Turkish Aerospace Industries (turski: Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş., skraćeno TUSAŞ ili TAI) jest turska zrakoplovna i odbrambena kompanija sa sjedištem u Kahramankazanu kod Ankare. Osnovana je 1973. radi smanjenja turske zavisnosti od stranih dobavljača u odbrambenoj industriji. Kompanija danas djeluje u području razvoja, proizvodnje, modernizacije i životne podrške za letjelice i svemirske sisteme, a na službenoj stranici navodi se i kao podružnica Turkish Armed Forces Foundationa i Presidency of Defence Industries.
Historija Turska država osnovala je 28. juna 1973. preduzeće Turkish Aircraft Industries Corporation kao javnu ekonomsku organizaciju pod Ministarstvom industrije i tehnologije. U 1980-im, nakon odluke da se potrebe Turskih zračnih snaga za novim borbenim avionima zadovolje tipom F-16 Fighting Falcon, 1984. osnovana je kompanija Turkish Aerospace Industries, Inc. kao tursko-američko zajedničko ulaganje, s ciljem proizvodnje i integracije aviona F-16 te njihovog testiranja prije isporuke.
Tokom narednih decenija kompanija je proširila djelatnost na proizvodnju i integraciju različitih zrakoplovnih i svemirskih sistema. Učestvovala je i u međunarodnim programima, među kojima je i Airbus A400M, te razvijala domaće letjelice i bespilotne sisteme.
Prije isteka prvobitnog 25-godišnjeg aranžmana, strani udjeli u kompaniji otkupljeni su 2005, nakon čega su TAI i raniji TUSAŞ objedinjeni pod današnjim korporativnim okvirom.
Djelatnost i programi Turkish Aerospace proizvodi vojne i civilne letjelice, helikoptere, bespilotne letjelice, satelite i aerostrukture za domaće i međunarodne korisnike. Među najpoznatijim savremenim programima kompanije nalaze se borbeni avion KAAN, bespilotne letjelice TAI Anka i Aksungur, školski avion TAI Hürkuş, mlazni školsko-borbeni avion Hürjet, višenamjenski helikopter T625 Gökbey te svemirski programi kao što su GÖKTÜRK i TÜRKSAT 6A.
Napad 2024. Na sjedište kompanije u Kahramankazanu 23. oktobra 2024. izveden je oružani i bombaški napad u kojem je ubijeno pet osoba, a više njih ranjeno. Prema izvještajima međunarodnih medija, odgovornost je kasnije preuzela PKK.
Proizvodi
Avioni
TAI Kaan, lovac za ostvarivanje zračne nadmoći pete generacije, s dva motora i za sve vremenske uslove TAI Hürjet, napredni mlazni školski avion i laki jurišni avion TAI Hürkuş, dvosjedni jednomotorni turboelisni avion za obuku i napade na ciljeve na zemlji TAI General Aviation Aircraft, za obuku pilotskog osoblja u civilnom zrakoplovstvu
Helikopteri
TAI/AgustaWestland T129 ATAK, laki jurišni helikopter, zasnovan na Agusta A129 Mangusta TAI T629, srednji jurišni helikopter TAI T929 ATAK 2, teški jurišni helikopter TAI T625 Gökbey, laki višenamjenski helikopter TAI T-70, srednji višenamjenski helikopter, turska varijanta Sikorsky S-70i TAI T925, teški višenamjenski helikopter
Bespilotne letjelice
TAI Aksungur, MALE ISTAR bespilotna letjelica TAI Anka-A (TIHA-A) (2013), MALE ISTAR bespilotna letjelica TAI Anka-B (TIHA-B) (2013), MALE bespilotna letjelica TAI Anka-S, MALE borbena bespilotna letjelica TAI Anka-3, leteće krilo nevidljiva borbena bespilotna letjelica TAI Anka-4, nevidljiva borbena bespilotna letjelica TAI Baykuş (2004), taktički izviđački dron TAI Gözcü (2007), kratkodometni taktički ISTAR dron TAI Keklik (2001), ciljni dron za praćenje i vježbe bez bojevog gađanja TAI Martı (2003), izviđački dron TAI Pelikan (IHA-X2), taktički ISTAR dron TAI Şimşek, brzi ciljni dron TAI Turna (2001), ciljni dron za praćenje i vježbe s bojevim gađanjem
Sateliti
Göktürk-1, satelit za osmatranje Zemlje Göktürk-2 (lansiran 2012), satelit za osmatranje Zemlje Göktürk-3 satelit Türksat 6A, komunikacijski satelit
TAI upravlja Turskim centrom za sklapanje, integraciju i testiranje satelita.
Reference
Kategorija:Proizvođači aviona Kategorija:Avijacija u Turskoj Kategorija:Ekonomija Turske Kategorija:Kompanije osnovane 1973.