Categoria:Stampant miniatura|Ona stampanta La stampanta, unitàa de stampa o unitàa stampanta, a l’è ‘na periferica de sortida elettrònica del compiuter bòna de eseguì l’operazión de stampa di daa cattàa foeura de l’utént in su carta.Vedi la voce «stampante» del vocabolario on-line Treccani. Travèrs la stampanta el compiuter l’è donca bon de trasferì di immàgin e/o di tèst in su la carta.
Stòria
L'uso di stampánt l’è del prenzippi de l’informatega, degià che gh’è de ricordà che l’uso del schèrmo per la sortida di daa a l’è ‘n’invenzión relativamént recenta. I primm compiùter daven indrée di dàa per mèzz di spìj sberlusént, di bindèj perforàa e di stamp in su la carta. In realtàa anca innànz de l’era di compiùter, giamò a metà del vòttcent a gh’èren disponìbil di stampánt per imprìmm in su la carta i segnàj in Còdes Morse del telegrafo. Tucc i stampànt sviluppàd fin ai ann vottanta i doperàven la tecnologia a impàtt, giamò sviluppada per la macchina de scriv; i primm sistèma de videoscrittura i éren in pràtega fàa su de ‘na stampata cobbiada cont on compiuter dedicàa.
L'introduzion de la tecnologia de la matris de gugg l’è stada fada in del 1970grazie al lavorà de Centronics, nòmm ligàa al stàndard de la pòrta parallela. El nùmer limitàa di gùgg in di primm modèj el produseva di caràtter pòch definìi e sbiavìi.L'introduzion de la matrìs a 24 gùgg con la famiglia LQ de la Epson, l’hà marcàa 'na voltada per quèll che riguarda la qualitàa, che l’è diventada confrontàbil con la tecnologìa a impàtt tradizionál, pussée la possibilità de la stampa grafica.
In del 1971 la Casio la s’è missa adrée a sviluppà la tecnologìa a gètt d’inciòster piezoelèttrica. El primm modèll commerciál de stampanta a gètt d’inciòster l’è vegnùu disponìbil domà in del 1984 con la discendenza Thinkjet da l' Hewlett Packard. Questa svòlta chì l’è stada possìbil grazie al svilùpp de la tecnologìa tèrmica de l’HP medèsima a partì del 1979 . Dòpo trìi ann l’è sortìi el primm modèll a colór: la paintjet.
A l’inviada, la tecnologìa làser l’è stada sviluppada de la Xerox Corporation in del 1971. I primm màcchin i éren assosènn car, complèss e ingombránt. La primma stampanta commerciál de tàvol l’è stada missa in gir de la Canon in del 1982: la LBP-10.
L’è stàa importánt anca el svilùpp di standard de comunicazión cont el compiùter. Di modèj de succèss di stampánt hànn originàa di stàndard de facto, i inscì ciamàa emulazión. 'Na stampanta la podeva accèttà i cománd destinàa al modèll standard emulàa e l’éra donca compatìbil cont la programmadura esistenta. Di esempi de emulazión hinn: l’IBM Proprinter, l’Epson ESC P/2, l’HP Laserjet.
L’invenzión di lenguàgg standard indipendént del modèll de stampanta l’è stada altertánt importànta per descriv la pàgina: quèj pussée spandùu hinn el Postscript de Adobe (1976) e ‘l Printer Control Language (PCL) de Hewlett Packard. In pràtega, i aplicazión codìfichen in del lenguágg specìfich i pàginn de stampà senza ‘vègh de preoccupàss de qual che l'‘è el dispositìv de sortida che ‘l ven doperàa, el còdes el ven poeu doperàa del mircoprocessór de la stampanta, di progràmm dràiver, oppùr de progràmm che servìssen de fa vedè/trasformà.
Descrizion
Funzionament lògich De sòlit la stampanta, già che l’è ‘na periferica del compiuter, la ricév l'órdin de stampa e insèma a lù el docùment de vèss stampàa in entrada de la CPU su comandà del sistèma operatìv, dòpo che l'utént l’hà scernìi foeura i opziٙón o i proprietàa de stampa vorsùd. Come sostègn del procèss de stampa a gh’è el spóler che ’l ricév di progràmm i dòa de stampàa e li stampa vun adrée l’alter, e inscì el ghe permètt ai programma de andàa adrée senza ‘vègh de spettà la fin del procèss de stampa. A la stampanta, donca, divèrsi procèss de stampa domandàa e in attesa ghe pòden vess comandàa e vegnen gestìi de spèss per mèzz di cov a priorità.
