A gaita colombiana ou kuisi é un instrumento musical aerófono da Costa Caribe colombiana de orixe indíxena, empregado en diferentes ritmos musicais dos chamados "música de gaita": gaita instrumental, porro, cumbia, merengue, puya, entre outros.
Descrición miniatura|215x215px|Gaiteiros no Festival do Porro, Córdoba|esquerdaÉ unha especie de frauta construída a partir do corazón do cardón, cunha formación de cera de abellas e po de carbón nun dos seus extremos onde se fai unha fenda e se insire un apéndice cilíndrico, xeralmente a base dunha pluma de pato, a maneira de canle e boquilla, respectivamente, con entre 3 e 6 orificios na parte baixa do corpo.
Orixe O uso máis antigo das kuisis atópase entre os koguis e os arhuacos da Serra Nevada de Santa Marta.
Clases Entre as gaitas indíxenas áchanse: Gaita femia (kuisi bunsi en lingua kogui), de 5 orificios. Ten na súa estrutura cinco buratos tonais ou dixitais e a súa función está en levar o rexistro das notas ou melodía. Execútase normalmente por parellas. Gaita macho (kuisi sigi en lingua kogui), ten dous buratos dixitais e acompaña á gaita femia. A función deste instrumento limítase case sempre a marcar o compás a contrapunto, aínda que pode realizarse nel unha melodía completa, xa que a intensidade do sopro permite modificar a altura do son. Un gaitero interpreta a gaita macho cunha man e coa outra, á vez, a maraca. Os seus beizos só se separan da gaita para cantar. Gaita curta, de seis orificios, a cal adoita ter unha tesitura relativamente máis ampla. É utilizada como instrumento solista. Chamada tamén "machiembriá", "machiembriao" ou requinto.Músicas Caribe occidental
Notas
Véxase tamén Outros artigos Gaita Gaita galega Gaita zuliana
Categoría:Instrumentos de vento Categoría:Música de Colombia