L'Accord de Nouméa a l'è 'n accord faa in tra el Governo de la Franza e i partii de la Noeuva Caledonia per trasferì di competenz al governo local, cont el lassà a la Franza domà la defesa, la politega estera, l'immigrazion, la sicurezza, la giustizia e la moneda firmaa el 5 de magg del 1998. L'accord el preved anca on referendum per l'autodeterminazion de fà in tra el 2014 e 'l 2018.

Pont El document el deciara sia la legittimità di Kanak 'me popol autocton di Isol sia di colon europee, e che el colonialism el gh'ha avuu di effett gramm in su l'isola e de la necessità de 'na soluzion negoziada e consensuala.

Concession L'accord el garantiss ai Kanak, popol de la Noeuva Caledonia, el diritt ad avègh di simboi sò, de 'vègh on President e on Consili Esecutiv e Legislativ e de guarnà la soa lengua.

A hinn staa daa al governo local la pupart di competenz, foeura di competenz proppi del Stat.

Firmatari I firmatari eren: Per la Franza: Lionel Jospin, primm minister Jean-Jack Queyranne, segreteri de Stat a l'oltremar Per el Rassemblement pour la Calédonie dans la République, anti independentista: Jacques Lafleur, President del Partii Pierre Frogier Simon Loueckhote Harold Martin, President del Congress del Territori Jean Lèques, sindegh de Nouméa Bernard Deladrière Per el Front de libération nationale kanak et socialiste, independentista: Rock Wamytan, President del Partii Paul Néaoutyine Charles Pidjot Victor Tutugoro

Referendum Per confermà l'accord a gh'è staa, el 8 de november del 1998, on referendum in la Region.

La pupart di forz independentist e autonomist, e 'l principal partii franzesista s'hinn s'ceraa per el sì, inveci el Front National e l'opposizion moderada seren per el no, insemma a on quaj partii independentista estremista.

55'400 elettor, ossia el 71,8%, han votaa sì. I no hinn rivaa a 21'697 vot.

Vos correlaa Accord del Venerdì Sant Accords de Matignon (1988) Nazionalism Kanak Devoluzion a la Noeuva Caledonia

Categoria:Politega francesa