Cet article donne une liste de villes d'Europe ayant fait partie de l'Empire romain ou dont le nom latinEn réalité latinisé, puisque la plupart de ces noms n'a pas de sens en latin, mais dans d'autres langues comme le celtique, etc. et / ou sont postérieurs à la disparition du latin comme langue vivante. apparaît dans des documents historiques. L'utilisation religieuse et administrative de la langue latine ayant perduré longtemps après la fin de l'Empire, de nombreuses cités se sont donné un nom latin, même lorsqu'elles ont été créées plus récemment et même en dehors de l'ancien limes. De même, la tradition de se donner une devise en latin a contribué à ce que des villes se donnent un nom dans cette langue.
Allemagne
Nom latin Nom françaisColonia Claudia Ara Agrippinensium CologneAqua Villae BadenweilerAquisgrana, Aquis Granum, Aquae GranNi, Aquensis urbs, Granis aquae Aix-la-ChapelleArae Flaviae RottweilAssindria EssenAugusta Vindelicorum AugsbourgAurelia Aquensi Baden-BadenBadena civitas BadenBatavis, Castra Batavorum, Castra Batava PassauBerolinum BerlinBonna BonnBorbetomagus, Vormatia, Augusta VangionumLaurent Eschard, dictionnaire géographique portatif ou description des empires, royaumes, républiques... des quatre parties du monde... Paris, Auguste Delalain, 1810, WormsBrema BrêmeBrunsvicum BrunswickBudissina BudisseCambodunum KemptenCastra Regina, Ratisbona RatisbonneCastrum Novaesium NeussChemnitium, Chemnicium ChemnitzCignavia, Cignea, Cygnea, Cynavia ZwickauClivia ClèvesColonia Agrippina, Colonia Agrippinensis CologneColonia Ulpia Traiana, Vetera Xanten(Castellum apud) Confluentes CoblenceConstantia ConstanceCruciniacum Bad KreuznachDispargum DuisbourgDresda DresdeEmetha, Amuthon, Embda, Emda, Embden EmdenErfordia, Erphesfurt ErfurtEsilinga, Ezelinga, Ezzilinga EsslingenFrancofortum ad Moenum Francfort-sur-le-MainFriburgum Brisgoviae Fribourg-en-BrisgauGoettinga GöttingenGoslaria GoslarHale Suevice Schwäbisch Hall - Hall in SchwabenHamburgum, Hamburgium, Hammonia HambourgHannovera HanovreHerbipolis WurtzbourgHildanus HildenIuliacum JuliersLauriacum LorchLavinga LauenburgLindaugia, Lindavia LindauLipsia LeipzigLocoritum LohrLubica (GOLGOL: J.G. Th.Graesse, Orbis latinus: Lexikon lateinischer geographischer Namen des Mittelalters und der Neuzeit (1909). Un travail méticuleux de chercheurs allemands et disponible en ligne. Il faut cependant comprendre les noms de pays en allemand, tels qu'ils étaient en 1909.: Lubicana, Lubeca, Lubecum, Lubacovia, Lybichi) LübeckMagdeburgum MagdebourgManhemium MannheimMisnia (GOL: Misnensis marchia) MeissenMoguncia, Moguntia, Moguntiacum, Mogontiacum MayenceMonachium, Monacum MunichMonasterium in Eifel Bad MünstereifelMonasterium Westphaliae MünsterNorimberga Nuremberg Novaesium, Novensium Neuss Nemetum (GOL: Augusta Nemetum, Nemetis, Nemodona, Spira, Spiratia, Sphira, Spyrea) Spire Trevirorum (NLU; GOL: Augusta Trevirorum, Treviris, Treberis) TrèvesPatavia, Castra Batava PassauRatisbona, Radaspona RatisbonneRigomagus RemagenStutgardia, Stuogardia StuttgartTremonia DortmundTubinga TübingenTulpiacum, Tolbiacum Zülpich Vetera, Colonia Ulpia Traiana XantenWormatia Worms
