Delaware (; DE) jest savezna država na sjeveroistoku Sjedinjenih Američkih Država, na obali Atlantskog okeana, mada se ponekad ubraja u srednjoatlantske savezne države. Na jugu i zapadu graniči s Marylandom, na sjeveroistoku s New Jerseyjem, a na sjeveru s Pennsylvanijom. Ime potječe od Thomasa Westa, 3. barona De la Warra, engleskog plemića i prvog kolonijalnog guvernera Virginije, po kojem je područje koje se danas naziva Cape Henlopen prvobitno dobilo ime.
Delaware zahvata sjeveroistočni dio poluostrva Delmarva i druga je najmanja američka savezna država po površini, šesta najmanja savezna država po broju stanovnika, ali i šesta najgušće naseljena savezna država. Sastoji se iz tri okruga, od sjevera prema jugu: New Castle, Kent i Sussex. Dva južna okruga historijski su dominantno poljoprivredno orijentirana, dok je New Castle više industrijski.
Prije nego što su njegovu obalu otkrili i istražili Evropljani u 16. stoljeću, područje današnjeg Delawarea naseljavale su razne grupe američkih domorodaca, uključujući plemena Lenape na sjeveru i Nanticoke na jugu. Prvi evropski naseljenici bili su nizozemski trgovci u koloniji Zwaanendael 1631, u blizini današnjeg grada Lewesa. Delaware je bio jedna od 13 kolonija koje su učestvovale u američkoj revoluciji te je 7. decembra 1787. postao prva država potpisnica koja je ratificirala deklaraciju o formiranju federacije saveznih država i Ustav Sjedinjenih Američkih Država, pa je do danas u žargonu poznat i kao "Prva država" (The First State).
Etimologija Ime je dobio po istoimenoj rijeci, a čije je ime izvedeno iz titule Thomasa Westa, 3. barona De La Warra (1577–1618), koji je bio guverner kolonije Virginia, dok su prvi Evropljani istraživali rijeku i njenu okolinu. Delaware Indijanci, ime koje su Evropljani koristili za pripadnike domorodačkog plemena Lenape, a čija je domovina dolina rijeke Delaware, također izvode ime iz istog izvora.
Geografija thumb|300px|desno|Karta Delawarea thumb|300px|desno|Krug od 12 milja (The Twelve-Mile Circle) thumb|Dijagram kruga od 12 milja, linije Mason-Dixon i granice The Wedge. Sva plavo i bijelo označena područja su unutar Delawarea, osim malog dijela Marylanda na krajnjem zapadnom isječku kruga Teritorija Delaware približno je duga 154 km, te široka između 14 km i 56 km, prostire se na ukupno 5.060 km2, što je čini drugom najmanjom saveznom državom po površini, poslije Rhode Islanda. Delaware je okružen na sjeveru sa Pennsylvanijom, na istoku sa rijekom Delaware, zalivom Delaware, saveznom državom New Jersey i Atlantskim okeanom; na zapadu i jugu nalazi se Maryland. Mali dijelovi Delawarea se također nalaze na istočnoj strani rijeke Delaware, dijeleći kopnenu granicu sa New Jerseyjem. Država Delaware, zajedno sa istočnim obalnim okruzima Marylanda i dva okruga u Virginiji, čine poluostrvo Delmarva, koje se pruža niz obalu srednjeg Atlantika.
Definicija sjeverne granice države Delaware je donekle neobična. Najveći dio granice između Delawarea i Pennsylvanije je prvobitno definirana polukrugom koji se proteže 19,3 km (12 milja) oko kupole zgrade sudnice grada New Castlea. Ova granica se često naziva Krug od 12 milja (Twelve-Mile Circle ). Ovo je jedina granica unutar SAD koja je nominalno polukružnica. Ova granica se prostire na istok sve na obale New Jerseyja, zatim nastavlja prema jugu duž obalne linije sve dok ne dođe ponovno do polukružnice od 12 milja na jugu, dalje granica nastavlja na uobičajeniji način sredinom glavnog toka rijeke Delaware. Na zapadu, dijelovi polukružnice se protežu pokraj najistočnije ivice Marylanda. Ostatak zapadne granice se proteže neznatno prema istoku od njenog presjeka sa kružnicom. Takozvani klin (The Wedge) je dio teritorije Delawarea između sjeverozapadnog dijela kružnice od 12 milja i granice Marylanda, koju su smatrali svojom i Delaware i Pennsylvania sve do 1921, nakon čega je klin konačno pripao Delawareu.
