Val Edward Kilmer bio je američki glumac. Prvobitno pozorišni glumac, slavu je stekao nakon pojavljivanja u komedijama, počevši od Top Secret! (1984) i Pravi genije (1985), kao i u vojnio-akcijskom filmu Top Gun (1986) i filmskoj fantaziji Willow (1988). Kilmer je stekao priznanje za ulogu Jim Morrisona u filmu The Doors Olivera Stonea (1991). Imao je glavne uloge u filmovima kao što su vestern Tombstone (1993) i kriminalističke drame True Romance (1993) i Heat (1995). Glumio je Betmena u filmu Joela Šumahera Betmen zauvijek (1995), a uslijedile su i filmske role u u Duh i tama (1996), Svetac (1997), Princ Egipta (1998), Aleksandar (2004), Kiss Kiss Bang Bang (2005) i Snjegović (2017). Godine 2022. Kilmer je ponovio svoju ulogu Icemana u Top Gun: Maverick (2022).
Godine 2015. Kilmeru je dijagnosticiran rak grla. Imao je operaciju na traheji koja mu je oštetila glasne žice do te mjere da je imao ozbiljne teškoće u govoru. Prošao je i kemoterapiju i dvije traheotomije. Godine 2020. objavio je svoje memoare pod nazivom I'm Your Huckleberry: A Memoir . Dokumentarni film Val iz 2021. dokumentira njegove zdravstvene probleme i karijeru. Premijerno je prikazan na Filmskom festivalu u Cannesu uz pohvale kritike. Bio je jedan od najbolje plaćenih glumaca 1990-ih. Filmovi s njim u jednoj od uloga zaradili su preko 3,5 milijardi dolara na svjetskim kino-blagajnama. Kritičar Roger Ebert je 1992. napisao, "ako postoji nagrada za najneopjevanijeg glavnog čovjeka njegove generacije, Kilmer bi je trebao dobiti".
Djetinjstvo i mladost Kilmer je rođen 31. decembra 1959. u Los Angelesu, Kalifornija, kao drugi od tri sina Gladys Swanette (djevojački Ekstadt) i Eugene Dorris Kilmer. Majka je bila švedskog porijekla, a Val ima i irske, njemačke i čiroki korijene. Roditelji su mu se razveli 1968. kada je imao 8 godina. Majka se udala za Williama Bernarda Leacha 1970. Kilmerov djed je bio rudar u Novom Meksiku, blizu granice sa Arizonom. Godine 1977. Kilmerov mlađi brat Wesley, koji je imao epilepsiju, utopio se u đakuziju sa 15 godina.
Pohađao je srednju školu Chatsworth sa Kevinom Spaceyjem. Njegova djevojka iz srednje škole bila je Mare Winningham . Postao je najmlađa osoba u to vrijeme koja je primljena u Dramski odjel škole Juilliard, gdje je bio član Grupe 10.
Karijera
1980-e Kilmer je odbio ulogu u filmu Francis Ford Coppola The Outsiders iz 1983, zbog ranije dogovorenih obaveza u pozorištu. Godine 1983. pojavio se na Broadwayu u filmu The Slab Boys sa Kevinom Baconom, Seanom Pennom i Jackie Earle Haley. Iste godine dobija svoju prvu "nepozorišnu" glumačku ulogu (ne računajući televizijske reklame). Bila je to uloga u epizodi ABC Afterschool Special pod nazivom One Too Many, koja je bila drama o alkoholu i vožnji; U njoj je ulogu ostvarila i mlada Michelle Pfeiffer. Također 1983, Kilmer je samostalno objavio zbirku svoje poezije pod naslovom My Edens After Burns, koja je uključivala pjesme inspirisane vremenom provedenim sa Pfeiffer. Knjigu pjesama je danas teško nabaviti, a i cijena joj je visoka - poznati polovni primjerci koštaju 300 dolara i više.
Njegov veliki proboj je došao kada je dobio vrhunski honorar za ulogu u špijunskoj komediji Strogo poverljivo!, u kojem je glumio američku rokenrol zvijezdu. Kilmer je otpjevao sve pjesme u filmu i izdao album pod imenom filmskog lika, "Nick Rivers".
Tokom kratke pauze, s ruksakom na leđima putovao je Evropom, a onda dobija glavnu ulogu u komediji Pravi genije iz 1985. Odbio je ulogu u Plavom somotu Davida Lyncha prije nego što je dobio ulogu mornaričkog avijatičara "Iceman" u akcionom filmu Top Gun zajedno s Tomom Cruiseom. Top Gun je zaradio ukupno preko 344 miliona dolara širom svijeta i učinio Kilmera velikom zvijezdom. Nakon uloga u televizijskim filmovima The Murders in the Rue Morgue i The Man Who Broke 1,000 Chains, Kilmer je glumio Madmartigana u fantaziji Willow. Upravo je na tom filmskom setu upoznao i svoju buduću suprugu, koleginicu Joanne Whalley. Kilmer je glumio u produkciji Hamleta na Shakespeare Festivalu u Koloradu 1988. Godine 1989. Kilmer je igrao glavnu ulogu u oba filma Kill Me Again, opet uz Whalley, i TNT -ovom Billy the Kidu .