Autriche
Nom latin Nom françaisBrigantium, Brigantia BrégenceCarnuntum Bad Deutsch-Altenburg - PetronellClagenfurtum Klagenfurt - CelovecIuenna Jaunstein - PodjunaIuvavum SalzbourgLentia LinzNoreia Neumarkt in SteiermarkOenipons Innsbruck Ovilava WelsSalisburgium, Iuvavia SalzbourgVeldidena WiltenVindobona, Vienna (Austriae) VienneVirunum Maria Saal - Maria in Solio, (Gospa Sveta)
Belgique Nom latin Nom françaisAldenarda AudenardeAlostum AlostAnderlacum AnderlechtArvia HerveAtuatuca Tungrorum TongresBrugae BrugesBruxella, Bruxellae BruxellescARNOTUSCharleroiCortracum CourtraiDamma, Dammum DammeFurna FurnesGandavum GandLaca LaekenLeodium LiègeLUTOSALeuze-en-HainautNamurcum NamurTeneramonda TermondeTornacum Tournai
Danemark Nom latin Nom françaisHafnia, Hauniae Copenhague
Espagne
Nom latin Nom françaisAsopus AspeAsturica Augusta AstorgaIulia Augusta Faventia Paterna Barcino BarceloneColonia Norba Caesarina CáceresAugusta Urbs Gaditana CadixJulióbriga Campoo de EnmedioCarthago Nova CarthagèneCorduba Colonia Patricia CordoueColonia Iulia Augusta Emerita MéridaCaesar Augusta SaragosseHispalis SévilleBaelo Claudia TarifaColonia Iulia Urbs Triumphalis Tarraco TarragoneValentia Edetanorum Valence
Estonie
Nom latin Nom françaisRevalia Tallinn Tharbata Tartu
Finlande
Nom latin Nom françaisAboa Turku (Åbo)Arctopolis Pori (Björneborg)Arx Savonum Savonlinna (Nyslott)Arx Tavastiae, Tavasteburgum Hämeenlinna (Tavastehus)Borgoa Porvoo (Borgå)Brahestadium Raahe (Brahestad)Cajaneburgum Kajaani (Kajana)Carolina Vetus Kokkola (Karleby)Christinea Kristinestad (Kristiinankaupunki)Fredericia Hamina (Fredrikshamn)Helsinkium Helsinki (Helsingfors)Michaelia Mikkeli (St. Michel)Neo-Carolina Nykarleby (Uusikaarlepyy)Neostadium Uusikaupunki (Nystad)Ostia Carelorum JoensuuPortus Mariae Mariehamn (Maarianhamina)Raumoa Rauma (Raumo)Sala SaloTammerforsia Tampere (Tammerfors)Tornea Tornio (Torneå)Uloa Oulu (Uleåborg)Vallis Gratiae Naantali (Nådendal)Vasa Vaasa (Vasa)
France
Nom latin Nom françaisAlba Helviorum Alba-la-Romaine (Ardèche)Juliomagus, Juliomagus Andium, Andegavum Angers (Maine-et-Loire)Aquae Sextiae Aix-en-ProvenceAquae Tarbellicae DaxArausio OrangeArelate ArlesArgentoratum, Augusta Argentorate, Argentoria, Argentinensis StrasbourgArpajonum, Arpajoni castrum, Arpacona ArpajonS. Audoeni fanum, villa od. domus Saint-OuenAugusta Suessionum SoissonsAugusta Viromanduorum Saint-QuentinAugustodunum AutunAugustodurum, Bajocae, Bajocassium civitas BayeuxAugustomagus SenlisAureliani OrléansAutessiodurum AuxerreAutricum ChartresAvenio AvignonBagacum Nerviorum Bavay (Nord)Belna BeauneBrestum, Brestia, Brivates Portis BrestBrigantio BriançonBurdigala BordeauxCaesarodunum, Turoni, Metropolis civitas Turonum, Turonorum, Augusta Turonum, T(h)oronus, Turonica