350px|right 350px|thumb|right|Kod čovjeka, genski lokus za endorfine je je na kratkom (p) kraku hromosoma 2: pozicija 2.p.23. Endorfini su tip enzima i neurotransmitera koji nastaju i luče se u hipotalamusu..To su endogeni opioidni neuropeptidi i pepidni hormoni čovjeka i ostalih životinja. Proizvode se i skladište u hipofizi. Klasifikacija molekula kao endorfina zasniva se na njihovoj farmakološkoj aktivnosti, za razliku od specifične hemijske formulacije.
Klasa endorfina uključuje α-endorfin, β-endorfin i γ-endorfin. Sva tri se preferencijalno vežu za µ-opioidne receptore. Glavna funkcija endorfina je inhibiranje komunikacije signala boli. Endorfini mogu takođe stvoriti osjećaj euforije vrlo sličnog onome koji proizvode drugi opioidi.
Historija Opioidne peptide u mozgu su prvi put otkrile 1974. dvije nezavisne grupe istražitelja:
John Hughes i Hans Kosterlitz su izolirali encealine (grč. εγκέφαλος –enkefalos = svinjski mozak). Rabi Simantov i Solomon H. Snyder izolirali su morfinolike peptide iz mozga telećeg mozga. Eric J. Simon, koji je neovisno otkrio opioidne receptore, kasnije je ove peptide nazvao endorfinima.
Studije su naknadno razlikovale encefalin, endorfin i endogeno proizvedeni morfin, koji nije peptid.
Etimologija Riječ endorfin izvedena je iz grčkog ἔνδον – éndon = unutra, ἐνδογενής- endogenes = iznutra + morfin, iz Μορφεύς – Morpheús = bog snova u grčkoj mitologiji. Stoga je endorfin sažeti oblik endo(genski) (mo)rfin (morfij je stari naziv morfija).
Tipovi Klasa endorfina sastoji se od tri endogena opioidna peptida: α-endorfin, β-endorfin i γ-endorfin. Alfa-endorfin je najmanji, a β-endorfin najveći.
Naziv Sekvanca Reference α-endorfin Tyr-Gly-Gly-Phe-Met-Thr-Ser-Glu-Lys-Ser-Gln-Thr-Pro-Leu-Val-Thr-OH β-endorfin Tyr-Gly-Gly-Phe-Met-Thr-Ser-Glu-Lys-Ser-Gln-Thr-Pro-Leu-Val-Thr-Leu-Phe-Lys-Asn-Ala-Ile-Ile-Lys-Asn-Ala-Tyr-Lys-Lys-Gly-Glu γ-endorfin Tyr-Gly-Gly-Phe-Met-Thr-Ser-Glu-Lys-Ser-Gln-Thr-Pro-Leu-Val-Thr-Leu-OH thumb|450px|Struktura α-endorfina thumb|450px|Struktura β-endorfina thumb|450px|Struktura γ-endorfina 350px|thumb|Formiranje proizvoda endorfinskog gena: β-endorfina
Sinteza Endorfini se proizvode u hipofizi. Sva tri tipa endorfina su fragmenti proteina prekursora proopiomelanokortina (POMC). POMC je fragmentiran na mnogo različitih manjih proteina, uključujući beta-lipotropin (β-LPH). β-LPH, hormon hipofize s malo opijatnog djelovanja, tada se kontinuirano fragmentira na različite peptide, uključujući α-endorfin, β-endorfin i γ-endorfin.
Mehanizam delovanja Endorfini se oslobađaju iz hipofize, kao odgovor na bol i mogu djelovati i u centralnom (CNS) i perifernom nervnom sistemu (PNS). U PNS-u je β-endorfin primarni endorfin koji se oslobađa iz hipofize. Vezanje endorfina na µ-receptorima inhibira signale boli u perifernim nervima blokirajući neurotransmiter supstance P. Mehanizam u CNS-u je sličan, ali djeluje blokirajući različiti neurotransmiter: gama-aminobuternu kiselinu (GABA). Zauzvrat, inhibicija GABA povećava proizvodnju i oslobađanje dopamina, neurotransmitera povezanog sa zadovoljstvom.
Funkcije Endorfini imaju glavnu ulogu u inhibitornom odgovoru organizma na bol. Naprimjer, oslobađanje endorfina odgovorno je za stvaranje euforijskog stanja u slučajevima kao što su trkački uspjeh, seks, orgazam, slušanje muzike i konzumacija ukusne hrane kao što je čokolada. Istraživanje je pokazalo da se meditacija obučenih osoba može koristiti za pokretanje oslobađanja endorfina. Smijeh također može podstaći proizvodnju endorfina i povisiti nečiji prag boli.
Proizvodnja endorfina može se pokrenuti i energičnim aerobnim vježbanjem. Otpuštanje β-endorfina doprinosi fenomenu poznatom kao "neurobiološki efekti fizičke vježbe". Endorfini mogu doprinijeti pozitivnom utjecaju vježbanja na anksioznost i depresije. Isti fenomen može imati ulogu i u pojavi ovisnosti o vježbanju. Redovna intenzivna vježba može uzrokovati da mozak da smanji regulaciju proizvodnje endorfina u periodima mirovanja da bi održao homeostazu, uzrokujući da osoba intenzivno vježba kako bi imala isti osjećaj.
Reference
Vanjski linkovi
Kategorija:Neuropeptidi Kategorija:Analgetici Kategorija:Neurotransmiteri Kategorija:Hormoni Kategorija:Endokrinologija Kategorija:Bol