La Cohors VI Brittonum equitata pia fidelis fue una unidad de auxilia de infantería del ejército del Imperio Romano del tipo cohors quinquagenaria equitata, cuya existencia está constatada desde el tercer tercio del hasta finales del segundo tercio del .
Reclutamiento y siglo I izquierda|miniatura|As de Vespasiano, con Águila legionaria en el reverso, emperador que ordenó el reclutamiento de la Cohors VI Brittonum equitata pia fidelis. Esta cohorte fue reclutada por orden del emperador Vespasiano en 73 en la provincia Britannia entre los libres no ciudadanos de las tribus britonas, por lo que recibió el epíteto Brittonum.El primer testimonio de la unidad corresponde al Diploma militaris RMD IV, 216 (cfr. infra) fechado en 98, por lo que la unidad fue reclutada 25 años antes en 73 Está leva estaba relacionada con la reorganización y nueva creación de unidades del ejército romano relacionados con la guerra civil de 68-69 y la rebelión de los bátavos de 70-71, en la que numerosas unidades auxiliares habían sido destruidas o seriamente dañadas o habían dejado de ser fiables para el Imperio. La nueva cohorte de britones fue destinada inmediatamente a la provincia Germania Inferior, cuya guarnición de tropas auxiliares había sido gravemente dañada por la mencionada revuelta de los bátavos.
Se desconoce en lugar concreto de Germania Inferior fue acuartelada, pero en 89 permaneció fiel al emperador Domiciano frente a la rebelión del gobernador de Germania Superior Lucio Antonio Saturnino, por lo que recibió los epítetos de pia fidelis Domitiana, simplificados a pia fidelis después del asesinato de Domiciano en 96 y su Damnatio memoriae decretada por el Senado romano.Tanto los Diplomata militaris como las inscripciones CIL VIII 18126 y AE 1972, 573 (cfr.iInfra) recogen este epíteto.
La unidad bajo Trajano y durante el 300px|miniatura|Fragmento del relieve continuo de la Columna de Trajano en Roma, en el que el emperador visita y anima a las tropas durante el asedio de una fortaleza Dacia. Trajano había utilizado los servicios de la Cohors VI Brittonum equitata pia fidelis a comienzos de su imperio y promocionó a algunos de sus antiguos prefectos en las guerras dácicas. La Cohors VI Brittonum continuaba formando parte de la guarnición de Germania Inferior a comienzos del imperio de Trajano, cuando el propio emperador se encontraba al frente de las provincias germanas, participando en las operaciones de estabilización y perfeccionamiento de las defensas del limes Germanicus por el dirigidas, como atestigua un Diploma militaris fechado el 20 de febrero de 98. RMD IV, 216, Elst (Alemania): [Imp(erator) Caesar divi Nervae f(ilius) Nerva Traianus Aug(ustus) Germ(anicus) pont(ifex) maxim(us) trib(unicia) potest(ate) co(n)s(ul) II equitibus et peditibus exercitus Pii Fidelis qui militant in alis VI (?) et cohortibus XXV (?) quae appellantur Sulpic(ia) et Indian(a) et I Noricor(um) et I Batavor(um) et---et Afror(um) et I Hispanor(um) et I Pannonior(um) et---et I Thrac(um) et I Flavia Hispanor(um) et I Pannonior(um) et Delmatar(um) c(ivium) R(omanorum) et I Vindelicor(um) c(ivium) R(omanorum) mil(liaria) et I Raetor(um) c(ivium) R(omanorum) et I classica et I Lucensium et I] La[tob]icor(um) et Varcian[or(um) et I et II c(ivium) R(omanorum) et II et II Hispano]r(um) et II Astur(um) II Varcian(orum) et II [Brittonum mil(liaria) et II Thr]ac(um) et III Lusitanor(um) et III Breucor(um) [e]t I[III Thrac(um) et VI ] Breucor(um) et VI Raetor(um) et VI Brittonum [et sunt in Germani]a inferiore sub Imp(eratore) Traiano Aug(usto) [qui quina et v]icena plurave stipendia meruerun[t item