O termo infarto agudo de miocardioagudo significa súbito, mio músculo e cardio corazón (frecuentemente abreviado como IAM ou IMA e coñecido na linguaxe coloquial como ataque ao corazón, ataque cardíaco ou infarto) reflicte a morte de células cardíacas provocada pola isquemia resultante do desequilibrio entre a demanda e a achega de rega sanguínea pola circulación coronaria.
A principal causa é a doenza das arterias coronarias con rega sanguínea insuficiente, que produce dano tisular nunha parte do corazón producido pola obstrución nunha das arterias coronarias, frecuentemente por ruptura dunha placa de ateroma vulnerable.
A isquemia ou subministración deficiente de osíxeno que resulta de tal obstrución produce a anxina de peito, que se se recanaliza precozmente non produce morte do tecido cardíaco, mentres que se se mantén esta anoxia (falta de osíxeno nun tecido) prodúcese a lesión do miocardio e finalmente a necrose, é dicir, o infarto.
O infarto de miocardio é a principal causa de morte de homes e mulleres en todo o mundo. A facilidade de producir arritmias, fundamentalmente a fibrilación ventricular, é a causa máis frecuente de morte no infarto agudo de miocardio nos primeiros minutos,Plan Andaluz de urgencias y emergencias. Manejo del infarto agudo de miocardio razón pola que existe a tendencia a colocar desfibriladores externos automáticos en lugares públicos concorridos.
Os principais riscos que predispoñen a un infarto son a arteriosclerose ou outra enfermidade das coronarias, antecedentes de anxina de peito, dun infarto anterior ou de trastornos do ritmo cardíaco, así como a idade, principalmente en homes maiores de 40 anos e mulleres maiores de 50 anos. Certos hábitos modificables como o tabaquismo, consumo excesivo de bebidas alcohólicas, a obesidade e niveis altos de tensión tamén contribúen significativamente a un maior risco de ter un infarto.
Un infarto de miocardio é unha urxencia médica por definición e débese buscar atención médica inmediata. As demoras son un erro grave que cobra miles de vidas cada ano. O prognóstico vital dun paciente con infarto depende da extensión do mesmo (é dicir, a cantidade de músculo cardíaco perdido como consecuencia da falta de irrigación sanguínea) e a rapidez da atención recibida.
É a causa máis frecuente, pero non a única, de morte súbita cardíaca, mediante as referidas arritmias. O cadro é dun paro cardíaco. Con todo, na maior parte dos casos hai actividade eléctrica no corazón, cuxo paro pode reverterse cunha desfibrilación precoz.
Infarto de miocardio e insuficiencia cardíaca Infarto de miocardio e insuficiencia cardíaca non son termos sinónimos. Na insuficiencia cardíaca existe un trastorno do bombeo sanguíneo, o cal, en certos casos, pode ser o resultado dun infarto. Se a insuficiencia cardíaca se produce de forma súbita, no infarto extenso pode levar a un edema agudo de pulmón cunha intensa dispnea ou afogo do paciente.
Os síntomas clásicos dun infarto agudo de miocardio inclúen dor de peito opresivo que pode irradiarse aos ombreiros e pescozo, dificultade respiratoria, vómitos, náuseas, palpitacións, sudación e ansiedade. Polo xeral, os síntomas nas mulleres difiren dos síntomas nos homes, aínda que preto dun cuarto dos casos son asintomáticos.
A atención ao paciente que presenta un cadro suxestivo de ser un infarto debe ser prioritaria, estando nos sistemas de triaxe como unha atención de máximo nivel. Na atención médica de urxencia, que inclúe osixenoterapia, aspirina e gliceril trinitrato. O alivio da dor lógrase clasicamente coa morfina. O alivio da dor é primordial, xa que a dor aumenta a ansiedade e a actividade do sistema nervioso autónomo, provocando aumento do traballo e demanda de osíxeno por parte do corazón.
