Abelova nagrada (/ˈɑːbəl/ AH-bəl; norveški: Abelprisen [ˈɑ̀ːbl̩ˌpriːsn̩]) jest najznačajnija nagrada na koje jedan matematičar može dobiti. Kralj Norveške svake godine dodjeljuje jednom ili više istaknutih matematičara. Nazvana je po norveškom matematičaru Nielsu Henriku Abelu (1802–1829), po uzoru na Nobelove nagrade. Smatra se Nobelovom nagradom za matematiku. Dolazi s novčanom nagradom od 7,5 miliona norveških kruna (povećano sa 6 miliona u 2019).
Historija Abelove nagrade datira od 1899, kada je njeno osnivanje predložio norveški matematičar Sophus Lie kada je saznao da planovi Alfreda Nobela za godišnje nagrade neće uključivati nagradu iz matematike. Godine 1902, švedski i norveški kralj Oskar II pokazao je svoju spremnost da finansira stvaranje nagrade za matematiku koja bi dopunila Nobelove nagrade, ali je osnivanje nagrade spriječeno raspadom unije između Norveške i Švedske 1905. Skoro vijek pre nego što je nagradu konačno ustanovila Vlada Norveške 2001, a bila je posebno namenjena "da se matematičarima da njihov sopstveni ekvivalent Nobelove nagrade". Laureate bira Abelov komitet, čije članove imenuje Norveška akademija nauka i književnosti.
Ceremonija dodjele se održava u auli Univerziteta u Oslu, gdje je Nobelova nagrada za mir dodijeljivena između 1947. i 1989. Odbor za Abelovu nagradu je također osnovao Abelov simpozijum, kojim upravlja Norveško matematičko društvo, koji se održava dva puta godišnje.
Dobitnici GodinaSlikaDobitnikObrazloženjeReference2003.alt=Jean-Pierre Serre|104x104pikselJean-Pierre Serre2004.alt=Michael Atiya|118x118pikselMichael Atiyahalt=Isadore Singer|112x112pikselIsadore Singer2005.alt=Peter Lax|150x150pikselPeter Lax2006.alt=Lennart Carleson|140x140pikselLennart Carleson2007.alt=S. R. Srinivasa Varadhan|150x150pikselS. R. Srinivasa Varadhan2008.alt=John Griggs Thompson|112x112pikselJohn G. Thompsonalt=Jacques Tits|142x142pikselJacques Tits2009.alt=Mikhail Leonidovich Gromov|100x100pikselMikhail Gromov2010.alt=John Tate|120x120pikselJohn Tate2011.alt=John Milnor|125x125pikselJohn Milnor2012.alt=Endre Szemeredi|134x134pikselEndre Szemerédi2013.alt=Pierre Deligne|117x117pikselPierre Deligne2014.alt=Yakov G Sinai|138x138pikselYakov Sinai2015.alt=John Forbes Nash Jr.|133x133pikselJohn F. Nash Jr.alt=Louis Nirenberg|111x111pikselLouis Nirenberg2016.alt=Andrew Wiles|133x133pikselAndrew Wiles2017.alt=Yves Meyer|116x116pikselYves Meyer2018.alt=Robert Langlands|130x130pikselRobert Langlands2019.alt=Karen Uhlenbeck|111x111pikselKaren Uhlenbeck2020.alt=Hillel (Harry) Furstenberg|128x128pikselHillel Furstenbergalt=Grigory Margulis|107x107pikselGrigory Margulis2021.alt=Laszlo Lovasz|139x139pikselLászló Lovászalt=Avi Wigerson|126x126pikselAvi Wigderson2022.alt=Dennis Sullivan|127x127pikselDennis Sullivan2023.alt=Luis Caffarelli|103x103pikselLuis Caffarelli2024.alt=Michel Talagrand|104x104pikselMichel Talagrand2025.alt=Masaki Kashiwara|100x100pikselMasaki Kashiwara2026.alt=Gerd Faltings|100x100pikselGerd Faltings
Reference
Vanjski linkovi Zvanični sajt Abelovog simpozija
Šta je Abelova nagrada?
* Kategorija:Nagrade u matematici Kategorija:Nagrade ustanovljene 2003.