Glavni geni – odomaćena i tuđica (anglizam) major geni – su geni odgovarajućih poligenskih ili oligogenskih serija koji se fenotipski prepoznatljivo ispoljavaju, za razliku od gena modifikatora ili minor gena (poligena).
Glavni geni, dakle, obilježavaju fenotipsku ekspresiju kvantitativne nasljedne varijacije, koja je pod kontrolom više gena (poligena – poligensko nasljeđivanje) ili malog broja gena (oligogena – oligogensko nasljeđivanje). Iako je osnovni oblik interakcije nealelnih gena, u odgovarajućoj poligenskoj/oligogenskoj seriji, adicija pojedinačih – obično malih – efekata alelnih varijanti uključenih lokusa, tamo gdje postoji major gen, on ima presudni uticaj na ukupno fenotipsko ispoljavanje odgovarajućih svojstava. Ostali – minor ili poligeni – imaju minoran količinski doprinos ili modificiraju efekte major gena.
Teorijski gledano, u poligensku seriju može biti uključeno od dva do (gotovo) beskonačno mnogo genskih lokusa. S druge strane, pod oligogenskim nasljeđivanjem se podrazumijeva pojava genetičke kontrole pojedinih fenotipskih svojstava putem malog broja genskih lokusa, uz obavezno prisustvo “major” gena u oligogenskom bloku. Pošto je uticaj negenetičkih činilaca, kao i “minor” gena iz odgovarajuće serije na ispoljavanje ovakvih osobina gotovo beznačajan, one se obično tretiraju kao monogenske.
Major geni se mogu rekombinirati, a raspoloživi podaci mogu se lahko prilagoditi mendelovskoj analizi. Kategorizacija gena u glavne i sporedne determinante je više ili manje proizvoljna. Ova dva tipa se mogu shvatiti i kao samo prelazne kategorije u više ili manje kontinuiranoj seriji kvantifikacije djelovanja i interakciji gena.
Pojam major gena, u nauku o biološkom nasljeđivanju, uveo je engleski genetičar Keneth Mather (1941.).Mather K. (1941): Variation and selection of polygenetic characters. J. Genet., 41: 159.
Reference
Također pogledajte Interakcija gena Poligensko nasljeđivanje Oligogensko nasljeđivanje
Kategorija:Klasična genetika