Kodon je niz triju nukleotida koji se nalazi na molekuli glasničke RNK. Određuje položaj određene aminokiseline u procesu sinteze bjelančevinaIlić, Sanda. Zadražil, Lela. Kostanić, Ljubica. Školski leksikon biologije s pitanjima za maturu i prijemne (ur. Hrvoje Zrnčić), Hinus, Zagreb, , str. 68 u stanici, čime djeluju kao jedinica genetičkoga kodiranja. Ovi su nukleotidi uzastopni. Svaka trojka nukleotida prepisana s DNK na glasničku RNK naziva se kodon ili kodIlić, Sanda. Zadražil, Lela. Kostanić, Ljubica. Školski leksikon biologije s pitanjima za maturu i prijemne (ur. Hrvoje Zrnčić), Hinus, Zagreb, , str. 46-47 i predstavlja osnovnu jedinicu genskog koda.
Kodone u procesima sinteze bjelančevina dijelimo na: početni kodon: AUG – kodira aminokiselinu metionin, koja označava početak stvaranja polipeptidnoga lanca završni kodon (STOP-kodon), koji označava kraj stvaranja polipeptidnoga lanca, ali ne kodira ni jednu aminokiselinu jer mu ne postoji ni jedan komplementarni antikodon. Postoje 3 poznata STOP-kodona: UAG, UAA i UGA (za RNK), te TAG, TAA i TAG (za DNK).
Tablica translacije
Biokemijska svojstva aminokiselina Nepolarna Polarna Bazična Kisela ↓ Kraj: stop kodon
Standardna tablica RNA kodona + Standardni genetski kod Prvi nukleotid Drugi nukleotid Treći nukleotid U C A G U UUU (Phe/F) Fenilalanin UCU (Ser/S) Serin UAU (Tyr/Y) Tirozin UGU (Cys/C) Cistein U UUC UCC UAC UGC C UUA (Leu/L) Leucin UCA UAA Stop UGA Stop A UUG UCG UAG Stop UGG (Trp/W) Triptofan G C CUU CCU (Pro/P) Prolin CAU (His/H) Histidin CGU (Arg/R) Arginin U CUCCCCCACCGC CCUACCACAA (Gln/Q) Glutamin CGA ACUGCCGCAGCGG G AAUU (Ile/I) Izoleucin ACU (Thr/T) Treonin AAU (Asn/N) Asparagin AGU (Ser/S) Serin UAUCACCAACAGC CAUAACAAAA (Lys/K) Lizin AGA (Arg/R) Arginin AAUG (Met/M) Metionin ACGAAGAGG G GGUU (Val/V) Valin GCU (Ala/A) Alanin GAU (Asp/D) Asparaginska kiselina ↓GGU (Gly/G) Glicin UGUCGCCGACGGC CGUAGCAGAA (Glu/E) Glutaminska kiselina ↓GGA AGUGGCGGAGGGG G
Inverzna tablica RNA kodona + Inverzna tablica za standardni genetski kod Aminokiselina DNA kodoni Skraćeno Aminokiselina DNA kodoni Skraćeno Ala, A GCU, GCC, GCA, GCG GCN Ile, I AUU, AUC, AUA AUH Arg, R CGU, CGC, CGA, CGG; AGA, AGG CGN, AGR; ili CGY, MGR Leu, L CUU, CUC, CUA, CUG; UUA, UUG CUN, UUR; ili CUY, YUR Asn, N AAU, AAC AAY Lys, K AAA, AAG AAR Asp, D GAU, GAC GAY Met, M AUG Asn ili Asp, B AAU, AAC; GAU, GAC RAY Phe, F UUU, UUC UUY Cys, C UGU, UGC UGY Pro, P CCU, CCC, CCA, CCG CCN Gln, Q CAA, CAG CAR Ser, S UCU, UCC, UCA, UCG; AGU, AGC UCN, AGY Glu, E GAA, GAG GAR Thr, T ACU, ACC, ACA, ACG ACN Gln ili Glu, Z CAA, CAG; GAA, GAG SAR Trp, W UGG Gly, G GGU, GGC, GGA, GGG GGN Tyr, Y UAU, UAC UAY His, H CAU, CAC CAY Val, V GUU, GUC, GUA, GUG GUN START AUG STOP UAA, UGA, UAG URA, UAR
Standardna tablica DNA kodona + Standardni genetski kodGlavna razlika između DNA i RNA je da je DNA baza timin (T) unutar RNA zamijenjena uracilom (U). To je jedina razlika u tablicama DNA i RNA kodona Prvi nukleotid Drugi nukleotid Treći nukleotid T C A G T TTT (Phe/F) Fenilalanin TCT (Ser/S) Serin TAT (Tyr/Y) Tirozin TGT (Cys/C) Cistein T TTC TCC TAC TGC C TTA (Leu/L) Leucin TCA TAA Stop TGA Stop A TTG TCG TAG Stop TGG (Trp/W) Triptofan G C CTT CCT (Pro/P) Prolin CAT (His/H) Histidin CGT (Arg/R) Arginin TCTCCCCCACCGC CCTACCACAA (Gln/Q) Glutamin CGA ACTGCCGCAGCGG G AATT (Ile/I) Izoleucin ACT (Thr/T) Treonin AAT (Asn/N) Asparagin AGT (Ser/S) Serin TATCACCAACAGC CATAACAAAA (Lys/K) Lizin AGA (Arg/R) Arginin AATG (Met/M) Metionin ACGAAGAGG G GGTT (Val/V) Valin GCT (Ala/A) Alanin GAT (Asp/D) Asparaginska kiselina ↓GGT (Gly/G) Glicin TGTCGCCGACGGC CGTAGCAGAA (Glu/E) Glutaminska kiselina ↓GGA AGTGGCGGAGGGG G
Inverzna tablica DNA kodona + Inverzna tablica za standardni genetski kod Aminokiselina DNA kodoni Skraćeno Aminokiselina DNA kodoni Skraćeno Ala, A GCT, GCC, GCA, GCG GCN Ile, I ATT, ATC, ATA ATH Arg, R CGT, CGC, CGA, CGG; AGA, AGG CGN, AGR; ili CGY, MGR Leu, L CTT, CTC, CTA, CTG; TTA, TTG CTN, TTR; ili CTY, YTR Asn, N AAT, AAC AAY Lys, K AAA, AAG AAR Asp, D GAT, GAC GAY Met, M ATG Asn ili Asp, B AAT, AAC; GAT, GAC RAY Phe, F TTT, TTC TTY Cys, C TGT, TGC TGY Pro, P CCT, CCC, CCA, CCG CCN Gln, Q CAA, CAG CAR Ser, S TCT, TCC, TCA, TCG; AGT, AGC TCN, AGY Glu, E GAA, GAG GAR Thr, T ACT, ACC, ACA, ACG ACN Gln ili Glu, Z CAA, CAG; GAA, GAG SAR Trp, W TGG Gly, G GGT, GGC, GGA, GGG GGN Tyr, Y TAT, TAC TAY His, H CAT, CAC CAY Val, V GTT, GTC, GTA, GTG GTN START ATG STOP TAA, TGA, TAG TRA, TAR
Vidi Genska uputa (genski kod) Genska karta
Bilješke
Izvori
Kategorija:Genetika