Franconia (en alemán: Franken) é unha rexión do sur de Alemaña, situada na parte setentrional do Estado de Baviera. Linda cos estados de Baden-Württemberg, Turinxia e Saxonia así como coa rexión de Karlovy Vary na República Checa. Abarca a zona oriental do antigo Ducado de Franconia. As dúas cidades máis grandes deste territorio son Würzburg e Núremberg. Hoxe está divida nas Regierungsbezirk de Alta Franconia, Franconia Media e Baixa Franconia.
Historia miniatura|Castelo de Marienberg en Würzburg Franconia era un dos cinco ducados da Francia Oriental. A rexión actual correspóndese á parte oriental deste antigo reino. Até o século X tamén eran coñecidas como Franconia algunhas áreas do Rin: Baden, Palatinado, Renania e o actual estado de Hessen, así como algunhas zonas de Turinxia.
En época altomedieval, até o século VI desenvólvese a Franconia oriental entre a presión dos turinxios e dos suabos, no século VII quedará descolgada do resto do reino, formando o seu territorio como marca fronteiriza do leste do Reino Franco. A mediados do século IX xorde o Ducado de Franconia, a partir da elección do Duque Henrique I de Saxonia como Rei do oriente carolinxio. Franconia converterase no centro de poder e espiña dorsal do reino, na vila de Forchheim serán celebradas as eleccións reais do ano 900.
miniatura|esquerda|Casa de Albrecht Dürer en Núremberg
No ano 1500, baixo o goberno do emperador Maximiliano I o Imperio foi dividido en varias rexións como consecuencia da Reforma, neste contexto créase en 1512 o territorio imperial de Franconia derivado da unión de diferentes estados contiguos co obxectivo de defender os seus intereses comúns, este territorio recentemente unido tivo a capacidade de mobilizar tropas, elixir representante na Cámara Imperial e emitir moeda nas súas cecas até os anos finais do Sacro Imperio en 1806, o cal segundo moitos francóns confire a esta rexión a autoridade suficiente para conformar un estado propio (Bundesländer) na administración alemá.
Unha das particularidades políticas da rexión eran os diferentes status administrativos que tiñan as súas cidades, desde cidades imperiais libres como Núremberg e Schweinfurt a importantes arcebispados (Bamberg) pasando por marquesados, señoríos e pequenos condados dependentes do imperio, o que levou a denominar Franconia ao longo de moito tempo como Territorium non clausum. Isto foi así até a ocupación militar prusiana de Ansbach e Bayreuth en 1791.
Non foi en Franconia a administrativa a única particularidade. O territorio sempre estivo dividido entre zonas católicas e zonas protestantes. A parte oeste de Franconia é fundamentalmente católica, en parte debido á grande influencia que exerceu o arcebispado de Bamberg, mentres que a parte leste, antigo ducado de Brandeburgo-Bayreuth é evanxélica. Até a chegada ao poder do Partido Nacional-socialista tamén houbo gran presenza de xudeus nalgunhas cidades, sobre todo en Fürth e en Erlangen.
Nas orixes do nazismo o Partido recibiu un claro apoio dos territorios francóns, fundamentalmente das zonas de maioría protestante. Na rexión de Rothenburg o NSDAP conseguiu o apoio do 83% da poboación nas eleccións de 1929, en Coburg tamén conseguiron a maioría absoluta, converténdose pouco despois o seu alcalde, Franz Schwede, en gobernador de Pomerania. Núremberg recibiu en 1927 o título de Stadt der Reichsparteitag, cidade para os congresos do Partido converténdose nunha das cidades con máis valor simbólico e político do réxime. Tras a guerra foi nesta cidade onde tiveron lugar os Xuízos para procesar a gran parte dos líderes do NSDAP. Nos anos 80, algúns habitantes da Franconia desenvolveron unha plataforma política para tentar conseguir o autogoberno desta zona fronte a Baviera, a Fränkischen Bund e. V.. A pretensión desta organización é conseguir un Bundesland Franken ou Estado da Franconia, dentro de Alemaña.
Formación A rexión de Franconia comprende as provincias bávaras de Alta Franconia, Baixa Franconia e Franconia Central, este territorio conforma practicamente a metade norte do estado libre de Baviera. Ademais hai outras dúas rexións de cultura francona fose deste estado: A provincia de Südthüringen e a rexión de Tauberfranken en Baden-Württemberg.
Na época do Sacro Imperio, particularmente desde o ano 1500 Franconia estaba conformada como un dos distritos imperiais e gobernada baixo a denominación de Señorío do Reich, pero isto non impedía que cada pequena rexión que integraba o señorío tivese os seus intereses persoais de tipo territorial ou confesional. No ano 1791 Prusia fíxose cos señoríos de Ansbach e Bayreuth, conseguindo un gran poder e decisiva influencia sobre a zona. De calquera xeito ambas as zonas deixaron de pertencer formalmente ao Reich en 1806. A evolución administrativa de Alemaña relegou ás rexións desta zona á categoría de provincias de forma que nunca chegaron a desenvolverse co status de estado alemán, o que provocou unha certa controversia política, pois aínda que se trata dunha área con características culturais ben conformadas a súa definición administrativa non está definida de maneira clara. miniatura|200px|Círculo Imperial Francón en 1789 miniatura|esquerda|200px|Franconia hoxe
Os nexos de unión cultural máis evidente entre os francóns son: Desenvolvemento cultural e histórico común. Son por exemplo comúns a toda Franconia os tellados agudos dos campanarios, que contrastan coas zwibelntürme (torres de tellado imperial) do resto de Baviera. A autodenominación dos francóns como tales. O dialecto da zona, francón, pertencente á familia de dialectos xermanos. O uso común en todas as comunidades francoas dos símbolos francóns, entre outros o escudo de anciños branquivermellos. Até 1972 amplas zonas da demarcación de Eichstätt, xa na provincia de Alta Baviera foron incluídas na área cultural francoa.
