Os Premios da Crítica Galicia foron convocados desde 1978 polo Círculo Orensán Vigués. En 1992 faise cargo deles a Fundación Premios da Crítica Galicia. Concédense en varias modalidades: creación literaria, ensaio e pensamento, investigación, música, ciencias e artes da representación e iniciativas culturais. Dende 1993 outórgase tamén a distinción de Galego egrexio a unha personalidade caracterizada por manter ao longo da súa vida un firme compromiso coa cultura galega.

miniatura|Gañadores e xurados do Premio da Crítica Galicia 2013.|centro Premios

1978-1996 (seis categorías)

Ano Creación literaria Ensaio e pensamento Investigación Ciencias e artes da representación Música Iniciativas culturais1978Alfonso Pexegueiro por Mar e naufraxioAndrés Torres Queiruga por Recupera-la salvaciónIsidro Parga PondalMaría UrizA Roda e MilladoiroMuseo do Pobo Galego1979Álvaro Cunqueiro por Os outros feirantesAlbino Prada Blanco e Abel López Rodríguez por A outra economía galegaManuel NúñezGrupo TroulaRogelio GrobaSeminario de Estudos Galegos1980Carlos Casares por Os escuros soños de Clío (Edicións do Cerne)Isaac Díaz Pardo, Salvador García Bodaño, García Martín e Xohán Ledo por Carlos Maside: pintor para unha terraXosé A. López TaboadaLaxeiroXuventudes MusicaisEscola Aberta1981Antón Tovar por Calados esconxurosXosé Neira Vilas por Galegos no Golfo de MéxicoHermut HeineXosé Bar BooXoán TrilloGrupo Atlántica1982Alfredo Conde por BreixoPedro de Llano CabadoXosé Ramón Barreiro FernándezCigarrós e Peliqueiros de LazaCarlos Villanueva AbelairasConcello de Redondela1983Víctor Freixanes por O triángulo inscrito na circunferenciaRamón VillaresXosé Manuel Carballés VázquezPepe BarroDaniel QuintasAntón Santamarina1984Arcadio López-CasanovaXosé Chao Rego desertoFrancisco LeiroNemesio García CarrilPreescolar na Casa1985Ramiro Fonte por DesigniumRamón VillaresRamón MáizChano Piñeiro por MamasunciónDorothé Schubarth e Antón SantamarinaAsociación de Funcionarios pola Normalización Lingüística de Galicia1986Manuel Vilanova por A lenda das árbores de prataAndrés Torres QueirugaRamón LorenzoCompañía Luís SeoaneGrupo Universitario de CámaraCantareliña1987Suso de Toro por PolaroidXosé Carlos Bermejo por O fin da HistoriaVicente AlmazánManuel RivasEnrique Macías AlonsoNova Escola Galega1988Xosé Luís Méndez Ferrín por Bretaña, EsmeraldinaXosé Armesto Faginas por Cunqueiro: unha biografíadesertoPedro de Llano CabadoManuel FanegoRevista Grial1989Víctor Freixanes por O enxoval da noivaFrancisco RodríguezDiccionario normativo Galego-Castelán da Editorial GalaxiaXavier VillaverdeNa LúaCadernos da Escola Dramática Galega1990Antón Risco por As metamorfoses de ProteoMarcial GondarA Natureza ameazadaCésar PortelaXosé López CaloXulgado do Social Nº 2 de Pontevedra1991Fiz Vergara Vilariño por Nos eidos da bremanzaXulio Cabrera por O combate dos deusesAtlas Lingüístico Galego do Instituto da Lingua GalegaXurxo LobatoJesús Bal y GayXosé Luís Blanco Campaña1992Xosé Luís Méndez Ferrín por ArraianosCarlos TaiboBegoña BasSilverio RivasMiro MoreiraEl Correo Gallego1993Antón Avilés de Taramancos por Obra vivaPegerto Saavedra por A vida cotiá en Galicia de 1550 a 1850Lourenzo Fernández PrietoMiguelanxo PradoAntonio Vasco PardevilaEmpresa Castromil1994Manuel Rivas por En salvaxe compañaGonzalo AllegueXoaquín Fernández LeiceagaXosé Lodeiro FernándezCoro UltreiaDorotea Bárcena1995Marilar Aleixandre por A expedición do PacíficoXesús Alonso Montero por As palabas do exilioAnxo Tarrío por Literatura galega. Aportacións a unha historia críticaXabier ToubesMúsica en CompostelaO Correo Galego1996Xavier Rodríguez Baixeras por NadadorXosé Antón CastroModesto HermidaCentro Galego de Arte ContemporáneaCarlos López García-PicosAsociación Irimia

