Pablo García Baena

Pablo García Baena, nado en Córdoba 29 de xuño de 1921 e finado na mesma localidade o 14 de xaneiro de 2018, foi un poeta español, pertencente ao Grupo Cántico.Diario de Sevilla - Entrevista a Pablo García Baena: «San Juan de la Cruz y Góngora son las dos cimas en las que he bebido»

Traxectoria Asistiu de neno ao colexio Irmáns López Diéguez, en cuxo patio o lembra unha lápida, e cursou o bacharelato no colexio Francés, cos Maristas e no colexio da Asunción. Estudou pintura e historia da arte na Escola de Artes e Oficios de Córdoba, onde se fixo amigo do pintor Ginés Liébana. Aos 14 anos lía xa a San Xoán da Cruz. Empeza a frecuentar a Biblioteca Provincial, onde coñece ao tamén poeta Juan Bernier, quen lle descubriu a Marcel Proust, Juan Ramón Jiménez, Pedro Salinas, Jorge Guillén e, sobre todo, Luís Cernuda. Empeza a publicar na prensa local con poemas e debuxos, asinando ás veces cun E maiúsculo ou co pseudónimo Luís de Cárdenas, en Caracola, en El Español e na Estafeta Literaria. En 1942 estreou en Córdoba unha versión teatral de catro poemas de San Xoán da Cruz. Rumor oculto, o seu primeiro poemario, apareceu na revtaa Fantasía en xaneiro de 1946. En 1947 el e o seu amigo Ricardo Molina concorreron ao Premio Adonáis de poesía, sen éxito, polo cal decidiron crear a súa propia revista xunto cos poetas Juan Bernier, Julio Aumente e Mario López e os pintores Miguel del Moral e Ginés Liébana: Cántico (Córdoba, 1947-1949 e 1954-1957), que será unha das máis importantes da Posguerra española. Estes autores serán coñecidos desde entón como Grupo Cántico. Cántico reivindicaba unha maior esixencia formal e estética e unha maior sensualidade, e enlazaba coa poesía da Xeración do 27, en especial con Luís Cernuda; barroca, exaltada e vitalista, a súa poesía influíu entre as xeracións máis novas servindo de ponte entre os Novísimos e a Xeración do 27. Entre Óleo, de 1958, e Almoneda (1971), sostivo un longo silencio poético, roto xa definitivamente tras este último libro. 1964, xunto con outros amigos, viaxou pola Costa Azul francesa, a Riviera italiana, Milán, Florencia, Venecia, Roma, Nápoles, Capri, Atenas, Delfos, Athos, O Cairo e Alexandría. Tamén fixo viaxes ocasionais a Florida e Nova York. Á súa volta en 1965 fixou a súa residencia primeiro en Torremolinos e finalmente en Benalmádena (Málaga), onde residiu traballando como anticuario até 2004 en que volveu a Córdoba. Foi colaborador de distintos diarios nacionais e realiza lecturas e conferencias nos centros culturais españois.

En 1984 recibiu o Premio Príncipe de Asturias das Letras e a Medalla de Ouro da Cidade de Córdoba. Foi declarado Fillo Predilecto de Andalucía en 1988. Con Fieles guirnaldas fugitivas gañou o Premio Internacional de Poesía Cidade de Melilla de 1989, e o Premio Andalucía das Letras en 1992. En 2004 recibiu a Medalla de Ouro da Provincia de Málaga na que pasou unha gran parte da súa vida. Foi director da Comisión Asesora do Centro Andaluz das Letras. A súa poesía posúe un acento gongorino e sensualidade, e inclúe a temática relixiosa dos ritos e as procesións. A súa obra poética até a data áchase reunida en Poesía completa (1940-2008) (Madrid, Visor, 2008). En maio de 2008 gañou o Premio Reina Sofía de Poesía Iberoamericana. En outubro de 2012 recibiu o Premio Internacional de Poesía Federico García Lorca.

Faleceu no hospital da Cruz Vermella de Córdoba por causas naturais o 14 de xaneiro de 2018, aos 96 anos.

O 27 de abril de 2018 recibiu unha homenaxe en Benalmádena (Málaga), poboación na que o poeta viviu durante longas tempadas. No acto descubriuse unha placa conmemorativa e estiveron presentes diferentes personalidades da contorna literaria que recitaron os seus poemas.

En 2018 a Fundación Caballero Bonald organizoulle unha homenaxe con motivo da publicación do número 27 da revista Campo de Agramante, que dirixira Baena.

Faleceu o 14 de xaneiro de 2018, celebrándose o funeral na igrexa de San Miguel e a súa inhumación no cemiterio da Saúde, no panteón do marqués de Cabriñana.