dimissis ho]nesta missione emeritis stipendiis e[t classicis qui milit]ant sub eodem praef(ecto) L(ucio) Calpurnio Sab[ino senis et vic]enis stipendiis emeritis quorum no[mina subscrip]ta sunt ipsis liberis posterisque e[orum civitatem d]edit et conubium cum uxoribu[s quas tunc habuiss]ent cum est civitas iis data aut s[i qui caelibes essent cu]m iis quas postea duxissent du[mtaxat singuli sing]ulas a(nte) d(iem) X K(alendas) Mart(ias) Imp(eratore) C[aes(are) Traiano Aug(usto) G]er(manico) II Sex(to) Iulio Frontino II co[(n)s(ulibus) alae I Ba]tavorum cui prae(e)st [---] T(iti) f(ilius) Vol(tinia) Rufus [dimis]so honesta missione / ex gregale [---] Gaveri f(ilius) Batav(o) [et---Pere]grini filiae uxori eius Bat(avae) [et---a]e fil(ius) eiu[s et ---]ae fil(ius) [eius descriptum et] recognitum ex t[abula aenea quae fixa est Ro]mae in mur[o post templum divi Aug(usti) ad Minerva]m // [Imp(erator) Caesar divi Nervae f(ilius) Nerva Traianus Aug(ustus) Germ(anicus) pont(ifex) maxim(us) trib(unicia) potest(ate) co(n)s(ul) II equitibus et peditibus exercitus Pii Fidelis qui militant in alis VI(?) et cohortibus XXV(?) quae appellantur Sulpic(ia) et In]dian(a) et I Noricor(um) / [et I Batavor(um) et---et Af]ror(um) et I Hispanor(um) et I Pannonior(um) / [et---et I Thrac(um) et I Fl]avia Hispanor(um) et I Pannonior(um) et Delmatar(um) / [c(ivium) R(omanorum) et I Vindel]icor(um) c(ivium) R(omanorum) mil(liaria) et I Raetor(um) c(ivium) R(omanorum) et I classica et I Lu/[censium et I Lat]obicor(um) et Varcianor(um) et I et II c(ivium) R(omanorum) et II et II Hispa/[nor(um) et II Ast]ur(um) et II Varcianor(um) et II Brittonum mi/[l(liaria) et II Thrac(um) et III L]usitanor(um) et III Breucor(um) et IIII Thrac(um) / [et VI Breucor(um) et VI Rae]tor(um) et VI Brittonum et sunt in Germ(ania) / [inferiore su]b Imp(eratore) Tra(i)ano Aug(usto) qui quin[a et vicena plurave stipe]ndia mer[uerunt i]tem dimiss[is honesta missione emeritis stipendiis et] classicis q[ui militant sub eodem praef(ecto) L(ucio) Calpurnio Sabi]no senis et----
Bajo el mando de Trajano, entre 98 y 100, fue dirigida, con el cargo de Praefectus cohortis, por Marco Gavio Baso, natural de Roma, AE 1969/70, 595b = AE 1972, 573, Éfeso (Turquía): [M(arco) Gavio P(ubli) filio Palatina Basso] / Romae praef(ecto) coh(ortis) VI Britt(onum) eq(uitatae) P(iae) F(idelis) trib(uno) / mil(itum) leg(ionis) I Adiutric(is) adlecto in dec(urias) V inter / selectos praef(ecto) eq(uitum) alae Cl(audiae) novae donis donato / bello Dacico ab Imp(eratore) Caesare Nerva Traiano / Aug(usto) Germanico Dacico corona murali hasta / [p]ura vexillo praef(ecto) orae Ponticae maritimae // "GR" // P(ublius) Iunius Aemilianus strator / M(arcus) Fl(avius) Proculus strator / [---] Helvius Rufus cornicul(arius) / [--- Ae]butius Paulus cornicul(arius) / [--- P]ompeius Pompeianus cornicul(arius) / [--- V]alerius Longinus optio / [--- R]ubrius Pacatus optio / [--- A]ntonius Proculus tesserarius / praetori(i) eius / h(onoris) c(ausa) y por Lucio Terencio Rufo, natural de Bracara Augusta (Braga, Portugal) CIL II 2424 = HEp 14, 421 = AE 2005, 838, Braga (Portugal): L(ucio) Terentio / M(arci) f(ilio) Quir(ina) Rufo / praef(ecto) coh(ortis) VI Britto(num) / )(centurio) leg(ionis) I M(inerviae) P(iae) F(idelis) don(is) don(ato) ab / Imp(eratore) Traiano bell(o) Dac(ico) / p(rimo) p(ilo) leg(ionis) XV Apoll(inaris) / trib(uno) coh(ortis) II vig(ilum) / d(ecreto) d(ecurionum) distinguidos durante la primera guerra dacia (101-102), ya que Trajano concedió mandos y honores a numerosos caballeros y senadores que habían servido a sus órdenes en Germania Inferior.