Topografija Delaware se prostire na relativno ravnom terenu i ima najmanju prosječnu nadmorsku visinu od svih saveznih država. Najviša tačka u Delawareu je Ebright Azimuth, a nalazi se u blizini srednje škole Concord u gradu Wilmington, izdiže se samo 136,2 m iznad nivoa mora. Najsjeverniji dio države je dio Apalačkog Piedmonta, brdovit sa valovitim uzvišenjima. Takozvana fall line približno prati autoput "Robert Kirkwood" između Newarka i Wilmingtona; južno od ovog puta je Atlantska obalna nizija, sa ravnim, pjeskovitim, a ponegdje i močvarnim, terenom. Greben, visine 23 do 24 metra se proteže duž zapadne granice države, te čini vododijelnicu koja hrani rijeku Delaware i zaliv na istoku te zaliv Chesapeake na zapadu.
Klima Pošto je gotovo cijeli Delaware dio Atlantske obalne nizije, na njegovu klimu znatno utiče djelovanje okeana. Savezna država je prijelazna zona između vlažne suptropske klime i kontinentalne klime. Usprkos male veličine teritorije (približno 160 km od najsjevernije do najjužnije tačke), postoji značajna varijacija u prosječnoj temperaturi i količini sniježnih padavina između okruga Sussex i New Castle. Južniji dijelovi Delaware, pod uticajem Atlantskog okeana i zaliva Delaware, imaju blažu klimu i duži period rasta vegetacije od sjevernog dijela države. Najviša ikad izmjerena temperatura u Delawareu bila je 43 °C izmjerena u gradu Millsboro 21. jula 1930, a najniža, također u Millsborou 17. januara 1893. izmjereno je -27 °C.
Okoliš Prelazni oblik klime daje Delawareu veliku raznolikost u vegetaciji. U sjevernoj trećini države nalaze se sjeveroistočne primorske šume i miješane šume hrasta, tipične za sjeveroistok SAD. U južnoj dijelu na dvije trećine teritorije države prostiru se srednjeatlatske primorske šume. Državni park Trap Pond u okrugu Sussex, naprimjer, uzgaja močvarni čempres (Taxodium distichum) što bi se moglo smatrati najsjevernijim mjestom gdje raste ova vrsta. Delaware pruža državne subvencije čišćenjima "manje kontaminiranih" površina opasnim materijama, a takve subvencije finansira iz poreza od prodaje nafte i naftnih derivata na veliko.
Historija Domorodački period Prije nego što su Delaware naselili evropski kolonisti, ovo područje je bilo naseljeno istočnim plemenima Algonquiana poznatih i kao Unami Lenape ili Delaware, a živjeli su u dolini rijeke Delaware, a pleme Nanticoke duž rijeke sve do zaliva Chesapeake. Pleme Unami Lenape u dolini Delawarea su blisko povezani sa plemenima Munsee Lenape duž rijeke Hudson. Oni su formirali lovačko i poljoprivedno društvo, a vrlo brzo su postali i posrednici u trgovini krznom sa svojim drevnim neprijateljima iz plemena Minqua ili Susquehannock. Kada su izgubili zemlju kraj rijeke Delaware i Minqua uništena od strane pet ujedinjenih plemena Iroqoisa (irokeza) 1670-ih, ostaci plemena Lenape koji su htjeli zadržati svoj identitet kao takav, napustili su ovo područje i odselili se preko Alleghany planina sredinom 18. vijeka. Općenito, oni domoroci koji se nisu odselili izvan područja Delaware su pokršteni, te grupirani zajedno sa drugim obojenim stanovništvom i vremenom se stopili sa doseljenicima.
Kolonijalni period lijevo|thumb|Nova Švedska - susret švedskih kolonista i domorodaca Delawarea Prvi Evropljani koji su se naselili na područje današnjeg Delawarea bili su Nizozemci. Osnovali su trgovačku stanicu zvanu Zwaanendael 1631. u blizini današnjeg grada Lewesa. Međutim, za nepunu godinu svi doseljenici su stradali u sukobima sa okolnim domorodačkim plemenima. 1638. osnovana je Nova Švedska, trgovačka stanica i kolonija doseljenika iz Švedske, a nalazila se u Fort Christini (danas Wilmington). Vođa doseljenika bio je Peter Minuit, a predvodio je grupe Šveđana, Finaca i Nizozemaca. Kolonija Nova Švedska trajala je 17 godina. Nizozemci, osnaženi pod vodstvom Peter Stuyvesanta, osnivaju utvrdu 1651. na mjestu današnjeg New Castlea, a već 1655. osvajaju Novu Švedsku i pripajaju je Novoj Nizozemskoj. Samo devet godina kasnije nizozemske kolonije osvojili su Englezi došavši flotom brodova pod komandom Roberta Carra po direktivi tadašnjeg Jakova II, vojvode od Yorka, koji je 1682. prepustio upravljanje područjem Williamu Pennu, osnivačem i upravnikom provincije Pennsylvanije. Penn je snažno nastojao da Pennsylvanija dobije izlaz na more te je od vojvode Jakova II zakupio područje koje je kasnije bilo poznato kao niske zemlje na Delawareu.
