Müfide Kadri (1890, Istanbul – 1912, Istanbul) bila je osmanska slikarica, muzička pedagoginja i kompozitorica, jedna od prvih profesionalno afirmiranih umjetnica u kasnom Osmanskom carstvu. U literaturi se navodi kao prva poznata profesionalna muslimanska slikarka i prva profesionalna učiteljica slikanja u Osmanskom carstvu. Slikala je portrete, pejzaže, mrtve prirode i figuralne prizore, a njena djela danas se čuvaju u Istanbulskom muzeju slikarstva i kiparstva i Ankarskom muzeju slikarstva i kiparstva.
mini|desno|Müfide Kadri, Otoportret
Život i obrazovanje Müfide Kadri rano je ostala bez roditelja te je odrasla u porodici Kadri-bega, koja joj je omogućila kućno obrazovanje i privatne časove iz jezika, muzike i slikarstva. Njenu darovitost rano su uočili učitelji, pa je već kao djevojčica pohađala privatne časove kod Osman Hamdi-bega, a potom i kod italijanskog slikara Salvatore Valerija, profesora na tadašnjoj Školi lijepih umjetnosti u Istanbulu.
Pored slikarstva, bavila se muzikom, svirala više instrumenata i komponirala. U izvorima se spominje i njena kompozicija "Tenan-i Şebap", objavljivana u tadašnjim kulturnim časopisima.
Karijera U mladosti je radila kao nastavnica u ženskim školama u Istanbulu. Predavala je crtanje, vez i muziku u Numune mektebima, zatim u školi Numune-i İnas u Süleymaniyeu, kao i u ženskim srednjim školama İnas Rüşdiyesi i İnas İdadisija. Prema više izvora, bila je prva profesionalna učiteljica slikanja među muslimankama u Osmanskom carstvu. Davala je i privatne časove slikanja Adile Sultan, kćerki sultana Abdulhamida II.
Na preporuku Osman Hamdi-bega poslala je radove na izložbu u Minhenu, gdje je nagrađena zlatnom medaljom, što se u turskoj historiografiji navodi kao jedno od prvih međunarodnih priznanja koje je dobila osmanska umjetnica. Učestvovala je i na izložbama koje su organizirali umjetnički krugovi u Istanbulu, uključujući izložbe povezane s Osmanlijskim društvom slikara.
Stil i djela Kadri je slikala u duhu kasnoosmanske modernizacije, spajajući akademsku poduku s intimnijim, lirskim pristupom motivu. Njena djela obuhvataju portrete, pejzaže, mrtve prirode i prizore iz svakodnevnog života, a u stručnoj literaturi posebno se ističu osjećaj za atmosferu, nježan kolorit i interes za žensku figuru i unutrašnji svijet modela.
Među poznatijim djelima navode se Sahilde Aşk, Mesirede Ud Çalan Kadınlar, Kitap Okuyan Kadın, Otoportret i portret kasnije poznate slikarice Güzin Duran.
mini|desno|Mesirede Ud Çalan Kadınlar
Studija Elvan Topallı posebno razmatra sliku Sahilde Aşk iz 1907. i njene veze s djelom P. S. Krøyera, što pokazuje da je Kadri pratila evropske slikarske uzore i prilagođavala ih osmanskom društvenom i vizuelnom kontekstu.
Smrt i naslijeđe Müfide Kadri razboljela se od tuberkuloze nakon izložbenih nastupa 1911. i umrla 1912. u Istanbulu. Sahranjena je na Karacaahmetskom mezarju, a na njenom mezaru nalazi se natpis koji se pripisuje kaligrafu İsmail Hakkı Altunbezeru. Nakon njene smrti približno četrdeset radova prodano je u dobrotvorne svrhe, a prihod je bio namijenjen tadašnjim javnim fondovima i umjetničkim udruženjima.
Njena biografija poslužila je kao nadahnuće Halide Edib Adıvar za roman Son Eseri, objavljivan 1913. u listu Tanin i posvećen Müfide Kadri. U savremenim pregledima turske umjetnosti ona se redovno navodi među pionirkama ženskog profesionalnog slikarstva u Turskoj.
Reference
Kategorija:Rođeni 1890. Kategorija:Umrli 1912. Kategorija:Biografije, Istanbul Kategorija:Turski slikari