Neuchâtel () jest grad, općina i glavni grad istoimenog švicarskog kantona Neuchâtel, smješten na obali Neuchâtelskog jezero. Današnji teritorij grada formiran je 1. januara 2021. spajanjem dotadašnjih općina Neuchâtel, Corcelles-Cormondrèche, Peseux i Valangin. Prema podacima od 31. decembra 2025, grad je imao 45.455 stanovnika. U historijskim izvorima grad se ponekad spominje pod njemačkim nazivom Neuenburg, koji, kao i francuski naziv Neuchâtel, znači "Novi zamak".
Zamak po kojem je grad dobio ime sagradio je burgundski kralj Rudolf III, a dovršen je 1011. Područje je prvobitno pripadalo Kraljevini Burgundiji, a Svetom Rimskom Carstvu pripojeno je 1033. Posjed grofova od Neuchâtela zvanično se spominje kao grad od 1214. Od 1707. do 1848. Neuchâtel se nalazio pod pruskom upravom, uz prekid tokom Napoleonovih ratova (1806–1814). Godine 1848. Neuchâtel proglašava republiku i postaje punopravni švicarski kanton.
Danas je grad glavni centar švicarske industrije satova, te visokotehnološke industrije i mikrotehnologije. U njemu se nalaze brojni istraživački centri i organizacije, uključujući Švicarski centar za elektroniku i mikrotehnologiju (CSEM) te razvojno-istraživački centar "Cube" kompanije Philip Morris International.
Klima U skladu s Köppenovom klasifikacijom klime, Neuchâtel ima umjereno toplu vlažnu klimu (Cfb), pod snažnim utjecajem blizine jezera koje ublažava temperaturne ekstreme. Najviša prosječna temperatura bilježi se u julu i iznosi , dok je najhladniji mjesec januar s prosječnim minimumom od . Padavine su ravnomjerno raspoređene tokom cijele godine, s godišnjim prosjekom od oko 955,6 mm, pri čemu je najkišniji mjesec august. Snježne padavine su prisutne uglavnom od novembra do aprila.
Podaci o klimatskim parametrima za referentni period 1991–2020. prikazani su u tabeli ispod:
Klimatski parametri za Neuchâtel (485 m) Jan Feb Mar Apr Maj Jun Jul Avg Sep Okt Nov Dec Godina Prosječni maksimum (°C) 3,9 5,6 10,6 15,0 18,9 22,9 25,3 24,7 19,8 14,1 8,1 4,6 14,5 Srednja temperatura (°C) 1,8 2,6 6,5 10,3 14,2 18,0 20,1 19,6 15,5 10,8 5,8 2,6 10,7 Prosječni minimum (°C) −0,3 −0,1 2,9 6,0 9,9 13,5 15,4 15,2 11,7 8,0 3,5 0,6 7,2 Prosječne padavine (mm) 69,4 57,8 62,6 67,4 86,9 86,7 91,6 99,4 77,4 87,6 76,3 92,5 955,6 Prosječni snijeg (cm) 9,8 7,9 3,9 0,4 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 2,5 8,7 33,2 Broj kišnih dana (≥ 1,0 mm) 9,9 8,9 9,0 9,2 11,4 10,4 10,3 10,2 8,5 10,4 9,6 10,5 118,3 Broj snježnih dana (≥ 1,0 cm) 3,4 2,7 1,1 0,3 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 1,0 2,6 11,1 Vlažnost zraka (%) 82 76 68 65 67 67 64 68 73 80 82 83 73 Prosječni sunčani sati (h/mjesečno) 52,5 92,4 157,0 187,8 207,7 231,7 254,0 233,9 178,6 107,7 56,2 40,1 1799,6 Relativna osunčanost (%) 20 34 45 49 48 54 58 57 50 34 22 16 43
Demografija
Historijski razvoj stanovništva
Kretanje broja stanovnika Neuchâtela kroz historiju pokazuje stabilan rast od sredine 19. vijeka, koji je vrhunac doživio tokom 1970-ih godina, nakon čega je uslijedio blagi pad i stabilizacija, te ponovni rast nakon administrativnih spajanja okolnih općina u 21. vijeku.
Podaci o historijskom razvoju stanovništva, jezičkoj i religijskoj strukturi prikazani su u tabeli ispod:
+ Historijski demografski podaci za Neuchâtel Godina Ukupno Francuski Njemački Protestanti Katolici Ostali Jevreji Muslimani Bez religije Švicarci Stranci 1850. 7.901 — — 7.098 789 — — — — 7.068 833 1870. 12.934 — — 11.012 2.327 — — — — 11.306 2.284 1888. 16.565 11.511 4.651 13.973 2.387 143 94 — — 14.447 2.118 1900. 21.195 15.566 4.596 17.548 3.500 232 80 — — 18.108 3.087 1910. 24.171 17.543 5.161 19.750 3.944 476 111 — — 20.625 3.546 1930. 22.668 17.027 4.612 18.615 3.638 306 63 — — 20.640 2.028 1950. 27.998 21.897 4.784 21.439 5.891 308 58 — — 26.307 1.691 1970. 38.784 26.200 5.117 21.882 15.262 2.352 59 76 791 30.012 8.772 1990. 33.579 24.579 2.467 13.198 13.305 4.462 55 481 5.634 24.250 9.329 2000. 32.914 25.881 1.845 10.296 10.809 3.767 58 1.723 7.549 22.801 10.113
Jezik Većina stanovništva (prema popisu iz 2000) govori francuski kao svoj prvi jezik (25.881 ili 78,6%). Njemački je drugi najzastupljeniji jezik sa 1.845 govornika (5,6%), dok se italijanski nalazi na trećem mjestu sa 1.421 govornikom (4,3%). Zabilježeno je i šest osoba koje govore retoromanski.
Također pogledajte Kanton Neuchâtel Neuchâtelsko jezero Romandija
Reference
Dodatna literatura
Vanjski linkovi
Službeni veb-sajt grada Neuchâtela Transports Publics du Littoral Neuchâtelois (Javni prevoz Neuchâtela)
Muzeji Laténium (Arheološki muzej) Muzej etnografije (MEN) Muzej umjetnosti i historije (MAHN) Prirodoslovni muzej
Turizam Turistički ured Neuchâtela
Kategorija:Gradovi u Švicarskoj Kategorija:Glavni gradovi kantona u Švicarskoj Neuchatel (glavni grad)