civitas ToursCaesaromagus BeauvaisCamaracum CambraiCastrum Caninum Château-Chinon Castrum Vernonense Vernon Catalaunum, Catelaunorum Châlons-sur-MarneCondevincum NantesCondevincum Redonum RennesCorensi Corancy (Nièvre)Crisenaria CressyCularo (jusque 381) GrenobleDamovilla Damville (Eure)Darioritum VannesDecetia Decize (Nièvre)Dinia, Diniensium civitas Digne-les-Bains (Alpes-de-Haute-Provence)Divio DijonDivodurum MetzDivona CahorsDurocortorum ReimsFlavia (GOL: Flaviacum) Saint-Germer-de-Fly (Oise)Flaviniacum (GOL: Flaviacum) Flavigny-sur-Ozerain (Côte-d'Or)Forum Julii Fréjus, VarGesoriacum, Bononia Boulogne-sur-MerGlanum Saint-Rémy-de-Provence (Bouches-du-Rhône)Gratianopolis (à partir de 381) GrenobleLugdunum LyonLugdunum Clavatum, Laudunum, Laudunensis LaonLugdunum Convenarum Saint-Bertrand-de-CommingesLutetia ParisMassilia MarseilleMedicinum Mézin (Lot-et-Garonne)Mediolanum Aulercorum ÉvreuxMediolanum Santonum SaintesNarbo Martius, Narbonensis NarbonneNemausus NîmesNemetacum Atrebatum ArrasNicaea, Nicia, Masea NiceNoviodunum Jublains (Mayenne)Noviodunum Biturigum Neung-sur-Beuvron (Loir-et-Cher)Noviomagus Lexoviorum (GOL: Lexovium) Lisieux (Calvados)Noviomagus Veromanduorum (GOL: Noviomium, Noviomense palatium, Noviomum, Novionum) Noyon (Oise)Novio Rito (GOL: Niortum, Novirogus, Nyrax) NiortRamboletium RambouilletRatiatumRezé (Loire-Atlantique)Rotomagus RouenSamarobriva AmiensSpinetum, Spinogelum, Spinoilum, Espinolum Épinay-sur-Orge (Essonne)Tolosa ToulouseVesontio BesançonVienna Allobrogum Vienne, IsèreViennavicus Vienne-en-Val (Loiret)Vierium Vihiers (Maine-et-Loire)Vorgium Carhaix-Plouguer (Finistère)
Hongrie
Nom latin Nom françaisAd Flexum MosonmagyaróvárAgria EgerAlba Regia SzékesfehérvárAlisca SzekszárdAltinum KölkedAnnamatia BaracsAquincum Budapest (Óbuda)Arrabona GyőrBrigetio Komárom - SzönyBudapestum, Budapestinum, Buda Vetus (Latin médiéval) BudapestCaesariana BalácaCampona Budapest (Nagytétény)Cirpi DunabogdányContra-Aquincum Budapest (Pest)Contra Constantiam DunakesziGorsium, Herculia TácIntercisa DunaújvárosLussonium Matrica SzázhalombattaMursella MórichidaPartiscum SzegedQuadrata LébénySala ZalalövőSavaria SzombathelyScarbantia SopronSolva EsztergomStrigonium (Latin médiéval) EsztergomSopianae PécsTricciana SágvárValcum Vetus Salina Adony Ulcisia Castra Szentendre
Lettonie
Nom latin Nom françaisRugensis civitas Riga
Malte
Nom latin Nom françaisCivitas Victoriosa RabatMelita, Notabilis Mdina
Monaco
Nom latin Nom françaisMonaecum (GOL: Monoecum, Portus Herculis Monoeci) Monaco
Norvège
Nom latin Nom françaisOsloensis OsloBergensis BergenHamarensis Hamar
Pays-Bas
