Mjerna jedinica je veličina definisana i prihvaćena dogovorom s kojom se u svrhu mjerenja uspoređuju druge istovrsne veličine. Odnos mjerene veličine i mjerne jedinice je brojevna vrijednost, a vrijednost mjerene veličine se iskazuje proizvodom brojevne vrijednosti i mjerne jedinice.
Zakonite mjerne jedinice su mjerne jedinice čija je upotreba propisana Zakonom o mjerenju.
U Bosni i Hercegovini primjenjuju se mjerne jedinice Međunarodnog sistema jedinica (SI), decimalne jedinice, iznimno dopuštene jedinice izvan SI i složene mjerne jedinice.
U većini zemalja svijeta zakoniti sistem mjernih jedinica je SI metrički sistem (internacionalni sistem, od francuskog naziva Système international). Drugi sistem, u upotebi u SAD i nekim drugim zemljama je anglosaksonski sistem mjera. Osnovne jedinice SI sistema
Međunarodni sistem mjernih jedinica se sastoji od osnovnih jedinica koje se mogu koristiti zajedno sa odgovarajućim prefiksima. Postoji sedam osnovnih jedinica koje predstavljaju različite fizičke veličine. Iz tih osnovnih jedinica se dobijaju izvedene jedinice.
+ Osnovne SI jediniceImeSimbolKoličinametar mkilogram kgmasasekunda svrijemeamper Aelektrična strujakelvinKtemperaturakandela cdintenzitet osvjetljenja mol molkoličina materije
Prefiks se koristi da se proizvede veći ili manji iznos originalne veličine. Određeni su tako da je sljedeći uvijek 10 puta veći (ili manji) od prethodnog.
Prefiks jota zeta eksa T peta tera giga mega kilo hekto nema deci centi nema mili mikro nano piko femto ato zepto jokto
Metrički sistem uveden je 1795. originalno sa 6 prefiksa. Složene mjerne jedinice Složene mjerne jedinice su jedinice sastavljene od jedinica različitih grupa. Tako je jedinica koja se koristi za izražavanje brzine vozila kilometar na sat (oznaka km/h) sastavljena od decimalne jedinice od metra i jedinice za vrijeme sat.
Stare mjerne jedinice
Stare mjerne jedinice su pojedinačne jedinice ili njihove skupine koje su se koristile u različitim peroidima, na različitim mjestima i u različite svrhe, pa se nalaze u historijskim dokumentima, pisanoj i usmenoj književnosti. Mnoge su stare mjerne jedinice napuštene uvođenjem Metarskoga sistema (Metarska konvencija) u drugoj polovini XIX vijeka (na primjer hvat, lakat, palac, unca itd), te konačno uvođenjem Međunarodnoga sistema jedinica u drugoj polovini XX vijeka (na primjer standardna atmosfera, kilopond, konjska snaga, mikron i drugo). Izvedene jedinice SI s posebnim nazivima i znacima
Naziv Oznaka Veza s drugim jedinicama SI Veličina bekerel Bq 10−1 aktivnost radioaktivnog izvora Celzijusov stepen o C K Celzijusova temperatura džul J N m rad, energija, toplina farad F C/v električni kapacitet grej Gy J/kg apsorbirana doza ionizirajućeg zračenja henri H Wb/A induktivnost herc Hz s−1 frekvencija kulon C A s elektricitet luks lx lm/m2 osvjetljenje lumen lm cd sr svjetlosni tok njutn N kg m/s2 sila om W V/A električni otpor paskal Pa N/m2 pritisak radijan rad 1 ugao simens S A/V električna vodljivost sivert Sv J/kg ekvivalentna doza steradijan st 1 prostorni ugao tesla T N/(A m) magnetna indukcija vat W J/ssnaga veber Wb T m2 magnetni tok volt V W/A električni potencijal, napon, elektromotorna sila
Izvedene jedinice SI bez posebnih naziva i znakova Naziv Oznaka Veličinakvadratni metar m2 površina kubni metar m3 zapremina recipročni metar m−1 valni broj metar u sekundi m/s brzina metar u sekundi na kvadrat m/s2 ubrzanje kilogram po kubnom metru kg/m3 gustoća džul po kvadratnom metru J/m2 energijska gustoća
Također pogledajte
SI sistem
Izvor
THE INTERNATIONAL SYSTEM OF UNITS (SI)
mjerne jedinice
Kategorija:Mjerne jedinice Kategorija:Mjerenje Kategorija:Sistemi jedinica