Epidemioloxía O infarto de miocardio é a presentación máis frecuente da cardiopatía isquémica. A OMS estimou que no ano 2004 o 12,6 por cento das mortes a nivel mundial debéronse a unha cardiopatía isquémica, que é a principal causa de morte en países desenvolvidos e a terceira causa de morte en países en vías de desenvolvemento, despois do SIDA e infeccións respiratorias baixas.
En países desenvolvidos como Estados Unidos, as mortes por cardiopatías son máis numerosas que a mortalidade por cancro. As coronariopatías causan unha de cada cinco mortes nos Estados Unidos e onde máis dun millón de persoas sofren un ataque coronario cada ano, das cales un 40 por cento morrerá como consecuencia do infarto. De modo que un estadounidense morrerá cada minuto dun evento coronario patolóxico.
Etioloxía O infarto agudo de miocardio preséntase en pacientes con cardiopatía isquémica, xa sexa naqueles que xa sabían que padecían esta enfermidade e recibían tratamento por ela ou como episodio inicial da patoloxía. Adoita estar precedido por antecedentes de anxina inestable, nome que reciben os episodios de dor torácico que se fan máis frecuentes, máis duradeiros, que aparecen con esforzos menores que na evolución previa ou que non ceden coa medicación habitual.
O miocardio (o músculo do corazón) sofre un infarto cando existe unha enfermidade coronaria avanzada. En xeral isto prodúcese cando unha placa de ateroma que se atopa no interior dunha arteria coronaria se ulcera ou rompe, causando unha obstrución aguda dese vaso.
A coroa de vasos sanguíneos que levan osíxeno e nutrientes ao propio músculo cardíaco (arterias coronarias) pode desenvolver placas de ateroma, o que compromete en maior ou menor grao o fluxo de osíxeno e nutrientes ao propio corazón, con efectos que varían desde unha anxina de peito (cando a interrupción do fluxo de sangue ao corazón é temporal) a un infarto de miocardio (cando é permanente e irreversible).
Trombo e émbolo miniatura|Trombos coronarios atopados nunha operación de corazón. Cada frecha indica un trombo. A presenza de arteriosclerose nun vaso sanguíneo fai que en devandito vaso existan estreitamentos e que neles se desenvolva máis facilmente un trombo: un coágulo de plaquetas, proteínas da coagulación e refugallos celulares que acaba taponando o vaso sanguíneo. Un émbolo é un trombo que viaxou polo sangue ata chegar a un vaso pequeno onde se enclava como un émbolo.
Factores de risco Os factores de risco na aparición dun infarto de miocardio están moi relacionados cos factores de risco da arteriosclerose e inclúen, entre outros:
a hipertensión arterial; a vellez; o sexo masculino; o tabaquismo; a hipercolesterolemia ou, máis especificamente, a hiperlipoproteinemia, en particular os niveis elevados da lipoproteína de baixa densidade (LDL) e os niveis baixos da lipoproteína de alta densidade (HDL); a homocisteinemia, é dicir, unha elevación no sangue da concentración de homocisteína, un aminoácido tóxico que se eleva con baixos niveis ou insuficientes na inxestión de vitaminas B2, de B6, de B12 e de ácido fólico; a diabetes mellitus (con ou sen resistencia á insulina); a obesidade, que se define a través do índice de masa corporal (un índice maior de 30 kg/m²), da circunferencia abdominal ou do índice cintura/cadeira, e o estrés.
Factores de protección Moitos dos factores de risco cardíacos son modificables, de modo que moitos ataques do corazón poden evitarse se logra manterse un estilo de vida máis saudable. A actividade física, por exemplo, asóciase con riscos máis baixos. Por suposto, algúns dos factores de risco non poden modificarse: a idade, o sexo, os antecedentes familiares e outros factores de predisposición xenéticos.
As mulleres que usan pílulas anticonceptivas combinadas adoitan presentar un aumento leve no risco de infarto ao miocardio, en especial se se presentan outros factores de risco, por exemplo o hábito de fumar.
