Mercurio l'è 'l prim pianéta del sistéma solàr en ùrden de distànsa del Sul. L'è apò a 'l piö pesèn come dimensiù. L'è 'n pianéta de tìpo "terèstre" (cioè perlopiö ruciùs), condèn diàmetro che l'è de méno de la metà de chèl de la Tèra. L'è pié de cratéri, e chèsto l'è cauzàt apò a de la mancànsa de 'n atmosféra che la püdìes ralentà i cùlpi dei còrp celèscc che gh'è nat en culiziù o scunfundìn vià i sègn. Töcc chèsti cratéri i fà 'nsomeà la superfìce de Mercurio a chèla de la Lüna.
Isé come 'l pianéta Vènere, el g'ha nisü anèi e nisü satèliti natürài.
El nòm el vé de chèl de la divinità romàna; el sò sìmbol (16px, Unicode: ☿) el cunsìst endèna stilizasiù del bastù ciamàt "caduceo" che l'ìa 'n atribùto de la divinità romàna. Endèle cültüre de l'Oriènt Estrémo el pianéta 'nvéce l'è ciamàt "la stèla de l'aiva" (水星), giü dei sich elemèncc fondamentài.
Mercurio el se möf sönden òrbita che la g'ha 'n valùr de ecentricità de 0,2056 e la se tróa a 'na distànaa del Sul che la và de 46.000.000 a 69.000.000 km, conden valùr médio de 58.000.000 km (che corespónt a 0,307, 0,466 e 0,387 UA). Il pià de l'òrbita le piegàt de 7° en confrónt a chèl de l'eclìtica.
Il müimènt de rotasiù de Mercùrio l'è pégher, el ghe mèt 58,6 dé terèstri per fà 'n gir söl sò as, isé che 'l vé a fà tre rotasiù ògna dò revulusiù e vol dì apò che el dé solàr — cioè el tép che 'l ghe matarès el Sul a riturnà a la stèsa puzisiù 'ndel cél per 'n oservadùr colocàt enden dàto pónt de la superfìce de Mercurio — (176 dé terèstri) el vé a dürà a l'endópe de chèl che 'l düra el sò an; Mercurio l'è l'ünech pianéta del nòst Sistema Solar a ìga el dé che düra de piö de l'an.
Categoria:Astronomia Categoria:Pianeti del Sistema Solar