A rusofilia galiciana (en ) ou moscofilia (en ) foi un movemento cultural e político que se deu maioritariamente no Reino de Galicia e Lodomeria, no Imperio Austrohúngaro. Esta ideoloxía argumentaba que, dado que os eslavos orientais de Galicia eran descendentes do pobo da Rus de Kíiv (rutenos) e seguidores do cristianismo oriental, eran polo tanto unha rama do pobo ruso. O movemento formaba parte de todo o paneslavismo que se estaba a desenvolver a finais do século XIX. A rusofilia foi en gran parte unha reacción contra a supresión cultural polaca (en Galicia) e húngara (na Rutenia dos Cárpatos) que estaba asociada en gran medida co catolicismo romano.
A rusofilia sobreviviu máis tempo entre a minoría rusina, especialmente na Rutenia dos Cárpatos, e entre o pobo lemko do sueste de Polonia.
Terminoloxía Os "rusófilos" chamábanse a si mesmos rusos, rutenos ou rusinos (rusyns). Algúns rusófilos acuñaron termos como Obshche-rossy (rusos comúns) ou Starorusyny (antigos rutenos) para subliñar as diferenzas dentro da súa facción, referíndose á común con todos os rusos, ou a súa posición única dentro de toda a nación rusa.
O etnónimo rutenos para o pobo ucraíno foi aceptado tanto polos rusófilos como polos moscófilos durante un período bastante longo. O novo nome de ucraínos comezou a ser aceptado polos galicianos rutenos (a diferenza dos galicianos polacos) ao redor da década de 1890, baixo a influencia de Nikokai Kostomarov e a Irmandade dos Santos Cirilo e Metodio no centro de Ucraína.
Contexto Despois da caída do Reino de Galicia-Volinia en 1349, a maior parte da área do que hoxe é a Ucraína occidental quedou baixo o control de Polonia e Hungría, con Polonia gobernando Galicia e Hungría controlando a Rutenia dos Cárpatos. A perda da independencia comezou un período de asimilación gradual e de séculos de gran parte da elite nativa ás culturas polaca e húngara. Esta elite adoptou unha orientación nacional que vía a poboación Rus nativa de Galicia como unha rama da nación polaca que resultou ser de fe cristiá oriental. Crían que a lingua nativa era só un dialecto do polaco, comparable ao mazovio, e que a asimilación sería inevitable.
Este proceso "de polonización" encontrouse, con todo, coa resistencia dos campesiños, o clero e unha pequena minoría de nobres que conservaron a súa cultura, relixión eslava oriental ou ambas as dúas cousas. Estes dous últimos grupos formarían o núcleo dos movementos nacionais que xurdirían co afrouxamento do control polaco e húngaro no oeste de Ucraína, que ocorreu cando toda a rexión pasou a estar baixo o control dos Habsburgo austríacos no curso das Particións de Polonia. O emperador austríaco emancipou aos servos, introduciu a educación obrigatoria e elevou o status dos sacerdotes rutenos ao dos seus homólogos polacos e húngaros. Ademais, ordenaron que os seminaristas católicos ucraínos recibisen unha educación superior formal (antes, os sacerdotes eran educados informalmente polos seus pais) e organizaron institucións en Viena e Lviv que cumprirían esta función. Isto provocou a aparición, por primeira vez, dunha gran clase social culta dentro da poboación ucraína en Galicia. As reformas austríacas levaron a unha mobilización social gradual dos habitantes nativos da Ucraína occidental e á aparición de varias ideoloxías nacionais que reflectían a cultura eslava oriental dos nativos e que se opoñían ás culturas católicas romanas de Polonia e Hungría. Este desenvolvemento foi alentado polas autoridades austríacas porque serviu para socavar o control polaco ou húngaro da zona. Os movementos culturais incluían a rusofilia, isto é, a idea de que Galicia era a parte máis occidental de Rusia e que os nativos da Ucraína occidental eran, como todos os habitantes eslavos orientais do Imperio Ruso, membros dunha soa nación rusa; o rutenismo, a idea de que o pobo de Ucraína occidental era unha única nación eslava oriental; e a Ucrainofilia, a idea de que os habitantes do oeste de Ucraína eran os mesmos que os das terras veciñas do Imperio Ruso pero que ambos eran un pobo diferente dos rusos, os ucraínos.