Parameter de stampa
I parameter che caratterizzen ‘na quajsevoer stampanta hinn soratùtt:
l’Interfaccia: el tipo de collegamént al compiùter, che ‘l po’ vèss ona porta parallela, ona seriál, 'n USB, a infraróss, blutùt, Wi-Fi, eccètera. el Formàa de la carta: la misura, e ‘l spessór, el tipo de suppórt de stampa che la stampanta la pò acettàa (carta, bust eccètera). El formàa pussée in gir l’è l' A4, ma gh’è 'n quàj modèll che ‘l dopera di formàa pussée piscinìtt, generalmént per i fotografìj, oppùr di formàa pussée grand A3, A2 eccètera., fin ai borlóni de 110 cm/44 pòllez e pussée. El nùmer de colór primari: o ben quant inciòster el ven doperàa e donca quanti colór la stampanta l’è bòna de riprodù; i monocromàtich i dopéren on sol colór, de sòlit el négher. Quèj tricromàtich i dopéren el giald, el moneghètta e ‘l magenta per fa su i colór per sìntesi sottrattiva, comprés el negher. I quadricromàtich gh’hann i trìi colór fondamentàj giamò citàa pu e il negher, doperàa per i stamp in bianch e negher e per compònn di colór scur pussé compàgn del vèra. Quèj esacromàtich gh’hànn dò tint ciàr pù el moneghètta e ‘l magenta, per rappresentà mèj i tint de mèzz. La risoluzión màssima: el nùmer de pont che se pòden stampà in su la carta per unità de longhèzza, che ‘l pò vèss divèrs fra el vèrs orizzontál e quèll verticál. De sòlit el ven esprèss in pont per pòllez, "dot per inch" (DPI). La densità de pixel de l'immagin la corrispond minga per fòrza a la densità di pont stampàa degià che a ciaschedùn pixel ghe pòden corrispónd divèrsi pont de vari colór mettùu vun de fiànch de l'àlter. Per di resón de commerciàj , de spèss la ven indicada la densità de sti chì, ch’ a l’è pussée alta. Velocità: el nùmer de pàginn (de nòrma A4 ) che pòden vèss prodòtt per unitàa de temp, de sòlit esprèssa in “paginn al minùt”. Quèll paràmeter chì el pò’ vèss molto divèrs a segonda che se stampa on tèst in biànch e négher oppùr ona fotografìa e anca a segonda de la qualità e de la risoluzión impostàd. El temp per la primma stampa : el temp che ‘l passa infra la spedizión di dàa e l’inizzi de la primma stampa. A l’è on valór pòcch consideràa ma che’ ‘l pò rivà a 'na quàj desèna de segónd. El Cost per còpia stampada: quand ch' ase dopera con vigór a macchina, i cost de fala fonzionà hinn pussé importànt di spes de comprala, per via de l’inciòster, di tambór, di cozzìtt, de l'elettricità e tutt quèll che l’è necessari de stampà ciaschedùn di foeuj.
Tecnologij
A gh’è di svariàa tecnologìj sviluppàa per stampà i informazión in su la carta. ‘Na quàjvuna l’è diventada andeghéra ancabén la se sìa smorzada nananmò del tutt e la sìa stada confinada in di aplicazión particolár cont el rivà de alter tecnologìj pussée recént.
A trìi dimension
Quèll tipo de stampànt chì el permètt la riproduzión in trìi dimensión di oggètt che gh’hànn di form e di grandèzz svariàa. A hinn fondàa sora ‘na fila de cozzìtt – dispòst adrée ai trìi ass del spazzi (x, y, z) che mànden foeura el materiál, (generalmént ona resina) che ‘l farà su l’oggètt finìi. La precisión e l'órdin de grandèzza di dettali riprodótt fànn quèll tipo chì de stampánt adàtt per la modellistica industriál. A se prevéd la soa utilizzazión anca per el collogamént a distanza rispètt ai sedi ‘doe se fànn i progètt di lìnej de produzؚión di componént industriàj, médegh e di oggètt .
Impatt
Quèsta tecnologìa chì, l’è soratùtt derivada di macchin de scriv elèttrich. In sostanza a gh’è di ponzón che gh’hànn su in riliév la forma del caràtter, che per mèzz d’on elettrocalamita el ven piccàa in su la carta con l’intromissión d’on bindéll imbebìi d’inciòster. I caràtter pòden vèss miss in su di lév, in su la superfice di borlóni, in sul bòrd d' on disco (margharitta), in su on bindèll de metàll (cadèna), o in su 'na sfera. I lìmit de quèll sistèma chì hinn i pòcch ròbb che pòden vèss stampàa (caràtter fiss, nagòtt de grafica) e la soa pigrizia, foeura che i stampánt a cadèna che riessìven a stampà a di velocità paragonàbil a ‘na modèrna stampanta làser.
