thumb | 300px | O templo de Zeus olímpico, en Atenas (174 a.C.-132 d.C.), co Partenón (447-432 a.C.) ao fondo.

Esta lista dos antigos templos gregos abarca templos construídos polos helénicos desde o século VI a.C. ata o século II d.C. na Grecia continental e nas cidades helénicas das Illas do Exeo, Asia Menor, Sicilia e Italia, e onde queira que houbera colonias gregas, ou se establecera a cultura grega. A Arquitectura da Grecia antiga era de forma moi regular, sendo a construción "xamba e lintel". Hai tres estilos claramente definidos: a orde dórica, atopada en toda Grecia, Sicilia e Italia; a orde xónica, de Asia Menor, con exemplos en Grecia; e a orde corintia máis adornada, usada inicialmente só para interiores, empregándose cada vez máis durante o período helenístico desde o século I a.C. en diante e usada extensivamente por arquitectos romanos.

Cada templo grego antigo era dedicado a un deus específico dentro do panteón e usábase en parte como almacén para ofrendas votivas. A diferenza das igrexas, o espazo interior non se usaba como lugar de encontro, senón que mantiña trofeos e unha grande estatua de culto da deidade.

Terminoloxía thumb | 600px | Plantas dos templos gregos antigos Arriba: 1. Dístilo in antis, 2. Anfidístilo in antis, 3. Tholos, 4. Próstilo tetrástilo, 5. Anfipróstilo tetrástilo, inferior: 6. Díptero octástilo, 7. Hexástilo períptero, 8. Hexástilo pseudoperíptero, 9. Octástilo pseudodíptero

A maioría dos templos gregos antigos eran rectangulares e tiñan aproximadamente o dobre do longo do que eran de ancho, con algunhas excepcións notables como o enorme templo de Zeus olímpico de Atenas cunha lonxitude de case 2 1/2 veces o seu ancho. Unha serie de estruturas semellantes aos templos que sobreviven son circulares e denomínanse "tholos".Fletcher (1963), pp. 107-9

Os templos máis pequenos teñen unha lonxitude inferior a 25 metros, ou no caso dos "tholos" circulares, de diámetro. A gran maioría dos templos teñen entre 30 e 60 metros de lonxitude. Un pequeno grupo de templos dóricos, incluído o Partenón, ten entre 60 e 80 metros de lonxitude. Os templos máis grandes, principalmente xónicos e corintios, pero incluíndo o templo dórico do Zeus olímpico de Atenas, tiveron entre 90 e 120 metros de lonxitude.

Os templos álzanse sobre unha plataforma ou crepidoma, que contén varios chanzos (estereóbata e estilóbata) e elevan a estrutura por riba do chan no que se atopa. Os primeiros exemplos, como o templo de Zeus de Olimpia, tiñan dous chanzos, pero a maioría, como o Partenón, teñen tres, co excepcional exemplo do templo de Apolo en Dídima, que ten seis.Flecher (1963)

O núcleo do edificio é a "naos" construída en cachotaría, no que se atopa a cella, unha habitación sen fiestras que alberga a estatua da divindade. A cella xeralmente ten un pórtico ou "pronao" antes dela, e quizais unha segunda cámara ou "antenaos" ou opistódomo servindo como tesourería ou depósito de trofeos e agasallos. As cámaras estaban iluminadas por unha única gran porta, equipada cunha grella de ferro forxado. Algunhas salas parecen estar iluminadas por claraboias.

No perístilo, que moitas veces rodea completamente a naos, hai filas de columnas. Cada templo defínese como dun determinado tipo, con dous termos: un que describe o número de columnas do frontal de entrada e o outro que define a súa distribución.

Exemplos: Templo in antis describe un pequeno templo con dúas columnas na parte dianteira, que se sitúan entre as paredes que sobresae do pronao ou o pórtico, como o Templo de Némesis en Rhamnus.(ver esquerda, figura 1). Anfipróstilo tetrástilo describe un pequeno templo que ten columnas en ambos os dous extremos que se afastan da naos. Tetrástilo indica que as columnas son catro, como as do Templo de Ilissus en Atenas.(Figura 4). O hexástilo periptero describe un templo cunha soa liña de columnas periféricas arredor da naos, con seis columnas por diante, como a do Thesion en Atenas. (Figura 7) . O octástilo períptero describe un templo cunha soa fila de columnas periféricas arredor da "naos", con oito columnas na parte dianteira, como o Partenón, Atenas. (figs. 6 e 9). Decástilo díptero describe o enorme templo de Apolo en Dídima, coa naos rodeada por unha dobre fila de columnas, (Figura 6.) con dez columnas sobre a fronte da entrada. O templo de Zeus olímpico, en Agrigento, denomínase heptástilo "pseudo-períptero", xa que a súa columnata circundante ten "pseudo" columnas que se unen ás paredes da "naos". (Figura 8). Heptástilo significa que ten sete columnas á fronte da entrada.