1990-e 1990–1995 Nakon nekoliko odgađanja, reditelj Oliver Stone konačno je započeo produkciju filma The Doors, zasnovanog na priči o istoimenom bendu . Kilmer je od početka rada na filmu razgovarao sa Stoneom, zabrinut kako isprilati ovu priču, jer Kilmer nije vjerovao niti želio promovirati zloupotrebu zabranjenih supstanci. Kilmer je smatrao da su heroji Jim Morrisona bili pogrešni i nisu bili zaslućni za njegovu kreativnost i inspiraciju. Kilmer je Morisonovu priču vidio kao priču koja bi se mogla ispričati na "hiljadu različitih načina" i nije želio da je ispriča igrajući ulogu u stilu droge, s čime se složio i Oliver Stone.<span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2021)">Kilmer</span> [ ] Prije audicije naučio je napamet tekstove svih pjesama i poslao video na kojem izvodi neke pjesme Doorsa reditelju Stounu. Stone nije bio impresioniran snimkom, ali Paul A. Rothchild (prvobitni producent Doorsa) je rekao "bio sam potresen time" i predložio da snime Kilmera u studiju. Nakon što je Kilmer dobio ulogu Morisona, pripremao se za ulogu prisustvujući koncertima posvećenim Doorsima i čitanjem Morisonove poezije.
Proveo je skoro godinu dana prije samog snimanja oblačeći se kao Morrison i provodivši vrijeme na mjestima duž Sunset Stripa gdje je Morrison izlazio. Njegov portret Morrisona je hvaljen, a članovi Doorsa su primijetili da je Kilmer odradio tako uvjerljiv posao da su imali problema da razlikuju njegov glas od Morisonovog. Paul Rothchild je odsvirao Kilmerovu verziju "The End" za gitaristu benda, Robbyja Kriegera, koji mu je rekao: "Zaista mi je drago što su dobili 'The End'. Nikada nismo dobili snimak toga uživo sa Jimom, a sada jesmo." Međutim, klavijaturista Doorsa Ray Manzarek bio je manje nego oduševljen kako je Morrison prikazan u Stoneovoj interpretaciji.
Početkom 1990-ih, Kilmer je glumio u misterijskom trileru Thunderheart, akcionoj komediji The Real McCoy, i ponovo se udružio s režiserom Top Guna Tonyjem Scottom kako bi igrao Elvisa Presleya u True Romance, koji je napisao Quentin Tarantino. Godine 1993. Kilmer je glumio Doc Hollidaya u westernu Tombstoneu zajedno s Kurt Russellom. U filmu Doc Holliday izvodi Chopinov Nokturno u e-molu, Op.72, br. 1. Kilmer nije znao svirati klavir, a pomenuti komad je vježbao mjesecima. Godine 1995. Kilmer je glumio u Wings of Courage, 3D IMAX filmu, a iste godine je glumio uz Al Pacina i Roberta De Nira u Vrućini, koji se danas smatra jednim od najboljih kriminalističkih/dramskih filmova 1990-ih.
Batman U decembru 1993. režiser Batman Forevera Joel Schumacher je gledao Tombstone i bio je najviše impresioniran Kilmerovom izvedbom u ulozi Doc Hollidaya. Šumaher je smatrao da je savršen za ulogu Betmena, iako je u to vreme ta uloga još uvek bila uloga Majkla Kitona. U julu 1994. Keaton je odlučio da se ne vrati za treći Batman film nakon Batman Returns iz 1992. zbog "kreativnih razlika". William Baldwin (koji je ranije radio sa Schumacherom na Flatlinersima ) je navodno bio glavni kandidat, iako je samo nekoliko dana nakon što je Keaton odustao, Kilmer dobio ulogu. Kilmer je preuzeo ulogu čak ni ne znajući ko je novi režiser i bez čitanja scenarija.