Obra

Poesía

Rumor oculto, en Fantasía (Madrid), 1946. Edición facsímile: Sevilla, Renacimiento, 1979, Suplemento de Calle del Aire. Mientras cantan los pájaros, en Cántico (Córdoba), 1948. Edición facsímile: Córdoba, Deputación de Córdoba, 1983. Antiguo muchacho, Madrid, Rialp, 1950, Adonais. 2.ª edición: Madrid, Ediciones La Palma, 1992. Junio, Málaga, Col. A quien conmigo va, 1957. Óleo, Madrid, Col. Ágora, 1958. Antología poética, Córdoba, Ayuntamiento de Bujalance, 1959 (edición facsímile, 1995). Almoneda (12 viejos sonetos de ocasión), Málaga, El Guadalhorce, 1971. Poesías (1946-1961), Málaga, Ateneo de Málaga, 1975. Antes que el tiempo acabe, Madrid, Ediciones Cultura Hispánica, 1978. Tres voces del verano, Málaga, Col. Villa Jaraba, 1980. Poesía completa (1940-1980), introdución de Luis Antonio de Villena, Madrid, Visor Libros, 1982, Visor de poesía. Gozos para la Navidad de Vicente Núñez, Madrid, Hiperión, 1984. 2.ª edición: Sevilla, Fundación El Monte, 1993. El Sur de Pablo García Baena (Antología), introdución de Antonio Rodríguez Jiménez, Córdoba, Ayuntamiento de Córdoba / Ediciones de la Posada, 1988. Antología última, Málaga, Instituto de Educación Secundaria Sierra Bermeja, 1989, Col. Tediria. Fieles guirnaldas fugitivas, Melilla, Cidade Autónoma de Melilla, Ayuntamiento de Melilla, 1990, Rusadir. Prehistoria, Córdoba, Ayuntamiento de Córdoba, 1994, Cuadernos de la Posada. Poniente (con dibujos de Pablo García Baena), Córdoba, Fernán Núñez, 1995, Cuadernos de Ulía. Como el agua en la yedra (Antología esencial), introdución de Manuel Ángel Vázquez Medel, Sevilla, Fundación El Monte, 1998, La placeta. Poesía completa (1940-1997), introdución de Luis Antonio de Villena, Madrid, Visor Libros, 1998, Visor de poesía. Impresiones y paisajes, Cuenca, Ediciones Artesanas, 1999. Recogimiento (Poesía, 1940-2000), estudio introductorio de Fernando Ortiz, bibliografía preparada por María Teresa García Galán, Málaga, Ayuntamiento de Málaga, 2000, Col. Cidade del Paraíso. En la quietud del tiempo (Antología poética), prólogo de José Pérez Olivares, Sevilla, Renacimiento, 2002. Fieles guirnaldas fugitivas (Premio Cidade de Melilla; Melilla, Rusadir, 1990; 2ª ed., San Sebastián de los Reyes, Universidade Popular José Hierro, 2006). ISBN 84-95710-29-3. Los Campos Elíseos (Valencia, Pre-Textos, 2006). ISBN 84-8191-729-X. Rama fiel (Ediciones de la Universidade de Salamanca, 2008). ISBN 8478003029. Poesía completa (1940-2008), introdución de Luis Antonio de Villena, Madrid, Visor Libros, 2008, Colección Visor de poesía.

Prosa

Lectivo, Jerez de la Frontera (Cádiz), Ayuntamiento de Jerez, 1983, Fin de Siglo. El retablo de las cofradías (Pregón de Semana Santa en Córdoba, 1979), Córdoba, Deputación de Córdoba, 1984. 2.ª edición: Diario de Córdoba, 1997. Calendario, Málaga, Col. El Manatí Dorado, 1992. Ritual, Córdoba, Deputación de Córdoba, 1994. Los libros, los poetas, las celebraciones, el olvido, prólogo de Rafael Pérez Estrada, Madrid, Huerga & Fierro, 1995, La rama dorada. Vestíbulo del libro, Málaga, Junta de Andalucía, Consejería de Cultura, 1995. Zahorí Picasso, Málaga, Rafael Inglada Ediciones, 1999. Selva varia, Edición de Francisco Javier Torres, Introdución de Francisco Ruiz Noguera. Málaga, EDA Libros, 2007 EDA Libros Córdoba, Córdoba, Editorial Almuzara, 2009. Notas

Véxase tamén

Bibliografía sobre o autor

María Teresa García Galán, Esteticismo como rebeldía: la poética de Pablo García Baena (Sevilla, Renacimiento, 2003). Ensaio, 292 páxinas, ISBN 84-8472-103-5. VV.AA., Casi un centenario: homenaje a Pablo García Baena (ed. Francisco Ruiz Noguera; Sevilla, Consejería de Cultura de la Junta de Andalucía, 2004). Miscelánea, 349 páxinas, ISBN 84-8266-418-2.

Ligazóns externas

Biografía y antología de Pablo García Baena Portal I consagrado a Pablo García Baena Portal II consagrado a Pablo García Baena Portal III consagrado a Pablo García Baena Lectura Poética de Pablo García Baena en la sesión número 60 del Aula Abentofail de Guadix Premio Príncipe de Asturias de las Letras 1984 Cordobeses ilustres

Categoría:Doutores honoris causa pola Universidade de Salamanca Categoría:Nados en Córdoba Categoría:Premios Princesa de Asturias das Letras Categoría:Nados en 1921