Nota: Non se dispoñen de medicións precisas para todos os edificios. Algúns teñen cimentos intactos e ben estudados para que as dimensións poidan ser declaradas con precisión. Para outros, o tamaño só se pode estimar a partir de escasos restos. Nestes casos, na conversión, as medidas indícanse ao número enteiro máis próximo. Algunhas medidas poden ter sido feitas orixinalmente en pés, convertidos en metros para a súa publicación, e convertidos de novo a pés para este artigo, con lixeiras diferenzas con respecto a algunha publicación máis antiga.

A lista

Comportamento de clasificación (por columna #):

Cidades por orde alfabética Cidades por rexión (A-Grecia, B-Turquía, C-Italia, D-Italia / Sicilia) Por coordenadas Polo nome da divindade Por data Por tamaño da área Por estilo do templo (1-dórico, 2-dórico con elementos xónicos ou corintios, 3-xónicos, 4-corintios)

Nome antigo Nome moderno(país) Coordenadas Nome do templo Data Dimens.Notas ImaxesCorinto(Grecia)Circa690 - 650 a.C.Fletcher (1963), p. 112 14´018 x 40´05 m.Boardman (1967), p. 33A data da construción do templo arcaico establece cando comezou a arquitectura monumental en Grecia, así como cando se produciu a transición da arquitectura da Idade de Ferro á orde dórica. Este foi tamén o momento en que o templo grego converteuse nunha forma definida.Briers (1996), pp. 132-133 150px Córcira (Grecia) c.580 a.C. 23´46 x 49´00 m.Darling (2004) Templo dórico "pseudodíptero períptero", que pode ser o máis antigo coñecido por incorporar todos os elementos principais da orde dórica.Cruickshank (2000) Templo construído enteiramente en pedra. 150px Córcira (Grecia) c.610 a.C. 150px Córcira(Grecia) c.510 a.C. 150px Olimpia (Grecia) c.590 a.C. 18´75 x 50´01 m. Edificio dórico "hexástilo períptero" con 16 columnas a cada lado, que leva a ser o máis amplo no estilo arcaico ata a data. O edificio era orixinalmente unha construción de adobe e de madeira nunha base de pedra, coas columnas externas de madeira e as columnas internas hipóstilas substituídas por pedra fragmentada, polo que as columnas son moi variadas. 150px Corinto (Grecia) Templo de Apoloc.540 a.C. 21´36 x 53´30 m.Boardman (1967), pp. 31-32 Templo dórico "hexástilo períptero" con 15 columnas a cada lado con dúas cámaras internas sobre un crepidoma de 3 pasos. Foi como o Templo de Hera en Olimpia, pero construído enteiramente en pedra. As columnas eran monólitos, sobreviven sete das 38 orixinais. Os grandes capiteis talláronse como pezas separadas e recubertas de estuco de mármore.Copplestone (1968), p. 45 150px Delfos (Grecia) Templo de Apoloc.510 a.C.23´82 x 60´32 m. O templo dórico ao carón do monte Parnaso tivo as súas orixes lendarias cos míticos heroes arquitectos Trofonio e Agamedes. Este, o terceiro templo no sitio (330 a.C.), é de Spintharus, Xenodoros e Agatón, con esculturas de Praias e Praxias e Androsthenes, conservou a forma "hexástilo" con 15 columnas nos lados dun edificio anterior, e construíuse con calcaria porosa. Queda pouco do templo máis aló dos seus cimentos. 150px Exina (Grecia) Templo de Herac.490 a.C.15´5 x 30´5 m. Templo dórico que domina un punto alto no lado leste da illa de Exina, a 40 km. de Atenas. Ten un plano hexástilo períptero con 12 columnas ao longo de cada lado, mostrando o desenvolvemento cara a templos máis curtos que o seu ancho. O interior ten unha sala hipóstila en dúas fases.Fletcher (1963), pp. 115-119 A orde dórica demostra un gran refinamento en todo.Coplestone (1968), p. 48 Consérvanse adornos cerámicos do teito e esculturas no frontón que amosan a guerra de Troia.Strong (1965), p. 59 Non se atoparon métopas, e crese que