Objavljen u junu 1995, Batman Forever doživio je uspjeh na kino-blagajnama, uprkos različitim kritikama. Kilmerova uloga izazvala je pravu debatu: neki kritičari, poput Janet Maslin iz New York Timesa mislili su da je Kilmer loš Keatonov nasljednik u toj ulozi; smatrali su da Kilmer nije dobar nasljednik Keatona, dok su drugi, poput Rogera Eberta, imali pohvalne riječi za njega. Kokreator Batmana Bob Kane rekao je u intervjuu za Cinescape da smatra da je od svih glumaca koji su glumili Batmana do tog trenutka, Kilmer imao najbolju interpretaciju. Filmski kritičar Leonard Maltin (koji je kritizirao mračni ton Batmanovog povratka) pohvalio je Kilmerov portret kada je recenzirao film za svoju proširenu kolekciju filmskih kritika. Poklonici Batman Forever hvalili su film, jer prikazuje Batmana kao više herojskog, manje nemilosrdnog i više ljudskog lika nego u filmovima Tima Burtona. Film je također doveo filmsku interpretaciju Brucea Waynea u sklad sa njegovim kolegom iz stripa, prikazujući ga kao društvenu osobu i vrlo javnu ličnost, a ne kao neurotičnog samotnjaka iz prethodnih filmova.
U februaru 1996. Kilmer je odlučio da se ne vrati za još jedan igrani film o Batmanu, osjećajući da je Batman marginaliziran u korist zlikovaca i zbog problema sa rasporedom filma The Saint. George Clooney je zamijenio Kilmera kao Batmana u filmu Batman & Robin iz 1997. Neki su tvrdili da je Kilmer imao loš odnos sa Schumacherom i da je i to razlog zašto nije ponovio ulogu.
1996–1999 Godine 1996. pojavio se u prilično nepoznatom filmu, Mrtva djevojka, i glumio zajedno s Marlonom Brandom u loše prihvaćenom Ostrvu Dr. Moreaua . Te godine Kilmer je glumio zajedno sa Michaelom Douglasom u trileru The Ghost and the Darkness . Godine 1997. glumio je Simona Templara u popularnom akcionom filmu The Saint. Kilmer se radovao naslovnoj ulozi, kao promjeni ka zabavnijem, manje ozbiljnom akcionom trileru, dok je uživao u kameleonskim likovima "majstora prerušavanja" poput ludog umjetnika, štreberskog britanskog naučnika, čistačice i šefa ruske mafije. Kilmer je takođe napisao poeziju za ovaj film.[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2015)">potreban citat</span> ] Njegov honorar za ovaj fi8lm iznosio je 6 miliona dolara. The Saint je bio finansijski uspješan, sa zaradom od 169,4 miliona dolara širom sveta.
Godine 1998. dao je glas Mojsiju u animiranom filmu Princ Egipta, prije nego što je glumio u nezavisnom filmu Joe the King (1999). Godine 1999. igrao je slijepca u drami/romansi Na prvi pogled, koju je opisao kao najtežu ulogu koju je ikada imao.
2000-te alt=Kilmer looking down at paper|mini| Kilmer 2005
Kilmerova prva uloga 2000. bila je u visoko-budžetnom filmu Warner Bros.-a koji je doživio katastrofu na kino-blagajnama Red Planet. Iste godine imao je sporednu ulogu u filmu Pollock i prvi put je vodio Saturday Night Live. Godine 2002. glumio je u trileru The Salton Sea, koji je dobro pozitivne kritike. Iste godine se udružio sa svojim kolegom iz True Romance Christianom Slaterom kako bi se pojavio u niskobudžetnom filmu Hard Cash, također poznatom kao Trčanje za novcem.
Godine 2003. glumio je zajedno sa Kate Bosworth u drami/trileru Wonderland, tumačeći porno zvijezdu Johna Holmesa. Pojavio se i u filmu The Missing, gdje je ponovo radio sa režiserom Ron Howardom. Sljedeće godine glumio je u filmu Spartan Davida Mameta, gdje je glumio tajnog agenta vlade Sjedinjenih Država kojem je dodijeljen zadatak da spasi otetu kćer predsjednika. Prošao je obuku nalik Delta Forceu u pripremi za ulogu. Nakon toga, imao je ulogu u drami, Stateside i glumio (opet sa Slaterom) u trileru Mindhunters, koji je snimljen 2003, ali nije objavljen sve do 2005. Kilmer se potom pojavio u visokobudžetnoj produkciji Olivera Stonea, Alexander, koja je dobila loše kritike.
Također 2004, Kilmer se vratio u pozorište kako bi igrao Mosesa u muzičkoj produkciji The Ten Commandments: The Musical u Los Anđelesu, koju je producirao osnivač BCBG Max Azria. Produkcija je igrala u Kodak teatru u Holivudu, a u njoj je učestvovao i Adam Lambert. Kilmer je ranije igrao Mosesa u animiranom filmu Princ Egipta. Konačno, 2004. Kilmer se pojavio u epizodi Entouragea, gdje je igrao šerpu čiji je primarni izvor prihoda bio uzgoj, berba i distribucija visokokvalitetnog kanabisa, a sve pod krinkom metafizičkih uvida. alt=Kilmer standing next to 50 Cent who is being interviewed|lijevo|mini| Kilmer sa 50 Centom na dodjeli AMA 2009