A Abadía de Cluny é unha antiga abadía beneditina da cidade de Cluny, situada no departamento de Saône-et-Loire, na rexión de Burgundy-Franche-Comté, no centro-leste de Francia. É unha das máis ilustres do mundo pola santidade dos seus abades e monxes, polo número de relixiosos que tiñan suxeitos en toda Europa, por ser a culminación da gran Congregación monástica do seu nome (cluniacenses), polos seus magníficos edificios e rico tesouro de xoias, reliquias e libros, hoxe en día perdidos e destruídos, sobre todo, durante a Revolución francesa, pois en 1790, a abadía foi saqueada e destruída en gran parte polos revolucionarios. Hoxe tan só permanece unha pequena parte do conxunto orixinal.
No 2007, a abadía foi considerada como Patrimonio europeo. Dende finais do século XIX, unha soada escola de enxeñería "Arts et Métiers ParisTech", ocupa unha parte das instalacións da abadía. O Hotel de Cluny de París, datado contra 1334, fora a antiga residencia dos abades na cidade. En 1833, foi reconvertido en museo público e, máis aló do nome, xa non ten relación algunha coa abadía.
Historia miniatura|Reconstrución da igrexa abacial de Cluny. Foi fundada o 11 de novembro de 910 por Guillerme I, o piadoso, duque de AquitaniaLoyn (2004), p.118 e conde de Auvernia, que instalou alí ao abade Bernón de Baume, e a dedicou a San Pedro Apóstolo, e puxo a abadía baixo a autoridade inmediata do papa Serxio III. A abadía e a súa constelación de dependencias pronto se converteron nun exemplo do tipo de vida relixiosa do século XI.
Do mesmo xeito que o abade Bernón, os primeiros monxes procedentes do mosteiro de Baume estableceron unha observancia máis perfecta da norma de San Bieito, xunto cos estatutos de Aquisgrán e os usos de San Bieito de Aniana, que no século anterior restaurara a disciplina monástica en gran número de conventos da Galia. A vida reformadísima dos cluniacenses pronto foi imitada por moitos outros mosteiros, grazas ao celo dos sucesores de Bernón de Borgoña, que foron San Odón (926-43), San Aymar (943-954), San Maiol (954-994), Santo Odilón (994-1048), San Hugo (1048-1109), este levará a Cluny ao auxe da súa gloria. En 1054 fundou a Charité sur Loire: en 1055, o mosteiro feminino de Marcigny, o berce das monxas cluniacenses.
Tamén debe a fundación de San Pancracio de Lewes en Inglaterra, líder dos cluniacenses ingleses. E grazas á súa boa amizade con Afonso VI, fundouse unha importante serie de mosteiros en Castela: este é o caso especialmente de Santa María de Nájera (1079). Hugo tamén comezou a gran basílica cluniacense, unha das mellores e máis grandes igrexas de Francia, que acabou o abade Pedro o Venerábel (1123-1158) e consagrou o Papa Inocencio II en 1130.
Neste tempo, Cluny estaba no seu cume e, ademais de dar monxes a moitos outros mosteiros, mantiña 460 relixiosos, moitos deles ilustres en santidade e en erudición, algúns tamén distinguidos polas dignidades que lograron na Igrexa. A fundación da Congregación cisterciense e as rivalidades e diferenzas que existían entre ela e o mosteiro de Cluny eran bastante prexudiciais para este, a pesar da brillante defensa que fixo dos seus costumes, usos e cerimonias o abade Pedro o Venerábel, un dos personaxes máis ilustres da súa época.
Os sucesores xa non estiveron todos á mesma altura; non obstante, tense esaxerado moito a decadencia que se supón que comezou inmediatamente en Cluny, tamén atribuíndoa á súa dependencia con clara inxustiza, que é moito maior noutros mosteiros de hábito negro, porque tanto en Francia como no resto de Europa, florecían e continuaron sempre observantes moitos outros que non tiñan nada en común con Cluny, se non era profesar a mesma regra.
