Madtsoiidae son una familia extinta de serpientes de Gondwana con un registro fósil que se extiende desde el Cenomaniense temprano (Cretácico superior) hasta estratos del Pleistoceno superior ubicados en Sudamérica, África, India, Australia y Europa meridional. Las serpientes madtsoidas incluyen serpientes muy primitivas, las cuales, como las boas y pitones existentes en la actualidad, matarían a su presa por constricción, tales como Gigantophis, una de las más largas serpientes conocidas con una longitud estimada de 10,70 metros, y las nombradas por la mitología aborigen australiana Wonambi y Yurlunggur.
Como una agrupación de formas basales la composición e incluso la validez de Madtsoiidae está en un estado de flujo mientras que se describen nuevos hallazgos pertinentes.
Descripción
Los madtsoídos primero fueron clasificados como una subfamilia de Boidae, Madtsoiinae, en Hoffstetter (1961a). Estudios posteriores y nuevos descubrimientos permitieron ubicar al grupo como una familia diferente en los Sistemas Linneanos. Con el reciente uso de la cladística para revelar filogenias, varios análisis han situado a Madtsoiidae como un probable clado dentro de Serpentes, o posiblemente un grupo de tronco parafilético fuera de Serpientes y dentro de un grupo más inclusivo Ophidia.
Características
El cuerpo era generalmente cilíndrico; Caldwell, MW; AM Albino; Paleoenvironment and paleoecology of three Cretaceous snakes: Pachyophis, Pachyrachis, and Dinilysia.; 2001; Acta Palaeontol. Pol.; 46;p 203-218; cráneo largo y bajo;Scanlon, JD & MSY Lee (2000), The Pleistocene serpent Wonambi and the early evolution of snakes. Nature 403: 416-420. mandíbula superior firmemente fijada al cráneo; paladar muy amplio; palatino en extenso contacto con el vómer; pequeñas facetas sobre los pterigoides para articulación basipterigoidea; hocico redondeado; conexión ligamentosa maxilar - premaxilar; sutura prefrontal al maxilar, pero movible en el frontal; articulación frontal-nasal suturada y rígida; yugal probablemente conservado; supratemporal y/o cuadrado projectado posteriormente; caja craneana angosta entre órbitas, ensanchándose posteriormente; agujeros paracotilares presentes; "foramenes parazygantrales" (i.e. forámenes en las vértebras laterales al zigantro); Albino, AM (2000), New record of snakes from the Cretaceous of Patagonia (Argentina). Geodiversitas 22: 247-253 proceso prezigapofiseo ausente; sinapófisis (?!) localizada abajo desde el centro; vértebras altas y angostas con hipapofisis única sobre el tronco anterior; vértebras alargadas y que se hacen más bajas posteriormente; las costillas del tronco enteramente curvadas, con facetas proximales suavemente estrechados entre procesos diapofíseos y parapofoseos; ningún miembro o elemento de cintura.
Clasificación
Gigantophis Andrews, 1901 Gigantophis garstini Andrews, 1901 (Andrews 1906, Hoffstetter 1961b; Paleógeno, Eoceno superior; Egipto, Libia)
Madtsoia Simpson, 1933 Madtsoia bai Simpson, 1933 (Paleógeno, Eoceno inferior; Argentina) Madtsoia cf. M. bai (Simpson 1935, Hoffstetter 1960; Paleógeno, Paleoceno Superior; Argentina) Madtsoia madagascariensis Hoffstetter, 1961a (Piveteau 1933; Cretácico, Santoniense o Campaniense; Madagascar) Madtsoia aff. madagascariensis (de Broin et al. 1974; Cretácico, Coniaciense o Santoniano, Níger) Madtsoia laurasiae Rage, 1996 (Astibia et al. 1990; Cretácico, Campaniano o Maastrichtiense; España) Madtsoia camposi Rage, 1998 (Paleógeno, Paleoceno medio; Brasil)