Franconia en Baviera A maior parte de Franconia forma parte de Baviera. Tras a incorporación, esta foi dividida en tres grandes provincias: Rexión Capital Tamaño Habitantes(Sep 2005) H/km² Alta Franconia Bayreuth 7.231,00 km² 1 103 239 153 Franconia Media Ansbach 7.244,85 km² 1 708 841 236 Baixa Franconia Würzburg 8.530,99 km² 1 342 308 157 Franconia en Baviera 23.006,84 km² 4 154 388 181
Poboación miniatura|Cidade de Bayreuth As 25 cidades máis poboadas de Franconia +2022RankCidadeEstado200020202022Cambio(2000–2020) 1. Nürnberg Baviera 488 400 515 543 523 026 +5.6% 100px 2. Fürth Baviera 110 477 128 223 131 433 +16.1% 100px 3. Würzburg Baviera 127 966 126 954 127 810 -0.8% 100px 4. Erlangen Baviera 100 778 112 385 116 562 +11.5% 100px 5. Bamberg Baviera 69 036 76 674 79 935 +11.1% 100px 6. Bayreuth Baviera 74 153 74 048 74 506 -0.1% 100px 7. Aschaffenburg Baviera 67 592 70 858 72 444 +4.8% 100px 8. Schweinfurt Baviera 54 325 53 319 54 675 -1.9% 100px 9. Hof Baviera 50 741 45 173 46 656 -12.3% 100px 10. Ansbach Baviera 40 163 41 681 42 221 +3.6% 100px 11. Schwäbisch Hall Baden-Württemberg 35 192 40 679 41 898 +15.6% 100px 12. Coburgo Baviera 43 277 40 842 41 842 -6.2% 100px 13. Schwabach Baviera 37,947 41,056 41,227 +7.6% 100px 14. Suhl Turinxia 48 025 36 395 37 009 -24.2% 100px 15. Crailsheim Baden-Württemberg 32 063 34 661 35 760 +8.1% 16. Forchheim Baviera 30 665 32 374 32 972 +5.5% 100px 17. Lauf an der Pegnitz Baviera 25 770 26 434 26 420 +2.6% 100px 18. Zirndorf Baviera 24 950 25 ,748 26 234 +3.2% 100px 19. Kulmbach Baviera 28 258 25 781 25 818 -8.8% 100px 20. Öhringen Baden-Württemberg 22 208 24 925 25 388 +12,2% 100px 21. Roth Baviera 24 858 25 323 25 367 +1,9% 100px 22. Meiningen Turinxia 22 240 25 097 25 177 +12,8% 100px 23. Bad Mergentheim Baden-Württemberg 22 172 24 034 24 564 +8,4% 100px 24. Herzogenaurach Baviera 23 108 23 616 24 404 +2.2% 100px 25. Sonneberg Turinxia 24 837 23 229 23 507 –6.5% 100px
Franconia en Baden-Württemberg En Baden-Württemberg existe desde 2003 unha Region Franken, tras a renovación das leis territoriais do 20 de maio de 2003 esta rexión foi bautizada co nome de Region Heilbronn-Franken
Símbolos miniatura|Bandeira de Franconia Desde o 2 de xullo de 2005 celébrase o día do francón, Tag der Franken, conmemorando a formación deste territorio no ano 1500. Esta festa debe ser celebrada cada ano nunha localidade diferente. Existe tamén un himno de Franconia (Dás Frankenlied) escrito por Viktor von Scheffel en 1859.
miniatura|Concello de Bamberg
Turismo miniatura|180px|Klöße Do turismo destaca o carácter romántico da rexión. Hai multitude de monumentos ben conservados, desde castelos e igrexas a casas sinxelas do século XIV ao XIX. Hai cidades turísticas, como Núremberg que acolle turistas todo o ano por motivos que van desde o famoso mercado de Nadal (o máis grande do mundo) ao armazón medieval das súas rúas pasando polo fútbol; a Suíza Francona, Fränkische Schweiz tamén é un centro turístico de importancia en Alemaña, debido á impresionante conservación do medio natural e ao Biertourismus ou turismo cervexeiro, xa que esta zona posúe o maior número de cervexarías de todo o país. Tamén é un incentivo a gastronomía da zona, sendo típicas as carnes asadas, os Klöße (bólas de pan e pataca) e peixes de río.
Notas
Véxase tamén Ligazóns externas Mapa: Franconia en 1500 Historia de Franconia ?Tag der Franken?: Celebración do día de Franconia Portal de Alemaña: Franconia Franconia Wiki
Categoría:Baviera Categoría:Rexións históricas de Alemaña