Sábese que a inflamación é un paso importante no proceso de formación dunha placa arteriosclerótica. A proteína C reactiva é un marcador sensible aínda que non específico da inflamación. Por esa razón, unha elevación sanguínea da proteína C reactiva pode predicir o risco dun infarto, así como dun accidente cerebrovascular e o desenvolvemento da diabetes, aínda que non está claro se xoga un papel directo na formación da arteriosclerose. Máis aínda, certos fármacos utilizados no tratamento do infarto do miocardio poden reducir os niveis da proteína C reactiva. Non se recomenda o uso de exames de alta sensibilidade para a proteína C reactiva na poboación xeral, aínda que poden usarse por discreción dun profesional da saúde en persoas con outros factores de risco importantes.
Recentemente relacionouse á enfermidade periodontal coa coronariopatía e, sendo que a periodontite é moi común, poden ter consecuencias na saúde pública. Os estudos serolóxicos que mediron anticorpos en contra de bacterias que causan a periodontite clásica atoparon que estes anticorpos están presentes en persoas con coronariopatías. A periodontite adoita aumentar os niveis sanguíneos da proteína C reactiva, do fibrinóxeno e das citoquinas; polo que a periodontite pode mediar o risco de infarto por estes factores. Suxeriuse que a agregación plaquetaria mediada por bacterias causantes de periodontite pode promover a formación de macrófagos espumosos, así como outros procesos específicos que aínda non se determinaron con claridade.
O depósito de calcio é outra das etapas do proceso de formación da placa arteriosclerótica. Esa acumulación de calcio nas arterias coronarias pode detectarse con axuda dunha tomografía e pode ter valor preditivo máis aló dos factores de risco clásicos.Greenland P, LaBree L, Azen SP, Doherty TM, Detrano RC. Coronary artery calcium score combined with Framingham score for risk prediction in asymptomatic individuals. JAMA. 2004;291:210-215. PMID 14722147Detrano R, Guerci AD, Carr JJ, et al. Coronary calcium as a predictor of coronary events in four racial or ethnic groups. N Engl J Med. 2008;358(13):1336-45. PMID 18367736Arade E, Goodman K, Roth M, Newstein D, Guerci AD. Coronary calcification, coronary disease risk factors, C-reactive protein, and atherosclerotic cardiovascular disease events: the St. Francis Heart Study. J Am Coll Cardiol. 2005;46:158-165. PMID 15992651 Estudáronse moitos outros factores, incluídas as suturas da orella e outros signos dermatolóxicos.
Patoloxía miniatura|A animación mostra como a acumulación de placa ou un espasmo da arteria coronaria pode conducir a un ataque ao corazón e como bloqueado o fluxo sanguíneo na arteria coronaria pode conducir a un ataque cardíaco. miniatura|Representación dun infarto da parede anterior do corazón. A aparición dun infarto agudo de miocardio fundaméntase en dous subtipos do síndrome coronario agudo, a saber, o infarto de miocardio sen elevación do segmento ST e o infarto de miocardio con elevación do segmento ST, os cales son, con frecuencia, unha manifestación dunha coronariopatía, é dicir, dunha enfermidade das arterias coronarias. O evento inicial máis común é o desprendemento dunha placa aterosclerótica dunha das arterias coronarias do epicardio, é dicir, da cuberta do corazón, que leva á iniciación da coagulación, o que en ocasións xera a oclusión total da arteria.
Se o deficiente fluxo sanguíneo ao corazón dura o suficiente, pode iniciarse un proceso chamado cascada isquémica, na que as células do corazón morren, principalmente por necrose, e xa non poden rexenerarse. Nese punto de morte celular fórmase unha cicatriz de coláxeno permanente, que dana a arquitectura cardíaca. Algúns estudos recentes indicaron que o proceso de morte celular denominado apoptose tamén desempeña un papel importante no proceso de dano tisular logo dun infarto de miocardio.. En consecuencia, o tecido fibrótico pon ao paciente nunha situación de risco da aparición de trastornos do ritmo cardíaco que tende a ser potencialmente perigoso para a súa vida, incluída a aparición dunha aneurisma ventricular que pode desgarrarse con consecuencias catastróficas, xeralmente mortais.