1997-2010 (sete categorías) Ano Creación literaria Ensaio e pensamento Investigación Ciencias e artes da representación Música Iniciativas culturais Galego egrexio1997Pilar Pallarés por Livro das devoraciónsAntón Figueroa Lorenzana por Lecturas alleasFrancisco Díaz-FierrosManuel Gallego JorretoCarlos NúñezVieirosIsaac Díaz Pardo1998Xosé María Álvarez CáccamoFrancisco Sampedro por Ideoloxía e distorsiónRicardo PolínEnrique Ortiz AlonsoXosé Iglesias MelitónRevista BravúBasilio Losada1999Carlos CasaresAna Santorun Ardone/Marcela Santorun Ardone por Luis Seoane, o alquimistaPilar Rodríguez SuárezVirxilio ViéitezAgrupación Musical do RosalConcello de AllarizMilladoiro2000Bieito Iglesias por O mellor francés de BarcelonaLuís Álvarez Pousa por A identidade fronte á redeRomán Rodríguez González por De aldeas e cidadesCaixanovaCoro Ultreia pola edición fonográfica do Códice CalixtinoSemana Galega de FilosofíaEditorial Galaxia2001Xosé Manuel Villanueva por Adeus India, adeusXoán González Millán por Resistencia cultural e diferencia históricaManuel González Gómez por Funcións ecolóxico-ambientais do monte en Galicia. Unha perspectiva económicaAntón ReixaAntón CorralEnciclopedia Galega Universal de Ir IndoOlegario Sotelo Blanco2002Manuel María por Obra completaOlivia Rodríguez por Estética e teoría da cultura en Vicente RiscoNarciso de Gabriel por Escolantes e escolas de ferradoLeopoldo NóvoaHenrique OteroOs pobos do Couto Mixto (aldeas de Rubiás e Meaus en Santiago, e concellos de Baltar e Calvos de Randín)Carlos Casares2003Carlos CasaresRamón PiñeiroDiccionario de verbos galegos “Laverca”Arturo BaltarDavid Fernández AlonsoBiblioteca Galega 120 de La Voz de GaliciaMago Antón2004Anxos Sumai por Anxos de GardaManuel Mandianes por O río do esquecemento. Identidade antropolóxica de GaliciaManuel Caamaño Suárez por As construccións da arquitectura popular. Patrimonio etnográfico de GaliciaMuseo Provincial de LugoAmador SantosFundación Pedrón de OuroManuel Gallego Jorreto2005Luísa Villalta por En concretoXosé Chao Rego por O demo meridianoAntón Costa Rico por Historia da educación e da cultura en GaliciaTécnicos e artistas galegos da película Mar adentroAno da Música de PontevedraMuseo Etnográfico da LimiaXesús Alonso Montero2006Xavier Alcalá por Nas catacumbasTeresa Moure por As palabras das fillas de EvaXosé Ramón Freixeiro Mato por Correctores contraargumentativos no galegoFestival En pé de pedraMeniños cantoresA PeneiraXosé Manuel Beiras2007Manuel Rivas por Os libros arden malFrancisco Sampedro por A violencia excedenteRicardo Gurriarán por Ciencia e conciencia na Universidade de Santiago 1900-1940Fundación Eugenio GranellAlalá (programa da TVG)Asociación Cultural Xermolo de GuitirizRamón Cacabelos2008Miguel-Anxo Murado por O soño da febreXurxo Borrazás por Arte e parte. Dos patriarcas á arte suicidaXusto Beramendi por De provincia a nación. Historia do galeguismo políticoXaime QuessadaEditorial Ouvirmos pola colección A tiracoloArquivo do Reino de GaliciaR Cable e Telecomunicacións S.A.2009Luís González Tosar por Estúrdiga materiaCamilo Nogueira por Europa, o continente pensadoHenrique Monteagudo por Letras primeiras. O Foral de Caldelas. A emerxencia da escrita en galego e os primordios da lírica trovadorescaCompañía Nova Galega de DanzaJuan Durán pola ópera O arameFestival de CansRamón Lorenzo Vázquez2010Suso de Toro por Sete PalabrasManuel Forcadela por A mecánica da maxia. Ficción e ideoloxía en Álvaro CunqueiroMiguel Barros Puente por Ramón Piñeiro e a revisión do nacionalismoEnrique AcuñaColección Ars Gallaeciae MusicaeCasa das CienciasXosé Xoán Barreiro Prado

2011-2013 (seis categorías) Ano Creación literaria Investigación Música Iniciativas culturais Artes plásticas e visuais Artes escénicas e audiovisuais2011Ana Romaní por EstremasJorge Mira por coordinar o traballo A importancia da similitude interlingüística e o bilingüismo equilibrado cando dúas linguas compitenSonDeSeuProxecto Terra, do Colexio Oficial de Arquitectos de GaliciaÁngela de la CruzCitizen, da compañía Chévere2012Agustín Fernández Paz por Fantasmas de luzPatricia Fra López pola edición de Regreso a Compostela, de Edith WhartonAsociación Galega de CompositoresAsociación O Sorriso de DanielCarmen NogueiraXosé Manuel Olveira "Pico"2013Xabier Cordal por TransmutaXosé Ramón Barreiro por MurguíaTaller Atlántico ContemporáneoCulturgalXulio Gil RodríguezVoadora

