miniatura|dereita|Versión antiga do šahovnica croata, como escudo de armas do reino de Croacia no ano 1495. dereita|miniatura|Estatua do rei Tomislau en Zagreb. Tomislau foi o primeiro rei croata. O nacionalismo croata é a ideoloxía nacionalista que defende a nacionalidade e promove a unidade cultural dos croatas. O nacionalismo croata moderno xurdiu por primeira vez no século XIX despois do aumento da presión para a maxiarización, e comezou a crecer especialmente despois das leis de abril que ignoraban a autonomía croata no Reino Húngaro. Baseouse en dúas ideas principais: un dereito de estado histórico baseado nunha continuidade co estado medieval croata e unha identidade asociada aos eslavos. Este período comezou co movemento ilirio, que creou a organización Matica hrvatska e promoveu a lingua "iliria". O ilirismo xerou dous movementos políticos: o Partido dos Dereitos que leva o nome do concepto de dereito estatal (pravaštvo), liderado por Ante Starčević, e o iugoslavismo baixo Josip Juraj Strossmayer, ambos limitados á intelectualidade.
A defensa a prol do iugoslavismo como medio para lograr a unificación das terras croatas, en oposición á súa división baixo Austria-Hungría, comezou con Strossmayer defendendo que isto fose realizable dentro dunha monarquía iugoslava federalizada.
Despois da fundación de Iugoslavia en 1918, estabeleceuse un estado altamente centralizado na Constitución do Día de San Vito de 1921 de acordo cos desexos nacionalistas serbios de garantir a unidade dos serbios, o que causou resentimento entre os croatas e outros pobos de Iugoslavia. O croata dálmata e o principal líder iugoslavista da época durante a primeira guerra mundial, Ante Trumbić, denunciou a Constitución do Día de San Vito por estabelecer unha hexemonía serbia en Iugoslavia contraria aos intereses dos croatas e doutros pobos en Iugoslavia. Os nacionalistas croatas opuxéronse ao estado centralizado con nacionalistas moderados que demandaban unha Croacia autónoma dentro de Iugoslavia.Spencer Tucker. Encyclopedia of World War I: A Political, Social, and Military History. Santa Barbara, California, USA: ABC-CLIO, 2005. Pp. 1189. O nacionalismo croata converteuse nun movemento de masas no Reino de Iugoslavia a través do Partido Campesiño Croata de Stjepan Radić. A demanda dos nacionalistas croatas moderados dunha Croacia autónoma dentro de Iugoslavia foi aceptada polo goberno iugoslavo no acordo Cvetković – Maček de 1939. O acordo anoxou aos nacionalistas serbios que se opuxeron a el por debilitar a unidade dos serbios en Iugoslavia, afirmando a súa importancia para Iugoslavia co lema "Serbia forte, Iugoslavia forte". O acordo tamén enfadou aos bosníacos (entón coñecidos como musulmáns iugoslavos), incluída a Organización Iugoslava Musulmá (JMO) que denunciou a partición de Bosnia e Hercegovina.
Un violento nacionalismo croata sectario desenvolveuse antes da segunda guerra mundial dentro do movemento Ustaše de Ante Pavelić, que á súa vez colaborou coa Alemaña nazi e a Italia fascista no Estado Independente de Croacia durante a segunda guerra mundial. O nacionalismo croata quedou en gran parte latente, agás na primavera croata, até a ruptura de Iugoslavia e a guerra de independencia croata. Na súa forma máis extrema, o nacionalismo croata personifícase polo desexo de estabelecer un estado croata maior, a idealización do campesiño e dos valores patriarcais, así como o sentimento antiserbio.
Notas
Véxase tamén
Bibliografía
Categoría:Nacionalismo croata