Con l'espression ciamà l'erba (o anca sonà l'erbacomune.gordona.so.it, sonà el marzfraciscio.it , ciamà marzpaesidivaltellina.it , bon marzSandro Massera, Vocabolario del dialetto di Novate Mezzola, Ciavenna, Centro Studi Storici Chiavennaschi, 1985., zampugneralapievedivilla.it ) s'intend ona veggia tradizion e cerimonia lombarda alpina (soratutt Valtolina e Valciavenna, ma anca a Colegh). L'usanza El primm de marz, di fiolitt e di bagai (ciamaa marziroeuprolocolario.it ), vann in gir per i camp con di sonaj, baciocch, batagg e campann a ciamà l'erba, per dìggh che l'inverna l'è dree a finì e l'è l'ora che la sponta foeura lee, che i fior i butten e via inscì. A l'è compagna de la Chalandamarz, che l'è ona tradizion engadinesa (e l'è ciamada inscì anca in tutt el Grison italian: Pos'ciav, Bregaja, la Mesolcina...). In de la Val Tarten l'usanza, che ghe diseven anca ciamà marz, la se faseva el dì prima, el 28 de febrar. I bagaitt che naven in gir cont i baciocch cantaven inscì:
A la Briga inscambi la se ciama sonà de marz ([su'na da'mars]), e de norma l'è celebraa el 28 de febrar. Lilinscì la gent (minga domà i bagaitt) la va in gir per el paes cont i batagg. A Soregh (CO) A Soregh - soratutt in la frazzion de Bugiall - i marziroeu (i bagaitt fina a l'adolescenza; on temp i era domà i mas'c) passen de cà in cà cont i sampugn e vestii de paisan per saludà la primavera. Despoeu d'avè ricevuu n'ofertina de la fameja che la viv in cà (de norma farina de carlon o olter robb de mangià), reciten on paternoster e tacchen a sonà coi sampugn per dessedà l'erba indormentada. Se la fameja la ghe respond minga a l'invid di bagai, i marziroeu tacchen a vosàggh adree e cridà "formigh e ratt!"brevanews.it. La festa la finiss la sira, indè che i don ramaa su duranta el dì a vegnen spartii in tra i bagai in d'ona cena comuna.
Bibliografia Roberto Leydi, Spazi antichi e nuovi della festività popolare. Lombardia, in AA.VV., Le tradizioni popolari in Italia, a cura de Alessandro Falassi, Milan, ed. Selecta. Roberto Valota, Chiamare l'erba, Ogionn, Cattaneo Editore.
Vos corelaa Primm de marz Chalandamarz Sonà de marz Referenz
Ligamm de foeura Fotografii del Ciamà l'erba a Traona A proposet del 1 de marz in Valtolina valtellina.it vaol.it apricaonline.com
Categoria:Valtellina Categoria:Tradizzion lombarde