvenstva Golman Odbrana Vezni red Napadači Vincent Enyeama Bakary Koné Jonathan Pitroipa Asamoah Gyan Nando Seydou Keita Emmanuel Emenike Siaka Tiéné John Obi Mikel Efe Ambrose Victor Moses
Nagrade Orange igrač turnira Jonathan Pitroipa
Pepsi najbolji strijelac Emmanuel Emenike
Samsung Fair-play nogometaš turnira Victor Moses
Nissan gol turnira Youssef Msakni (protiv Alžira)
Reference
Vanjski linkovi
Afrički kup nacija 2013, rsssf.com Afrički kup nacija, angelfire.com Afrički kup nacija 2013, footballmundial.com
* Kategorija:2013. u nogometu Kategorija:2013. u Južnoafričkoj Republici