O o'odham (como se lle chama comunmente a dous pobos indíxenas cuxos dialectos son practicamente idénticos: os pápagos e os pimas) é unha lingua uto-azteca falada por indíxenas do estado de Arizona, nos Estados Unidos, e Sonora, en México, onde é lingua nacional. Posúe uns doce mil falantes en territorio estadounidense e unhas cantas centenas no territorio mexicano, onde está considerada unha lingua definitivamente en perigo polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.. Segundo o Censo do 2000 dos Estados Unidos e outras enquisas lingüísticas, o o'odham é a sexta lingua indíxena con maior número de falantes, despois do navagho, o dakota, o iupik, o cherokee e o apache occidental.
O'odham ñiok (escrito tamén O'odham ñeok) é a designación nativa desta lingua, onde ñiok é a palabra que designa lingua ou fala, mentres que o'odham é o autónimo co que se chaman a si mesmos.
Clasificación Segundo o Ethnologue a clasificación do ohodham é: Linguas uto-aztecas Uto-aztecas do sur Linguas tepimanas Lingua o'odham
Status oficial
Esta lingua, canda todas as linguas indíxenas de México e o español foron recoñecidas como "linguas nacionais" debido á Lei Xeral de Dereitos Lingüísticos dos Pobos Indíxenas promulgada e publicada no ano 2003.
Fonoloxía
Vogais O pima ten cinco vogais, distinguindo ademais entre vogais longas e breves.
{| class="wikitable" style="text-align: center;" |- ! !! Anterior !! Central !! Posterior |- ! Pechada
! Media
! Aberta
Consoantes
O inventario de consoantes do o'odham inclúe:
{| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! ! colspan="2" | Labial ! colspan="2" | Alveolar ! colspan="2" | postalv. palatal ! colspan="2" | Velar ! colspan="2" | Glotal |- ! oclusiva xorda | colspan="2" style="font-size:larger;"| | colspan="2" style="font-size:larger;"| | colspan="2" | | colspan="2" style="font-size:larger;"| | colspan="2" style="font-size:larger;"| |- ! oclusiva sonora | colspan="2" style="font-size:larger;"| | colspan="2" style="font-size:larger;"| | colspan="2" style="font-size:larger;"| | colspan="2" style="font-size:larger;"| | colspan="2" | |- ! africada | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" style="font-size:larger;"| | colspan="2" | | colspan="2" | |- ! fricativa | colspan="2" style="font-size:larger;"| | colspan="2" style="font-size:larger;"| | colspan="2" style="font-size:larger;"| | colspan="2" | | colspan="2" style="font-size:larger;"| |- ! líquida | colspan="2" | | colspan="2" style="font-size:larger;"| | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" | |- ! nasal | colspan="2" style="font-size:larger;"| | colspan="2" style="font-size:larger;"| | colspan="2" style="font-size:larger;"| | colspan="2" | | colspan="2" | |- ! semiconsoante | colspan="2" style="font-size:larger;"| | colspan="2" | | colspan="2" | | colspan="2" style="font-size:larger;"| | colspan="2" |
Notas
Véxase tamén
Outros artigos Linguas de México
Categoría:Linguas pimanas Categoría:Linguas dos Estados Unidos de América Categoría:Linguas de México Categoría:Linguas aglutinantes