No mesmo século de Pedro o Venerábel gobernou Cluny, Teobaldo, que de abade de San Basilio ascendeu a este en 1880 (1880-1884) e logo a un cardeal predecesor para o nomeamento do papa Alejandro III e foi finalmente promovido ao cardeal bispo de Ostia para Luci III (1884-1888). Gerard de Lausana, abade nº 19 de Cluny (1215) máis tarde foi bispo de Valença e finalmente patriarca de Xerusalén (1230); A abrazada VI de Sales (ou Rochecorbon), trasladada de Sant Martí de Tours, gobernou oito anos e consagrado bispo de Langres, morreu na expedición de Terra Santa (1244-1250). En 1244 foi sucedido por Guillerme III de Pontoise, antes de ser Charité, que logo de catorce anos ascendeu o bispo de Agen (1248) e morreu sendo patriarca de Xerusalén en 1263.
A principios do século XIV, Henri I de Fautrières, gobernou en Cluny durante once anos e foi nomeado bispo de Saint-Flour (1319-1320). Pierre II de Chastelus, elixido en 1322, médico en teoloxía, logo de vinte anos de goberno, ascendeu ao asento episcopal de Valença (1342-1350). Androin de la Roche, doutor en Teoloxía (1351), foi creado cardeal do título de Saint Marcel por Inocencio VI (1361). É coñecido na historia. Morreu en Viterbo en 1369. Incluso no século XV Cluny tiña excelentes abades. Oddó II, da Ferrière, anteriormente Savigny, gobernou 33 anos, destacando a santidade da vida e do espírito profético. Joan III de Borbón, que o sucedeu en 1456, foi relixioso en Sant Andreu d'Avignon; presidiu Cluny por vinte e dous anos, dando novas leis para preservar a disciplina monástica e, aínda que foi nomeado bispo, quería ser enterrado en Cluny. En 1481 sucedeu a Jaume II de Amboise, que presidiu durante trinta e catro anos e que retomará unha reforma de Cluny en 1486 e promulgará unha regulación xeral da reforma en 1494, reorganizando o sistema de visitas e expulsando a todos o ben indesexable e restaurando en todas partes a vida común, incluído o peche. Jaume morreu sendo bispo de Clermont. Geoffroy d'Amboise e Aymard II de Boissy aínda eran abades regulares; pero en 1529 Cluny comezou a eloxiar aos comendadores, cuxas guerras non puideron escapar no futuro, polo que tivo que resumir notablemente, tanto no espiritual como no temporal. Richelieu e Mazzarino, que tiñan poucos clérigos, chamados abades Cluny, para gozar dos seus ingresos brutos.
A orde beneditina foi clave na estabilidade alcanzada pola sociedade europea do século XI, en parte debido a que era o modelo de estilo da vida monástica en Occidente desde finais do século X. Unha sucesión de abades competentes tamén eran figuras relevantes no terreo internacional. O propio mosteiro de Cluny converteuse no mosteiro máis grande e máis prestixioso, e na mellor institución monástica preparada en Europa. A influencia de Cluny estendeuse desde a segunda metade do século ata principios do século XII .
Os edificios Os edificios e igrexa de Cluny eran verdadeiramente reais e correspondentes ao mosteiro principal. Unha boa proba diso é que en 1245 puido acomodar comodamente e sen falta de respecto aos monxes, o Papa Inocencio IV, que veu do consello ecuménico de Lión coa compañía de 12 cardeais, que estreou a capa vermella por primeira vez; os patriarcas de Antioquia e Constantinopla, tres arcebispos e 15 bispos con gran número de abades; ademais, a San Lois IX de Francia; a súa nai Branca de Castela, o seu irmán, o duque de Artois e a súa irmá, o emperador Balduíno II de Courtenay, os fillos de San Fernando de Castela e Xaime o conquistador, o duque de Borgoña, seis condes e moitos outros grandes señores. En 1130 xa recibira a Inocencio II cos cardeais e as persoas do seu séquito, e máis tarde, en 1307, a Clemente V.
Igrexa A igrexa, que tiña a forma de cruz patriarcal, tiña aproximadamente 147 m longo por uns 35 m de ancho entrando nela por un vestíbulo de 31 m de longo e 24 de ancho. O seu tesouro en reliquias, vasos e adornos sagrados era inestimable. En 1561 foi saqueada polos herexes, calculando en 2 000 000 libras o ouro e prata que sacaron dese lugar. Tamén destruíron a rica biblioteca, que contiña non menos de 1 800 códices manuscritos, froito do traballo beneditino, que incluían os escritos dos papas e autores antigos.
