A linamarina é un glicósido cianoxénico que se atopa nas follas e raíces de plantas como a mandioca, faba de LimaBUSCatermos faba de Lima e liño. É un glicósido de cianohidrina de acetona. Ao estar exposta aos encimas e flora bacteriana do intestino humano, a linamarina e o composto metilado emparentado lotaustralina poden descompoñerse orixinando o composto tóxico cianuro de hidróxeno; por tanto, o uso dos alimentos de plantas que conteñen cantidades significativas de linamarina require unha extensa preparación e desintoxicación. A linamarina absorbida ou inxerida excrétase rapidamente na urina e o propio glicósido non parece ser agudamente tóxico. O consumo de produtos de mandioca con baixos niveis de linamarina é moi común nas terras baixas tropicais. A inxestión de alimentos preparados de raíces de mandioca insuficientemente procesadas con altos niveis de linamarina foi asociado con toxicidade dietaria, especialmente coa doenza das motoneuronas superiores coñecida como konzo en poboacións africanas, nas cales esta doenza foi descrita por primeira vez por Trolli e posteriormente pola rede de investigacións iniciada por Hans Rosling. Porén, a súa toxicidade crese que é inducida pola inxestión de cianohidrina de acetona, o produto de degradación da linamarina.Banea-Mayambu JP, Tylleskar T, Gitebo N, Matadi N, Gebre-Medhin M, Rosling H. (1997). Geographical and seasonal association between linamarin and cyanide exposure from cassava and the upper motor neurone disease konzo in former Zaire. Trop Med Int Health 2(12):1143-51. Tamén se informou que a exposición dietaria á linamarina é un factor de risco para o desenvolvemento da intolerancia á glicosa e diabetes, aínda que estudos feitos en animais experimentais foron inconsistentes á hora de reproducir este efectoSoto-Blanco B, Marioka PC, Gorniak SL. (2002). Effects of long-term low-dose cyanide administration to rats. Ecotoxicol Environ Saf 53(1):37-41. Soto-Blanco B, Sousa AB, Manzano H, Guerra JL, Gorniak SL. 2001. Does prolonged cyanide exposure have a diabetogenic effect?. Vet Hum Toxicol. 43(2):106-8. e poden indicar que o efecto primario é a agravación de condicións que xa existían en vez de inducir a diabetes por si mesma.Yessoufou A, Ategbo JM, Girard A, Prost J, Dramane KL, Moutairou K, Hichami A, Khan NA. (2002). Cassava-enriched diet is not diabetogenic rather it aggravates diabetes in rats. Fundam Clin Pharmacol 20(6):579-86.
A xeración de cianuro a partir da linamarina adoita ser encimática e ocorre cando a linamarina se expón á linamarase, un encima normalmente expresado nas paredes das células da planta da mandioca. Como os derivados do cianuro resultantes son volátiles, os métodos de procesamento que reducen esa exposición son medios tradicionais comúns de preparación da mandioca. A partir da mandioca adoitan prepararse outros comestibles despois de ampliar o seu escaldado, cocemento ou fermentación ou tamén por secado ao sol.Padmaja G. (1995). Cyanide detoxification in cassava for food and feed uses. Crit Rev Food Sci Nutr 35(4):299-339. . DOI: 10.1080/10408399509527703 Entre os produtos alimenticios feitos a partir da mandioca están os chamados garri (tubérculo de mandioca torrado), o fufu similar a unhas gachas de avea, a masa agbelima e a fariña de mandioca.
Desenvolveuse unha planta de mandioca transxénica que regula á baixa de forma estable a produción de linamarina por medio de interferencia de ARN.Siritunga D, Sayre R (2003). "Generation of cyanogen-free transgenic cassava". Planta 217 (3): 367-73.
Notas
Categoría:Toxinas Categoría:Glicósidos