Inicialmente, existía flexibilidade entre as tres orientacións nacionais, e non era raro que algunhas persoas cambiasen de lealdade ao longo da súa vida. Ata aproximadamente o cambio ao século XX, os membros dos tres grupos identificáronse con frecuencia polo etnónimo rutenos (Rusyny). A ideoloxía máis destacada nun principio era o rutenismo, ou Rutenstvo. Os seus defensores, chamados "antigos rutenos", eran principalmente sacerdotes ricos ou influentes e os restos da nobreza que non foran polonizados, e eran bastante leais aos Habsburgo aos que debían a súa alta posición social. Aínda que subliñaban a súa separación dos polacos en termos de relixión e orixe, estas persoas mantiveron, con todo, unha actitude elitista cara ao campesiñado. Falaban frecuentemente a lingua polaca entre eles, e tentaron promover unha versión da lingua eslava eclesiástica con elementos da lingua vernácula ucraína local, así como a lingua rusa como lingua literaria para o oeste de Ucraína. Non obstante, esta lingua nunca foi estandarizada. A lingua que falaba a xente común era vista con desprezo. Os vellos rutenos rexeitaron tanto o ucrainofilismo como o rusofilismo. Deles escribiu ironicamente o pensador ucraíno Mykhailo Drahomanov, que "vós, os intelectuais galicianos, pensades de verdade en crear algún tipo de Uniate Paraguay, con algún tipo de aristocracia burocrática xerárquica, igual que creastes unha lingua literaria austro-rutena!". O antigo rutenismo dominou o panorama cultural galiciano ata mediados do século XIX, cando foi suplantado pola rusofilia e moitos dos defensores do antigo rutenismo acabaron por converterse en rusófilos.
Ideoloxía Chegou o momento de cruzar o noso Rubicón e dicir abertamente para que todo o mundo o escoite: Non podemos estar separados por unha muralla chinesa dos nosos irmáns e non podemos estar separados da conexión lingüística, eclesiástica e nacional con todo o mundo ruso!—de Ivan Naumovich . Ollo ao futuro, considerado o manifesto máis importante da rusofilia galiciana.Nikolai Kmicykevich, un dos primeiros rusófilos galicianos, escribiu un artigo en 1834 no que afirmaba que os rusos eran os mesmos pobos dende a Ucraína occidental ata Kamchatka, dende o Mar Branco ata o Mar Negro, e a lingua que falaban era a mesma lingua rusa. Escribiu que a lingua rusa estándar era máis aceptable para a escritura moderna e que os dialectos populares en Ucraína estaban corrompidos pola influencia polaca. Estas ideas foron estimuladas polo paneslavista ruso Mikhail Pogodin, que viviu en Lviv (chamada entón Lemberg) en 1835 e 1839–1840 e que durante este tempo influíu na intelectualidade rutena local. Os rusófilos xa non se vían a si mesmos como representantes dunha pequena nación rutena de menos de tres millóns de habitantes, débiles en comparación cos seus veciños, senón que se consideraban agora como a rama máis occidental do pobo da Gran Rusia. A orientación rusa tamén xogou o seu papel nas tendencias elitistas dos rusófilos, porque a lingua literaria rusa que intentaron adoptar (moitos seguiron usando a lingua polaca na súa vida diaria) distinguía aos sacerdotes e nobres rusófilos dos campesiños de fala ucraína. Politicamente, os rusófilos chegaron a defender a idea dunha unión entre unha Rutenia Galiciana e Rusia.
Un dos máis activos rusófilos galicianos foi o destacado historiador e nobre Denis Zubrytsky, que axudou a converter a boa parte da elite galiciana á súa causa. Tamén foi o primeiro en comezar a escribir en ruso estándar e xa en 1849 comezou a traballar na súa obra principal, A Historia do Antigo Principado Galiciano-Ruso. Nunha carta ao seu amigo Mikhail Pogodin, Zubrytsky afirmou que o seu propósito declarado era familiarizar ao seu pobo galiciano coa historia rusa e a lingua rusa. De feito, a historiografía do Reino de Galicia-Volinia foi iniciada en gran parte polos rusófilos galicianos e serviu de base para o seu proxecto de construción nacional (en contraste, os ucrainófilos daquela época centráronse na historia dos cosacos). En termos de literatura e cultura, os rusófilos promoveron a Nikolai Gogol e Ivan Naumovich en contraste coa énfase ucrainófila sobre Taras Schevchenko.