La unidad seguía formando parte de la guarnición de Germania Inferior bajo Adriano, como atestiguan dos Diplomata militaris fechados el 20 de agosto de 127 * RMD IV, 239 = IDRE 2, 472 = AE 1997, 1314, Mihailovgrad (Bulgaria: Imp(erator) Caesar divi Traiani Parthici f(ilius) divi Ner/vae nepos Traianus Hadrianus Aug(ustus) pont(ifex) / maxim(us) tribun(icia) potest(ate) XI co(n)s(ul) III / equitib(us) et peditib(us) exerc(itus) P(ii) F(idelis) qui militaver(unt) in / alis V et coh(ortibus) XV quae appell(antur) Afror(um) veter(ana) et I / Thrac(um) et Gallor(um) et {I} Thrac(um) Classian(a) c(ivium) R(omanorum) torq(uata) / Victrix et I Noricor(um) c(ivium) R(omanorum) et Sulpicia c(ivium) R(omanorum) et I Fl(a)/via Hispan(orum) et I Latobic(orum) et Varcian(orum) et I Pan/nonior(um) et Dalmat(arum) et I Raetor(um) c(ivium) R(omanorum) et I Classic(a) / et I Lucens(ium) et II Varcian(orum) et II c(ivium) R(omanorum) et II Hispan(orum) et / II Astur(um) et III Breucor(um) et IIII Thrac(um) et VI Britt(onum) / et VI Breucor(um) et VI Raetor(um) et sunt in German/ia inferior(e) sub L(ucio) Coelio Rufo quinis et vi/cenis item classic(is) senis et vicenis plurib(us)ve / stipend(iis) emeritis dimissis honest(a) missi/one quorum nomina subscript(a) sunt ipsis / liberis posterisq(ue) eorum civitat(em) dedit et co/nub(ium) cum uxorib(us) quas tunc habuiss(ent) cum est / civit(as) i(i)s data aut si qui caelib(es) essent cum i(i)s / quas postea duxiss(ent) dumtaxat singul(i) singul(as) / a(nte) d(iem) XIII K(alendas) Sept(embres) Q(uinto) Tineio Rufo / M(arco) Licinio Celere Nepote co(n)s(ulibus) / coh(ortis) IIII Thracum P(iae) F(idelis) cui prae(e)st / L(ucius) Porcius Crescens / ex equite / [---]sae Natusis f(ilio) Daco / [desc]ript(um) et recognit(um) ex tabul(a) aenea quae / [fix]a est Romae in muro post templum di/[vi A]ug(usti) ad Minervam // Imp(erator) Caesar divi Traiani Parthici f(ilius) divi N[ervae] / nepos Traianus Hadrianus Aug(ustus) pont(ifex) max[im(us)] / trib(unicia) potest(ate) XI co(n)s(ul) III / equit(ibus) et pedit(ibus) exerc(itus) P(ii) F(idelis) qui milit(averunt) in alis V et / coh(ortibus) XV quae app(ellantur) Afr(orum) veter(ana) et I Thr(acum) et Gall(orum) et {I} / Thr(acum) Class(iana) c(ivium) R(omanorum) torq(uata) Victr(ix) et I Noric(orum) c(ivium) R(omanorum) et Sulp(icia) c(ivium) R(omanorum) / et I Fl(avia) Hisp(anorum) et I Latob(icorum) et Varc(ianorum) et I Pann(oniorum) et Dalm(atarum) / et I Raet(orum) c(ivium) R(omanorum) et I Class(ica) et I Luc(ensium) et II Varc(ianorum) et II / c(ivium) R(omanorum) et II Hisp(anorum) et II Ast(urum) et III Breuc(orum) et IIII Thrac(um) / et VI Brit(tonum) et VI Bre[u(corum)] et VI Raet(orum) et sunt in Ger/man(ia) infer(iore) sub L(ucio) Coelio Rufo (!) et class(icis) senis / et vicen(is) plurib(usve) stip(endiis) emerit(is) dimiss(is) honest(a) / miss(ione) quor(um) nom(ina) subscri< p = B >(ta) sunt ipsis liber(is) poster(is)q(ue) eor(um) civit(atem) ded(it) et conub(ium) cum uxorib(us) / quas tunc habuiss(ent) cum est civit(as) i(i)s data aut / [----