Nom latin Nom françaisAd Duodecimum lieu inconnuAlbaniana Alphen-sur-le-RhinAmivadum AmersfoortAmstelodamum AmsterdamArenacum ArnhemBlariacum BlerickCarvium Herwen-De BijlandCarvo KesterenCaspingio lieu inconnuCastra Herculis Arnhem-MeinerswijkCeuclum CuijkCoriovallum HeerlenDaventria DeventerEindovia EindhovenElenio NaaldwijkFectio VechtenFlevum VelsenForum Hadriani VoorburgGanuenta ColijnsplaatGrinnes RossumHorgana Laurium, Laurum WoerdenLefevanum Wijk bij DuurstedeLugdunum, Lugdunum Batavorum Katwijk, Brittenburg, LeydeÀ la période humaniste, on pensait que Leyde provenait du site romain de Lugdunum Batavorum, et c'est donc ce nom latin qui servait à désigner LeydeMatilo Leyde-RoomburgMariaucum MaurikMosae Traiectum MaastrichtMunicipium Aelium Cananefatum Voorburg (MAC)Nigrum Pullum ZwammerdamPraetorium Agrippina FauquemontSablones VenloSilva Ducis Bois-le-DucTablis lieu inconnuTraiectum UtrechtTraiectum ad Mosam MaastrichtUlpia Batavorum (HLUHLU : Hofmann, Johann Jacob (1635-1706) : Lexicon Universale; GOL: Batavodurum, Niumagum, Niwimagum, Neumaia) Katwijk - Neumagen - Nimwegan, GueldreVenlonum VenloVienna (Nederlandia), Vigenna VianenVadae Wageningue
Pologne
Nom latin Nom françaisBidgostia BydgoszczBilici-Biala, Bielici-Biala Bielsko-BialaCalisia KaliszCervimontium, Mons Cervi (adj. cervimontanus, hirschbergensis) Jelenia GóraCracovia CracovieCulmen ChełmnoElbinga, Elbingus, Elbinca, Elbangum, Elbingense castrum ElblągGedania, Gedanum, Dantiscum GdańskHolsten OlsztynOstrovia , Ostrów WielkopolskiPosnania, Poznańia PoznańResovia RzeszówSandomir SandomierzSiradia SieradzStargardia Stargard SzczecińskiThorunium ToruńVarsovia, Varsavia VarsovieVratislavia, Wratislavia Wrocław
République tchèque
Nom latin Nom françaisBrunna BrnoEburum, Olomutium, Olomucium OlomoucOppavia OpavaPilsenum, Pilsna PlzeňPraga PragueZnoimium Znojmo
Royaume-Uni
Nom latin Nom françaisAquae Sulis BathSegontium CaernarfonIsca CaerleonIsca Silurum Caerwent, près de ChepstowVenta Icenorum Caistor St EdmundDurovernum Cantiacorum CantorbéryLuguvalium CarlisleMoridunum CarmarthenDeva ChesterNoviomagus Regnorum ChichesterCorinum Dobunnorum CirencesterCamulodunum ColchesterDurnovaria DorchesterDubris DouvresIsca Dumnoniorum ExeterGlevum GloucesterRatae Coritanorum LeicesterLindum LincolnLondinium LondresMamucium ManchesterPons Aelius Newcastle upon TyneDurobrivae RochesterVerulamium St AlbansCalleva Atrebatum SilchesterLetocetum Wall, près de LichfieldVenta Belgarum WinchesterViroconium Cornoviorum WroxeterEburacum York
Russie
Nom latin Nom françaisArchangelopolis (GOL: S. Michaeli Archangeli fanum, Michaelopolis) ArkhangelskAsovia (GOL: Assovium; HLU: Tanais) AzovAstrachan (HLU: Astrachanum) AstrakhanCasan, Cazan (GOL: Casanum, Kazanum) KazanIaroslavia (GOL: Jereslavia) IaroslavlMoscua, Mosqua, Moscovia (HLU: Moscha) MoscouNovogardia Inferior Nijni NovgorodNovogardia Magna NovgorodPermia PermPetropolis, Petroburgum (GOL: St. Petri fanum) Saint-PétersbourgPscovia PskovRegiomontium (GOL: Regiomontum, Regalis, Regius) Kaliningrad, KönigsbergResan, Rezan (GOL: Rhezania; HLU: Rezana) RiazanRostovia RostovSmolenscum (GOL: Smolska) SmolenskTueria (GOL: Tuera, Twera) TverVolodimiria VladimirViatcia Kirov, ViatkaViburga, Viburgum Careliorum (GOL: Viburgus) Vyborg
Slovaquie