Centar za demografsku genetiku Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine

right|250px Centar za demografsku genetiku akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine (skraćeno CDG-ANUBiH), osnovan je 15. 7. 2020, Odlukom br: 1-01-1-246-6/20, na formalni prijedlog Odjeljenja prirodnih i matematičkih nauka, koje je zastupalo širi krug zainteresiranih institucija i pojedinaca iz oblasti prirodnih i društvenih nauka.Informacija o osnivanju Centra za demografsku genetiku Pristupljeno 31 oktobra, 2020.https://www.unsa.ba/novosti/Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine osnovala Centar za demografsku genetiku | Univerzitet u Sarajevu (unsa.ba)https://ba.ekapija.com/news/3036726/Osnovan Centar za demografsku genetiku Akademije nauka i umjetnosti BiH

Osnove i djelatnost Nakon uspješne realizacije prvog strateškog cilja ANUBiH u razvoju genetičkih i biotehnoloških istraživanja u Bosni i Hercegovini, odnosno makroprojekta Društvenog cilja VI (radni naslov: „Genetičko inženjerstvo i biotehnologija“), uključujući i odgovarajuću kadrovsku i infrestrukturnu podršku, ANUBiH pokreće i institualizaciju populalacijskogenetičkih istraživanja. Takva potreba zasniva se na rezultatima već utemeljenih istraživanja genetike stanovništva Bosne i Hercegocine, kao i činjenici da su bh. genetičari u toj oblasti već šire afirmirani kao vodeći u Regiji, kako po obimu, tako i kvalitetu i raznorodnosti pristupa lokalnoj demografskoj genetici.

Zahvaljujući pretežno individualnim, a rjeđe organiziranim institucijskim istraživanjima, genetička struktura bh. lokalnih populacija je bolje poznata nego stanovništva ostalih zemalja u Regionu. To se podjednako odnosi i na poznavanje genetičke strukture reprezentativnih uzoraka metapopulacije. U Bosni i Hercegovini su istraživani i mogući faktori genetičke diferencijacije lokalnih dijelova stanovništva, a bh. istraživači su surađivali i na demografsko-genetičkim istraživanjima danas susjednih država: Crne Gore, Hrvatske, Slovenije i Srbije, uključujući Kosovo i Vojvodinu.Organizacione jedinice ANUBiH , pristupljeno 11. decembra 2020

Demografskogenetička istraživanje odgovarajuće strukture stanovništva, u Bosni i Hercegovini imaju relativno dugu povijest, utemeljenu na radovima austrijskih vojnih ljekara (Augustin Weisbach, Heinrich Himmel i njihovi suradnici), koji su vodili pedantne austrougarske regrutne komisije širom Bosne i Hercegovine, a nakon toga odgovarajuće podatke publicirali u (i danas) glasovitom časopisu Mitteilungen der Anthropologischen Gesellschaft in Wien (MAGW)Službena stranica časopisa. Nakon toga slijedi dugo razdoblje, u kojem se pojavljuju sporadični podaci o učestalosti krvnih grupa nekoliko antigenskig sistema. Istraživačni zamah u ovoj oblasti počinje krajem 1960-tih, od informacija o fenogenotipskoj strukturi našeg stanovništva po pojedinim svojstvima i njihovim komplaksima, preko proučavanja genetičke distance i sličnosti lokalnih populacija, s obzirom na odabrana morfološkoanatomska i biohemijskofiziološka nasljedna svojstva, do kompleksnih molekulskogenetičkih istraživanja u recentnoj epohi.

Koncpcija djelovanja novoosnovanog centra počiva na interdisciplinarnom i polivalentnom pristupu, koji uključuje populacijsku genetiku, biantropologiju, lingvistiku, medicinu, arheologiju, etnologiju, historiju, fizičku kulturu, sport i srodna naučna područja.

Primarna intencija djelovanja novoformiranog Centra je integracija kadrovskih i infrastrukturnih potencijala na istraživanju genetičkih osobenosti stanovništva Bosne i Hercegovine, od antičke, srednjovjekovne i recentne epohe, do predikcije njihovih promjena u prostoru i vremenu.

Glavni smjerovi i ciljevi djelovanja Integracija odgovarajućih kadrovskih i infrastrukturnih potencijala u pripadajućoj oblasti; Uspostava baze podataka o genetičkim osobenostima stanovništva BiH; DNK analiza i karakterizacija antičkih, srednjovjekovnih i recentnih uzoraka; Analiza proteklih i predikcija mogućih promjena genetičkog sastava stanovništva.

Osnovne radne jedinice/istraživački timovi Oblasti Populacijska genetika Demografija – Etnologija Biostatistika – Bioinformatika

Istraživači i suradnici Akademijski Sreten Govedarica, Rifat Hadžiselimović, Senahid Halilović, Dina Masnik i Sabina Vejzagić.

Vanjski Adisa Ahmić, UNTZ Kasim Bajrović, INGEB, UNSA Edin Bujak, Filozofski fakultet u Sarajevu, UNSA Adnan Busuladžić, Filozofski fakultet u Sarajevu, UNSA Nedim Čović, Fakultet sporta i fizičkog odgoja, UNSA Mirela Džehverović, INGEB, UNSA Jasmina Hindija Čakar, INGEB, UNSA Jasminka H. Halilović, Univerzitet Brčko Distrikt Abdurahim Kalajdžić, INGEB, UNSA Samim Konjicija ETF, UNSA Lejla Lasić, INGEB, UNSA Damir Marjanović, Univerzitet Burch Aida Pilav, Kantonalni zavod za javno zdravstvo Amela Pilav, INGEB, UNSA Lejla Pojskić, INGEB, UNSA Naris Pojskić, INGEB, UNSA Pavao Rudan, HAZU, Zagreb Aida Sarač Hadžihalilović, MF, UNSA Muriz Spahić, PMF, UNSA . Senad Šljuka, PMF, UNSA Gazmend Temaj, College UBT fakultet medicine i farmacije, Priština Gaj Trifković, Centar za ljudska prava, UNSA Maruška Vidovič, Nacionalni inštitut za javno zdravje (NIJZ), Ljubljana

Dopunske slike 300px|

Reference

Vanjski linkovi

Kategorija:ANUBiH Kategorija:Bosanskohercegovačko društvo Kategorija:Bosanskohercegovačke naučne institucije Kategorija:Bosanskohercegovačka kultura Kategorija:Organizacije u Bosni i Hercegovini Kategorija:Organizacije osnovane 2020.