2014-2015 (sete categorías) Ano Creación literaria Investigación Música Iniciativas culturais Artes plásticas e visuais Artes escénicas e audiovisuais Cultura gastronómica2014Xosé María Lema Suárez por Costa do SolporXosé Ramón Freixeiro Mato por Estilística da lingua galegaBerrogüettoCiclo Poetas D(in)versosAntón Pulido NovoaLois Patiño por Costa da morteGrupo Cuevas2015Agustín Fernández Paz por A viaxe de GagarinXosé Ramón Pena por Historia da literatura galega II. De 1853 a 1916. O RexurdimentoGuadi GalegoCineuropaXaquín MarínA PanadaríaMiguel Vila

2016-2023 (oito categorías) Ano Creación Investigación Iniciativas culturais e científicas Cine e artes audiovisuais Música Artes plásticas Artes escénicas Gastronomía2016María do Cebreiro por O desertoBlanca-Ana Roig por Historia da literatura infantil e xuvenil galegaObservatorio da Mariña pola IgualdadeAlberte PagánUxíaGabriel TizónTeatro do AtlánticoArtesáns da Pesca2017Antonio Manuel Fraga por Querido H.P. LovecraftMarcos Pérez Pena por A prensa galega na TransiciónPrograma ConCienciaFestival S8Luís Emilio BatallánMaría Luisa SobrinoFlor MaceirasGrupo Nove2018Xabier P. Docampo por A nena do abrigo de astracánJosé Luis MascareñasAna RomaníÁlvaro Gago por MatriaMercedes PeónJavier Alonso de la PeñaMostra Internacional de Teatro Cómico e Festivo de CangasFederación de Razas Autóctonas de Galiza (Boaga)2019Moncha Fuentes por O mar que nos levaLume-1Festival da Poesía no CondadoFariñaXan CarballalSoledad PenaltaRut BalbísLucía Freitas2020Olga Novo por Feliz idade.Bieito Alonso por Anarquistas galegos en AméricaGCiencia Xornalismo e Divulgación.Óliver Laxe por O que ardeMargarita Viso pola súa traxectoriaAlfonso Costa pola súa traxectoriaOs monicreques de Kukas por Arlequina e a súa traxectoriaFesta do Marisco do Grove2021Xesús Fraga, por Virtudes (e misterios)Miguel Anxo Seixas, Castelao. Construtor da nación. Tomo IIViñetas desde o AtlánticoMargarita LedoAlejo AmoedoManuel AyasoErregueté. Revista Galega de TeatroQueixaría Arias Moniz2022Manuel Rivas, por O que fica fóraXavier R. Madriñán, A figuración galega de Irlanda, 1840-1936A investigación do paleolítico das serras orientais na Cova EirósAtalanteUgia PedreiraMónica AlonsoChévere,N.E.V.E.R.M.O.R.E.María Varela, de Parada das Bestas.2023Berta Dávila, por Os seres queridosCarlos Callón, O libro negro da lingua galegaAgrupación Astronómica Coruñesa ÍoPepe CoiraAs TanxugueirasTeresa TáboasTeatro EnsalleEstrelas no Camiño

2024-actualidade (dez categorías) Ano Creación literaria Investigación en ciencias e tecnoloxíaInvestigación en ciencias sociais e humanidades Iniciativas culturais e científicas Cine e artes audiovisuais Música Artes plásticas Artes escénicas Cultura gastronómicCultura dixital2024Chus Pato, por SonoraL. Bonjoch et al., por BMPR2 como novo xene de predisposición a polipose colorrectal hereditariaNomes e voces, proxecto do grupo de investigación Histagra (USC)Efervesciencia, de Manuel VicenteJaione Camborda, directora e guionista d’O CornoOrquestra Vigo 430Almudena Fernández FariñaTanxarinaFeira do queixo de Friol e pan de OusáPodcast Café Derby 212025Lara Dopazo por Contos gringosAutomated production of synthetic point clouds of truss bridges for semantic and instance segmentation using deep learning models, de Daniel Lamas, Andrés Justo, Mario Soilán e Belén Riveiro, do grupo CINTECX, da UVigo Xosé Miguel Andarade por As peregrinacións a CompostelaPrograma ApegoManolo GonzálezCuarteto QuirogaChus MartínezTeatro de NinguresCentro Integrado Carlos OrozaCarballo Interplay

Notas

Véxase tamén Ligazóns externas

Páxina web da Fundación

Crítica Galicia