Kralupi su naseljeno mjesto u sastavu Grada Visoko, u Zeničko-dobojskom kantonu, Federaciji Bosne i Hercegovine, Bosni i Hercegovini. Prema rezultatima popisa stanovništva iz 2013. godine, u naselju je živjelo 288 stanovnika.
Geografija Kralupi se nalaze na području Grada Visoko, kao dio visočkog kraja u srednjoj Bosni. Na području današnje mjesne zajednice Kralupi, prema službenim gradskim spiskovima za mandat 2025–2029, navedena su naseljena mjesta Holići i Plaskovići, Vidovići, Ratkovici i Čifluk, Dvor i Vlajčići, te Ginje i Dolac.
U geološkoj literaturi ANUBiH-a lokalitet Kralupi navodi se među nalazištima gornjeg lijasa u istočnom dijelu centralne Bosne.
Historija Područje Kralupa pripada starom naseljeničkom i historijskom prostoru visočke nahije. U radu objavljenom u izdanju Univerziteta u Sarajevu navodi se da se u osmanskom popisu iz 1468/69. godine među naseljima nahije Visoko spominje i Kralup/Kralupi.
U literaturi o srednjovjekovnom i ranom osmanskom Visokom Kralupi se navode i kao prostor na kojem su evidentirani posjedi krstjana. Pregled osmanskih popisnih deftera za Visoko i okolinu iz 1850. godine pokazuje da je tada postojao i džemat Kralupi, u čijem su sastavu bila sela Dvor, Ginje, Stuparići, Dautovci, Čiuk te Kadarići sa Hadžićima. Područje Kralupa ima dugu historiju naseljenosti. Širi prostor Visokog bio je naseljen još u prahistoriji, a kroz njega su prolazile važne komunikacije koje su povezivale unutrašnjost Bosne. U antičkom periodu područjem Visokog prolazili su rimski putevi, dok su na više mjesta pronađeni ostaci rimskih naselja i utvrđenja.
U srednjem vijeku prostor Kralupa nalazio se u širem području Visočke nahije i gravitirao prema važnom srednjovjekovnom političkom i trgovačkom centru Visokom.
Poseban značaj područje je imalo zbog komunikacije između Sarajeva i Visokog. Prema etnografskim zapisima, kroz Kralupe je u prošlosti prolazio put koji je povezivao Sarajevo i Visoko. Na pojedinim dijelovima ovog pravca sačuvani su ostaci stare kaldrme, koju je lokalno stanovništvo nazivalo „grčkom kaldrmom“.
Kralupi su bili dio šire Visočke nahije, koja je u osmanskom periodu obuhvatala veliki broj naseljenih mjesta na području današnjeg Visokog i susjednih općina. Historijski izvori pokazuju da je prostor Visočke nahije imao razvijenu mrežu sela i komunikacija.
U pojedinim historijskim izvorima zabilježena su i imena stanovnika Kralupa. Tako se u sidžilu visočkog kadije iz 1811. godine spominju pravoslavni seljaci iz Kralupa.
Stanovništvo Prema konačnim rezultatima popisa stanovništva iz 2013. godine, Kralupi su imali 288 stanovnika. Stanovništvo šireg područja Kralupa kroz historiju nije bilo potpuno homogeno. Za pojedina sela, poput Stuparića, postoje podaci o prisustvu muslimanskog i pravoslavnog stanovništva tokom 19. i početkom 20. stoljeća.
Stuparići i kulturna baština Jedno od historijski značajnih sela šireg područja Kralupa su Stuparići. Prema istraživanjima i historijskim zapisima, Stuparići su bili mjesto okupljanja stanovništva i jedno od tradicionalnih dovišta, gdje su se održavale dove za kišu.
U blizini Stuparića nalazilo se i takozvano „Grčko groblje“. Prema kasnijim zapisima, stećci s ovog lokaliteta vremenom su uništeni, dok su prilikom radova u drugoj polovini 20. stoljeća pronađene ljudske kosti.
Reference
Kategorija:Naseljena mjesta u Visokom