Zulejha Seidmamadova (azerbejdžanski: "Züleyxa Seyidməmmədova"; također Zuleykha Seyidmammadova) bila je azerbejdžanska i sovjetska vojna pilotkinja i političarka, jedna od prvih azerbejdžanskih žena pilotkinja i među prvim Azerbejdžankama koje su letjele u borbenim zadacima. U Drugom svjetskom ratu služila je u 586. lovačkom avijacijskom puku, ženskoj jedinici formiranoj u okviru sovjetskog ratnog zrakoplovstva na inicijativu Marine Raškove. Nakon rata obavljala je visoke dužnosti u Azerbejdžanskoj SSR, uključujući funkciju ministra socijalnog staranja.
Biografija
Rođena je 22. marta 1919. u Bakuu. Kao učenica razvila je interes za avijaciju, a nakon završetka škole upisala je Azerbejdžanski industrijski institut. Tokom 1934. uključila se u rad bakuskog aerokluba, a ubrzo je stekla pilotsku obuku i postala instruktorica padobranstva i letenja.
Prema azerbejdžanskim institucionalnim izvorima, bila je prva Azerbejdžanka primljena na Vojnu vazduhoplovnu akademiju "N. J. Žukovski" u Moskvi. Akademiju je završila 1941, nakon čega je stupila u vojnu službu u činu mlađeg poručnika.
U Drugom svjetskom ratu bila je šturman 586. lovačkog avijacijskog puka, jednog od ženskih avijacijskih pukova koje je organizirala Marina Raškova. Učestvovala je u borbama na Istočnom frontu, uključujući djelovanja u vezi s bitkom za Staljingrad i bitkom kod Kurska. Azerbejdžanski izvori navode da je tokom rata učestvovala u više od 40 zračnih borbi i obavila više od 500 borbenih letova.
Poslije rata radila je u komsomolskim i partijskim strukturama, a od 1952. do 1974. bila je ministar socijalnog staranja Azerbejdžanske SSR. Bila je i zastupnica u Vrhovnom sovjetu Azerbejdžanske SSR.
Objavila je memoarsku knjigu Təyyarəçinin qeydləri, na koju se kasnije pozivalo više muzejskih i izdavačkih projekata posvećenih njenom životu i djelu.
Dostupni izvori nisu potpuno usaglašeni o godini njene smrti: dio azerbejdžanskih novinskih i biografskih izvora navodi 1994, dok veteranska baza navodi 1999.
Odlikovanja i priznanja
Za vojnu i javnu službu odlikovana je Ordenom Lenjina, dvama Ordenima Crvene zastave rada, Ordenom Crvene zvijezde, Ordenom Otadžbinskog rata II stepena i dvama Ordenima "Znak časti".
Reference
Kategorija:Rođeni 1919. Kategorija:Azerbejdžanski političari Kategorija:Nosioci Ordena Lenjina Kategorija:Umrli 1994. Kategorija:Biografije, Baku