thumb|left|300px|Haeckelovo paleontološko drvo kičmenjaka (oko 1879). Evolucijska historija vrsta je opisana u filogenetskom stablu (drvetu života) sa mnogim granama i grančicama izraslim iz istog stabla. thumb|right|300px|Filogenetska divergencija (filetski gradualizam) (gore) pokazuje relativno spore promjene tokom geoloških epoha - Isprekidane ravnoteže (dolje) ilustriraju morfološku stabilnost i (rijetko) relativno brze evolucijske promjene.
Filogeneza (grč. φυλογένεση, složenica od φῦλον – fýlon = koljeno, rod, + γéνeσiς – jénnissi = rođenje, nastajanje) je proces (biološke evolucije) određene skupine organizama svih razina biosistematske klasifikacije. To je, dakle proces tog postanka, a nauka koja ga proučava je filogenija. Može biti zanimljivo da je nedopustivo mnogo primjera, pa čak i mnoštvu univerzitetsku udžbenika, u kojima se ova dva pojma (pogrešno) poistovjećuju. Jedno je proces, a drugo je nauka koja ga proučava i objašnjava njegov izvor, faktore, tok i moguću budućnost u historiji života na Zemlji.Mayr E. (2005): Das ist Evolution. Goldmann, München, .Storch V, Welsch U., Wink M. (2007): Evolutionsbiologie. Springer Verlag, Berlin / Heidelberg, .Hadžiselimović R. (1986): Uvod u teoriju antropogeneze. Svjetlost, Sarajevo, .Nipam H. Patel N. H. (2007). Evolution. Cold Spring Harbor Laboratory Press. .Bowler P. J. (2003). Evolution : the history of an idea (3rd ed.). Berkeley: University of California Press. . Oba pojma se također brkaju sa pojmom filogenetika, koji se afirmirao tek nakon uvođenja molekulsko-analitičkih metoda u objašnjenje filogeneze, tj. u filogenijska istraživanja. Reference
Također pogledajte Filogenija Filogenetika Filogenetička mreža Ontogeneza Ontogenija Evolucija Biosistematika
Kategorija:Filogenetika