Wonambi Smith, 1976 Wonambi naracoortensis Smith, 1976 (Scanlon y Lee 2000, Scanlon 2005; Neógeno, Plioceno al Pleistoceno; Australia) Wonambi barriei Scanlon en Scanlon y Lee, 2000 (Neógeno, Mioceno inferior; Australia)
Patagoniophis Albino, 1986 Patagoniophis parvus Albino, 1986 (Cretácico, Campaniano o Maastrichtiano; Argentina) Patagoniophis australiensis Scanlon, 2005 (Scanlon 1993; Paleógeno, Eoceno inferior; Australia)
Alamitophis Albino, 1986 Alamitophis argentinus Albino, 1986 (Cretácico, Campaniano o Maastrichtiano; Argentina) Alamitophis elongatus Albino, 1994 (Cretácico, Campaniano o Maastrichtiano; Argentina) Alamitophis tingamarra Scanlon, 2005 (Scanlon 1993; Paleógeno, Eoceno inferior; Australia)
Rionegrophis Albino, 1986 Rionegrophis madtsoioides Albino, 1986 (Cretácico, Campaniano o Maastrichtiano; Argentina)
Yurlunggur Scanlon, 1992 Yurlunggur camfieldensis Scanlon, 1992 (Neógeno, Mioceno medio; Australia) Yurlunggur spp. (Scanlon 2004, 2006; Paleógeno-Neógeno, Oligoceno superior al Pleistoceno superior; Australia)
Herensugea Rage, 1996 Herensugea caristiorum Rage, 1996 (Cretácico, Campaniano o Maastrichtiano; España)
Nanowana Scanlon, 1997 Nanowana godthelpi Scanlon, 1997 (Neógeno, Mioceno inferior a medio; Australia) Nanowana schrenki Scanlon, 1997 (Neógeno, Mioceno inferior a medio; Australia)
Najash Apesteguía y Zaher, 2006 Najash rionegrina Apesteguía y Zaher, 2006 (Cretácico, Cenomaniense; Argentina)
Sanajeh Wilson et al., 2010 Sanajeh indicus Wilson et al., 2010 (Cretácico, Maastrichtiano; India)
Kelyophis Laduke et al., 2010 Kelyophis hechti Laduke et al., 2010 (Cretácico, Maastrichtiano; Madagascar)
Menarana Laduke et al., 2010 Menarana nosymena Wilson et al., 2010 (Cretácico, Maastrichtiano; Madagascar)
Nidophis Vasile et al., 2013 Nidophis insularis Vasile et al., 2013 (Cretácico, Maastrichtiano; Rumania)<ref>Vasile, Ş., Z. Csiki-Sava, and M. Venczel. 2013. "A new madtsoiid snake from the Upper Cretaceous of the Haţeg Basin, western Romania". Journal of Vertebrate Paleontology 33 (5): 1100-1119. doi: http://dx.doi.org/10.1080/02724634.2013.764882.'</ref> Adinophis Pritchard et al., 2014 Adinophis fisaka Pritchard et al., 2014 (Cretácico superior, Maastrichtiano; Madagascar) Platyspondylophis Smith et al., 2016 Platyspondylophis tadkeshwarensis Smith et al., 2016 (Paleógeno, Eoceno; India) Eomadtsoia Gómez et al., 2019 Eomadtsoia ragei Gómez et al., 2019 (Cretácico, Maastrichtiano; Argentina). Powellophis Garberoglio et al., 2022 Powellophis andina Garberoglio et al., 2022 (Paleógeno, Paleoceno; Argentina) Vasuki Datta & Bajpai, 2024 Vasuki indicus Datta & Bajpai, 2024 (Paleógeno, Eoceno medio; India)
Especímenes sin nombrar
Madtsoiidae indet. (Rage 1987; Paleógeno, Paleoceno; Marruecos) Madtsoiidae indet. (Werner y Rage 1994, Rage y Werner 1999; Cretácico, Cenomaniano; Sudán) ?Madtsoiidae (Rage y Prasad 1992; Cretácico, Maastrichtiano; India) ?Madtsoiidae (Rage 1991; Paleógeno, Paleoceno inferior; Bolivia) ?Madtsoiidae indet. cf. Madtsoia sp. (Scanlon 2005; Paleógeno, Eoceno inferior; Australia) Madtsoiidae indet. (Folie y Codrea 2005; Cretácico, Maastrichtiano; Rumania) Madtsoiidae nov. (Gómez y Baez 2006; Cretácico, Campaniano superior o Maastrichtiano inferior; Argentina) Madtsoiidae indet. (Wazir et al., 2022; Oligoceno tardío, India)
Filogenia Cladograma basado en el estudio de Caldwell et al.'' (2015):
Referencias
Categoría:Serpientes del Cretácico