eran de madeira.Coplestone (1968), p. 44 150px Olimpia (Grecia) c.460 a.C.27´43 x 64 m.Strong (1965), p. 61 Dórico, arquitecto: Libon de Elis.Fletcher (1963), p. 119 Un refinado templo hexástilo períptero con 13 columnas ao longo de cada lado, na forma clásica. Tiña esculturas pedimentais de "magnificencia excepcional". A pedra calcaria local estaba cuberta de estuco, mentres que as esculturas, as tellas e os canlóns eran de mármoreBoardman (1967), p. 34 con acroterios de bronce. Dende o 448 a.C. albergou unha colosal estatua criselefantina de Zeus de 12 metros de altura obra de Fidias. 150px Atenas (Grecia) 449 a.C.Fletcher (1963), p. 129Aprox. 6 x 12´8 m.Fletcher (1963), p. 131 Un pequeno templo xónico, arquitecto: Calícrates, xunto ao río Ilisos que atravesaba Atenas. Era tetrástilo anfipróstilo. Diferenciouse dos pequenos templos e tesouros polos construtores de Asia Menor ao ter un friso en torno ao entaboamento.150px Atenas (Grecia) 449 a.C - 444 a.C. 13´72 x 31´77 m.Boardman (1967), p. 38 Coñecido tamén como o Theseion, un edificio dórico "hexástilo períptero" con 13 columnas a cada lado. Está ben preservado externamente, foi modificado no extremo oriental para servir como Igrexa ortodoxa. Ten frisos internos sobre os pórticos en cada extremo e conservou gran parte do artesoado orixinal de mármore sobre o deambulatorio, algúns coas cores de pintura orixinais. Temple of Hephaestos|150px Bassæ (Grecia) c.450 a.C. - 425 a.C.14´60 x 38´30 m.Fletcher (1963), pp. 123-125 O arquitecto Ictinus introduciu o uso das tres ordes nun único edificio e orientou o edificio cara ao sur ao lugar do oeste. Mentres que os extremos parecen ser un templo "hexástilo" regular, é moi longo para a súa anchura, aproximadamente 2´3:1. O interior tiña moitas características pouco comúns, incluídos os capiteis xónicos de deseño único, unha columna central corintia e unha estatua de Apolo colocada de forma asimétrica, iluminada por unha porta lateral cara ao sol da mañá.Fletcher (1963), p. 139 150px Atenas (Grecia) Partenón447 a.C. - 432 a.C.30´86 x 69´50 m.Fletcher (1963), pp. 119-123 Un templo da orde dórica que comandaba a Acrópole de Atenas. O templo grego máis famoso e un dos edificios máis influentes do mundo da arquitectura. Construído para Pericles por Ictinus e Calícrates e ornamentado con esculturas baixo a dirección de Fidias. Un plano "octástilo peripetral", cunha proporción de aproximadamente 4:9. A naos hipóstila contiña unha estatua colosal de Atenea. Unha segunda cámara, o "partenón" ou a "cámara das virxes" apoiábase en catro altas columnas xónicas. Mentres que a escultura Clásica alta do exterior está contida no frontón e métopas en estilo dórico, un friso rodea a parede exterior da naos de estilo xónico. O templo permaneceu relativamente intacto ata o século XVIII, cando sufriu varios incidentes con graves danos. Gran parte das súas esculturas ornamentais están no Museo Británico. O Partenón|150px Cabo Sunión (Grecia) 444 a.C - 440 a.C.13´47 x 31´12 m. Edificio dórico "hexástilo períptero", con columnas atenuadas (6´12 m) e a proporción clásica perfeccionada ao ser só lixeiramente superior ao dobre do seu ancho e representa, co Partenón e o Templo de Poseidón en Paestum, o último refinamento da orde dórica. Os restos do seu friso que representa a historia de Teseo e a "Batalla de Lapiths e Centauros" sobreviven.Coplestone (1968), pp. 47-48 150px Ramnunte (Grecia) 436 a.C. - 432 a.C.10´05 x 21´40 m. Templo dórico "hexástilo" con 12 columnas nos lados, coas columnas deixadas sen revestimento e o estilobato inacabado. 150px Atenas (Grecia) Templo de Atenea Nike427 a.C.aprox. 5´50 x