En canto á lingua, os rusófilos galicianos opuxéronse firmemente á adopción da lingua vernácula ucraína falada polos campesiños e apoiaron a adopción do ruso literario estándar. Esta oposición foi tal que mesmo acolleron a prohibición da lingua ucraína no Imperio Ruso en 1876. Reflectindo a súa crenza de que o pobo de Ucraína desempeñaba un papel especial na gran nación rusa, o principal pensador rusófilo Ivan Naumovich declarou que a lingua rusa derivaba do "ruso menor" e só estaba sendo readoptada en Galicia. De feito, os rusófilos galicianos escribiron que unha das razóns para que todos os eslavos orientais adoptasen a lingua rusa foi que a lingua rusa moderna fora creada nos séculos XVII e XVIII por estudosos de Ucraína.
A pesar dalgúns elementos democráticos (como o fomento da alfabetización entre os campesiños) a rusofilia galiciana tendía a ser antidemocrática e reaccionaria, situándoa fóra das tendencias democráticas da sociedade do século XIX. Por exemplo, o líder rusófilo Dennis Zubrytsky defendía a servidume tanto antes como despois da emancipación dos servos galicianos austríacos en 1848.
Dentro da rusofilia galiciana tamén tiña cabida o antisemitismo. Dende a década de 1860 ata a de 1880 algúns campesiños esperaban que o Tsar chegase a Galicia e matara aos polacos e aos xudeus. Durante a ocupación rusa de Galicia de 1914-1915, un xornal rusófilo galiciano espallou rumores de levantamentos xudeus antirrusos para xustificar os pogroms antisemitas das tropas rusas, e os rusófilos que traballaban dentro da administración rusa uníronse a elementos rusos da dereita para instar ao goberno ruso a resolver a "cuestión xudía" desposuíndo aos xudeus da cidadanía rusa, expulsándoos a Alemaña e distribuíndo as súas propiedades (xunto coa dos polacos) entre os ucraínos locais (que os moscófilos consideraban "rusos"). Estes últimos chamamentos foron ignorados polo exército ruso, que non quería perturbacións excesivas na economía local durante a guerra. Os rusófilos que foran instalados polas autoridades rusas como alcaldes nalgunhas cidades procederon a pechar as escolas xudías.
Crecemento e desenvolvemento dereita|miniatura|292x292px| Iakov Golovatskii, un destacado rusófilo,Yakiv Holovatsky, Encyclopedia of Ukraine on-line como presidente da Universidade de Lviv, en 1864. A rusofilia ucraína occidental apareceu na Rutenia dos Cárpatos a finais do século XVIII. Nesta época, varias persoas da rexión instaláronse en San Petersburgo e obtiveron altos cargos académicos. O máis coñecido deles foi Vasilii Kukolnik (pai do dramaturgo ruso Nestor Kukolnik), membro dunha antiga familia nobre que estudara en Viena antes de chegar a Rusia. Entre os alumnos de Vasilii estaban o Gran Duque Constantino Pavlovich de Rusia e o Gran Duque Nicolao Pavlovich de Rusia, futuro emperador Nicolao I de Rusia. Estes emigrados, aínda que adoptaron un sentido do patriotismo ruso, tamén mantiveron os seus vínculos coa súa terra natal e intentaron utilizar a súa riqueza para introducir a literatura e a cultura rusas na súa rexión. Cando os húngaros se sublevaron contra os austríacos en 1848, os eslavos orientais locais, antagónicos aos húngaros que os dominaran, foron profundamente conmovidos pola presenza das tropas rusas aparentemente invencibles enviadas por Nicolao para axudar a esmagar a rebelión. Neste momento, Austria apoiou o movemento rusófilo como contrapeso aos intereses polacos e húngaros, e baixo o liderado do nobre rusófilo Adolf Dobrianski, o pobo da Rutenia dos Cárpatos recibiu unha autonomía limitada, aínda que a rexión volveu ao control húngaro despois duns anos.