thumb|right|400px|Startni kodon (plavi krug) mitochondrijske DNK, gena MT-ATP6. Za svaki nukleotidni triplet (uglaste zagrade), data je odgovarajuća aminokiselina (jednoslovni kod), bilo u +1 okviru za čitanje za MT-ATP8 (crveno) ili u okviru +3 za MT-ATP6 (plavo). U ovom genomskom području, dva gena se preklapaju. Startni kodon ili početni kodon je prvi kodon iRNK transkripta prilikom translacije u ribosomu. Kod eukariota i Archaea, početni kodon uvijek kodira metionin, a modificirani Met (fMet) u bakterijama, mitohondrijama i plastidima. Najčešći startni kodon je AUG (tj. ATG u odgovarajućoj sekvenci DNK). Startnom kodonu često prethodi 5 'neprevedena regija (5' UTR). U prokariotima ovo uključuje mjesto vezanja ribosoma.
Alternativnu start kodoni Alternativni početni kodoni razlikuju se od standardnog AUG kodona i nalaze se i kod prokariota (bakterije i arheje) i eukariota. Alternativni startni kodoni se još uvijek prevode kao Met kad su na početku proteina (čak i ako kodon inače kodira drugačiju aminokiselinu). To je zato što se za inicijaciju koristi zasebna transfer RNK (tRNK).
Eukarioti Alternativni startni kodoni (ne-AUG) vrlo su rijetki u eukariotskim genima. Međutim, prijavljeni su prirodni kodoni koji nisu AUG za neke ćelijske mRNK. Sedam od mogućih devet jednostrukih nukleotidnih supstitucija na AUG početnom kodonu dihidrofolat reduktaza bilo je funkcionalno kao mjesto prevođenja u ćelijama sisara. Pored kanonskog kodonskog puta Met-tRNA Met i AUG, ćelije sisara mogu pokrenuti translaciju i sa leucinom koristeći specifičnu leucil-tRNK koja dekodira CUG kodon. Candida albicans ima startni kodon CAG.
Prokarioti Prokarioti značajno koriste alternativne startne kodone, uglavnom GUG i UUG. E. coli upotrebljava 83% AUG (3542/4284), 14% (612) GUG, 3% (103) UUG i jedan ili dva druga (npr. AUU i eventualno CUG).
Dobro poznate regije kodiranja koje nemaju AUG inicijacijski kodon su one u lacI, (GUG)E.coli lactose operon with lacI, lacZ, lacY and lacA genes GenBank: J01636.1 and lacA (UUG)NCBI Sequence Viewer v2.0 lac operon E. coli. Dvije nedavne studije neovisno su pokazale da 17 ili više startnih kodona koji nisu AUG mogu pokrenuti translaciju u E. coli.
Mitohondrije Mitohondrijski genomi imaju značajnije izmijenjene startne kodone (kod čovjeka AUA i AUU). Mnogi takvi primjeri, sa kodonima, sistematskim rasponom i citatima, dati su u NCBI listi translacijskih tablica.
Standardni genetički kod
Inženjerstveni startni kodoni Projektirane inicijatorske tRNK (tRNA fMet2 sa CUA antikodonom) korištene su za pokretanje trnslacije u amber stop codonu UAG. Ovaj tip konstruirane tRNK naziva se nonsens supresor tRNK, jer potiskuje translaciju stop signala koji se obično javlja kod UAG kodona. Jedno istraživanje pokazalo je da tRNK smber inicijatora ne pokreće prijevod do bilo kojeg mjerljivog stupnja iz genomski kodiranih UAG kodona, samo plazmidnostvoreni reporteri sa snažnim uzvodnim Shine-Dalgarnovim mjestom..
Također pogledajte Centralna dogma molekularne biologije Kodon mRNK Misens mRNK Stop kodon tRNK Translacija
Reference
Vanjski linkovi The Genetic Codes. Compiled by Andrzej (Anjay) Elzanowski and Jim Ostell, National Center for Biotechnology Information (NCBI), Bethesda, Maryland, US
Kategorija:DNK Kategorija:Molekularna genetika Kategorija:Biosinteza bjelančevina