A antiga abadía conserva, ademais dos claustros, unha gran porta románica do século XI, o celeiro do s. XIII e a fachada do papa Xelasio I, de estilo gótico pero de data moi tardía. No interior do recinto da Abadía hai catro torres: a do muíño e a das peles, cadradas; a Ronda e a de Fabri, erixida no século XIV polo abade deste nome; da igrexa grandiosa abacial, cuxo longo era de 49 m só se conservan o brazo meridional do cruceiro, os campanarios do reloxo e da bendita auga e as capelas de Santo Estevo, San Marcial e a de Borbón, esta última debida ao abade Xoán III de Borbón no século XV.
Tradicionalmente, establécese a súa construción en tres fases ou etapas: Cluny I (dende a fundación en 910), Cluny II (a partir do 981 ou 991) e Cluny III (dende 1135). Finalmente, a destrución produciuse entre 1809-1823.
Personaxes A fama da santidade e a observancia de Cluny atraeron os personaxes máis importantes desde os primeiros tempos. Neste mosteiro terminou os seus días o piadoso Gregorio VI logo de renunciar á tiara en 1046. De Cluny partiu para ocupar o trono de Polonia, Casimiro, que era monxe e diácono (1041), pero nunca foi un abade como algúns historiadores quixeron crer; Siegfried, arcebispo de Maguncia, renunciou á dignidade de reclinarse en Cluny, desde onde volveu ao seu arcebispado en 1084. Aquí tamén os hábitos San Teotger, fillo do Conde de Metz e bispo da mesma cidade, tivo lugar ao redor de 1100; Guido, conde de Albi ao redor de 1060; Enric, fillo do conde de Blois e irmán de Esteve, rei de Inglaterra, deixando despois ser abade de Glastenbury e bispo de Winchester (m. 1171); Hugo, duque de Borgoña (1108); Guido, conde de Macón, con 30 soldados (1224); etc . .
O número de ilustres varóns que floreceron en Cluny non era inferior e ilustraron a Igrexa coa súa vida e doutrina. Resulta imposible enumeralos a todos peros entre os principais destacan: San Gregorio VII, Urbano II, Pascual II e Calixto II, Papas; San Xerardo, cardeal Bispo de Lión, sobriño de Urbano II (1101); Alberic Belbacense, tamén cardeal Bispo de Ostia (1148); Imar, cardeal bispo de Frascati (1144); Jean de Franciogie, arcebispo de Besançon e cardeal bispo de Sabina, e legado en España (1233); Giovanni de Cres, cardeal prelado de San Pedro e San Marcelino (1294); Guillem d'Aigrefeuille, arcebispo de Zaragoza, predecesor cardeal de San Calixto, máis tarde cardeal bispo de Sabina (1369); Gérard du Puy, bispo de Saint Flour e de Carcasona e cardeal predecesor de San Clemente (1375); Guillaume d'Estouteville, prelado de varias dioceses, arcebispo de Ruán, cardeal, decano do Sacro Colexio (1483); André d'Espinay, arcebispo de Lión e predecesor cardeal de Sant Silvestre e Sant Martín (1500); Durand de Bredon, arcebispo de Tolosa (1120); Raynaldo, arcebispo de Lión(1120); Teobaldo, bispo de París (1130); Esteve, patriarca de Constantinopla (1128); Hugo III de Amiens, arcebispo de Ruán (1130) e moitos outros.
Tamñen adquiriron unha certa notoriedade, Ponç, abade do mosteiro e cardeal, que foi destituído polo papa Honorio II (m 1126) e Pietro Pierleoni, que de monxe de Cluny pasou a cardeal e disputou a tiara a Inocencio II baixo o nome de Anacleto II ( 130-1138). Entre os máis relevantes santos están Sant Alferi (Alferio Pappacarbone), que axiña estendeu a orde beneditina en toda Italia, converténdose no superior de 3.000 monxes, xa que fundou a Abadía territorial da Santissima Trinità di Cava Tirreni. Foron notables pola súa doutrina Rodolfus Glaber, un notable historiador; Algero, home dos máis sabios da súa época (1150); Ricardo (1160); Rodulfo, discípulo de Pedro o Venerable ; Pere Pictaviense (1130), Pierre Albert, prior maior de Cluny, doutor en Dereito (1420); Jean Raulin, médico en teoloxía e famoso predicador (1490), e outros que se designan nos seus respectivos lugares.
Privilexios de Cluny