Penn je uspostavio reprezentativnu vladu i jedno kratko vrijeme ova svoja dva posjeda vodio pod jednom Generalnom skupštinom 1682. Međutim, do 1704. Provincija Pennsylvania toliko se razvila da su njeni predstavnici htjeli donositi odluke bez udjela predstavnika niskih zemalja, a dvije grupe predstavnika počele su zasjedati odvojeno, jedna u Philadelphiji, a druga u New Castleu. Penn i njegova aristrokratija su ostali upravnici oba područja i uvijek su imenovali istu osobu kao guvernera za njihovu provinciju Pennsylvaniju i teritoriju niskih zemalja. Slučaj da su Delaware i Pennsylvanija dijelili guvernera nije jedinstven. Od 1703. do 1738. kolonije New York i New Jersey također su dijelile guvernera. Osim toga, i Massachusetts i New Hampshire također su jedno vrijeme dijelili guvernera.
U prvim godinama nakon osnivanja Delaware je uvozio mnogo više robova nego što je dolazilo engleskih imigranata, jer su se u Engleskoj djelomično popravljali ekonomski uvjeti života. Kolonija je s vremenom postala društvo robova, uzgajali su duhan kao glavni izvor prihoda, čak i kasnije kada je broj engleskih imigranata ponovo počeo rasti.
Američka revolucija Kao i druge središnje kolonije, niske zemlje na Delawareu su isprva pokazale vrlo malo entuzijazma za odvajanje od Kraljevine Velike Britanije. Njegovo stanovništvo je imalo dobre odnose sa upravnom vladom, a općenito im je bila dopuštena veća nezavisnost i autonomija u svojoj kolonijalnoj skupštini nego drugim kolonijama. Trgovci u luci Wilmington su imali snažne veze sa Britancima.
I prije nego što je izglasana Deklaracija o nezavisnosi, patriotske vođe Thomas McKean and Caesar Rodney su ubijedili kolonijalnu skupštinu da izglasa svoje odvajanje od vlasti Britanije i Pennsylvanije 15. juna 1776. Osoba koja je najbolje predstavljala većinu u Delawareu, George Read, nije mogao prisustvovali glasanju na kojem je donesena Deklaracija o nezavisnosti. Međutim, nakon dramatičnog noćnog jahanja Caesar Rodney je uspio prisustvovali delegaciji i dao glas Delawarea neophodan za nezavisnost.
Prvobitno pod vodstvom John Hasleta, Delaware je dao jednu od elitnih jedinica Kontinentalnoj armiji, poznatu kao Delaware Blues, a imali su i nadimak plavi pijetlovi. U augustu 1777. general William Howe poveo je britansku vojsku kroz Delaware na putu prema Philadelphiji, koju je osvojio nakon bitke kod Brandywinea. Jedini veći vojni okršaj na području Delawarea bila je bitka na Coochovom mostu, koja se odigrala 3. septembra 1777. u okrugu New Castle. Nakon bitke kod Brandywinea, Wilmington je bio okupiran od strane Britanaca, a predsjednik Delawarea John McKinly je bio uhapšen. Britanci su kontrolirali rijeku Delaware veći dio perioda rata, onemogućavajući trgovinu i davajući podršku dijelu stanovništva koji su ostali lojalni Britancima, naročito u okrugu Sussex. Pošto su Britanci obećali slobodu robovima revolucionara ako se budu s njima borili protiv svojih vlasnika, odbjegli robovi su bježali prema sjeveru te im se priduživali.
Ropstvo i rasizam Krajem kolonijalnog perioda, broj robova u Delawareu je počeo opadati. Prelazak sa poljoprivredne proizvodnje duhana na mješanu ekonomiju stočarstva smanjivalo je potrebu za robovskom radnom snagom. Lokalni metodisti i kvekeri su nagovarali robovlasnike da oslobađaju svoje robove nakon Američke revolucije, a mnogi su to i učinili u svrhu svojih ideala. Do 1810-ih tri četvrtine svih crnaca u Delawareu su bili slobodni. Kada je John Dickinson oslobodio svoje robove 1777, on je u to vrijeme bio najveći robovlasnik u Delawareu sa ukupno 37 robova koje posjedovao. Do 1860. neki od najvećih robovlasnika imali su najviše 16 robova.