U šahu, kompenzacija je tipična kratkoročna pozicijska prednost koju igrač stekne u zamjenu za tipični materijalni nedostatak. U kratkoročne prednosti spadaju inicijativa i napad.
Kompenzacija uključuje sljedeće: bolju pješačku strukturu "lovački par", tj. posjedovanje oba lovca u situaciji kad protivnik ima jednog ili nema nijednog. Gotovo svi moderni šahisti smatraju posjedovanje lovačkog para prednošću, iako je kroz historiju bilo mnogo rasprava o tome koliku (tačno) prednost oni predstavljaju. Lovački par svoju snagu najčešće pokazuje u završnici. bolja aktivnost figura i/ili bolji razvoj (uobičajeno u gambitima) izloženost protivničkog kralja budućem napadu, bilo zbog gubitka pješačkog zaklona, bilo zbog zarobljenosti u centru table, često predstavlja odličnu kompenzaciju. slobodni pješaci često su odlučujuća prevaga u završnici povezani i/ili branjeni slobodni pješaci još su smrtonosniji. kontrolu nad ključnim poljima, dijagonalama, linijama ili redovima.
Primjeri Polugajevski – Evans
Top na sedmom redu (protivnikov drugi red) obično je veoma snažan budući da prijeti protivnikovim nepomjerenim pješacima i ograničava kretanje njegovog kralja. Top na sedmom redu dovoljna je kompenzacija za pješaka . U ovoj poziciji iz partije između Leva Polugajevskog i Larryja Evansa top na sedmom redu omogućuje bijelom da remizira iako ima pješaka manje .
Spaski – Fischer
Čuvena partija između budućeg svjetskog prvaka Borisa Spaskog i Bobbyja Fischera iz 1960. počela je Kraljevim gambitom. Bijeli žrtvuje pješaka u 2. potezu: 1. e4 e5 2. f4 exf4 3. Sf3 g5 4. h4 g4 5. Se5, čime se dolazi do prve prikazane pozicije. Fischer ispituje alternativni 5. potez crnog: 5...h5 6. Lc4 Th7 7. d4 d6 8. Sd3 f3 9. gxf3 Le7 10. Le3 Lxh4+ 11. Kd2 Lg5 12. f4 Lh6 13. Sc3, čime se dolazi do druge pozicije, gdje Fischer objašnjava: "Bijeli ima više nego dovoljnu kompenzaciju za pješaka."
Napomene
Reference
Kategorija:Šahovska terminologija