Stampant de linea
I partégnen semper a la categória di stampánt a impàtt, ma hinn molto pussée svèlt degià che riéssen a stampà 'na linea intrega de tèst per vòlta. In del cors di agn hinn stàa sviluppàa tri divèrsi tipologìj.
In di stampant a tambór, on tambór el gh’hà su tutta la serie de caràtter che pòden vèss stampàa per ògni colòna de la riga che la gh’hà de vèss stampada. In di stampànt a cadèna (ciamàd anca stampànt a martèll o a bindèll), la serie di caràtter l'è dispòsta in divèrsi fil intorna de ‘na cadèna o in su ‘n bindèll de metàll che ’l viaggia orizzontàlment denanz de la lìnea de stampa.
In tucc e du i casi, per stampà ona lìnea, di martèj piscìnitt programmàa per colpì adrée a’n ritm precìs, ciappen denter la part de drée de la carta al momént precìs che ‘l caràtter giust de vèss stampàa l’è ‘drée a passàa denánz de la giusta colòna. La carta la ven ruzada innánz contra d'on bindèll de tessùu imbevùu d’inciòster che a soa vòlta el ven schiscìa contra a la forma del caratter che 'l el ven inscì imprèss in su la carta.
I stampànt a matris de riga rappresenten l'ùltim tipo de stampànt de lìnea e hinn ancamò in commèrcio. Chi stampànt chì stànn in mèzz intra i stampánt a matrìs de gugg e la stampanta de lìnea a martèj. In questi stampànt, on pèttin di martèj piscinìtt pontifórm el stampa a l’istèss temp 'na riga di colònn di pixel per vòlta. Cont el moeuv on zicchin el pèttin innánz e indrée l’è possìbil stampà la fila intrega de pixel. Poe la carta la ven alzada e la ven stampata la fila adrée de pixel, fin al completamént de la riga di caràtter. Degià che con quèsta tècnica chì el nùmer de gugg che se stampen a l’istèss temp el va su de bon rispètt ai 9 o ai 24 di stampánt con matrìs de gugg convezionál, sti stampànt chì hinn molto pussée svèlt rispètt ai stampànt con matrìs de lìnea, degià che, de sora maròss gh’hànn el vantàgg enòrme de podè stampà la grafica a matrìs de pont, per esempi i còdes a sbarr.
Dato che i cost hinn elevàa, i ingómber e ’l frecàss hinn grand, i stampànt de lìnea i éren dopràa in di center de càlcol per di lavorà de impègn indoe, conligàa ai sistema centràj potentìssim, vegniven impegàa per stampà i bollètt de spedì ai utènz nazionàj de l'acqua, de la lus e del teléfon.
In di stampant de linea la velocità de stampa la ven esprèss in LPM o ben Lìnej Per Minùt, diversamént di àlter stampànt a impàtt doe la ven esprèssa in Caràtter Per Minut (CPM) L'eredità di stampànt di linea la se troeuva anca incoeu denter in molti sistèma operatìv di compiuter, che anmò adèss doperen i abbreviazión; lp" , " lpr" , o " LPT" per fa riferimènt ai LinePrinTers
Matris de gugg
drita|miniatura|Stampanta a gugg modèll “Apple scribe”
La matrìs de gugg, generalmént sgonda confroma a 'n stàndard de 7, 9, 18, 24 oppùr 36 gugg la fonziona travèrs di cozzìtt de stampa a gugg de azzál, o de sinterizzàa de tungsteno, mòss d’on' Elettrocalamita fada fonzionàa per mèzz di dràiver fàa a pòsta, e la pìcchen giò in su la carta travèrs on bindèll imbevùu d'inciòster intanta che se spòsten de fianch sora ‘l foeuj. La successión di còlp l’è ingenerada d'on circùit elettrònich per compònn i pixel che fànn su i caràtter o part de ona immàgin. La risoluzion in questi stampànt chì la ven misurada in CPI (caratter per pòllez), o ben el nùmer de caràtter che pòteven vèss denter ind on pòllez (2,54 ghèj) adrée a la direzión orizzontál.
La stampa la pò vèss fada in tucc e du i vèrs de spostamént del cozzìn, cont on aumént de la velocità complessiva (stampa in dò direzión). On quàj modèll de stampanta a gugg l’è bòna de reprodù el colór, cont el doperà, de là del negher, anca trìi fass coloràd segónd el standard CMYK. La tecnologia de stampa a matrìs l’è ancamò pretesa ind on quàj settór degià che la permètt de imprìmm anca i mòdul a divèrsi còpi.
Gètt de inciòster
miniatura|Video che ‘l fa vedè ona stampanta a Gètt d’inciòster intanta che l’è ‘drée a stampà ona pàgina