Естонија прогласила неутралност на избувнувањето на Втората светска војна (1939-1945), но нејзината територија постојано била оспорувана, по кое била нападната и окупирана, најпрвин од Советски Сојуз во 1940 година, потоа од Нацистичка Германија во 1941 година, и на крајот повторно нападната и повторно окупирана во 1944 година од страна на Советскиот Сојуз.

Заднина

Непосредно пред избувнувањето на Втората светска војна, во август 1939 година, Германија и Советскиот Сојуз потпишале пакт (исто така познат како пакт Молотов-Рибентроп, или германско-советски пакт за ненапаѓање од 1939 година), во врска со поделбата и распоредувањето на Полска, Финска, Литванија, Летонија и Естонија, во нејзиниот таен дополнителен протокол.

Територијата на дотогаш независна Република Естонија била нападната и окупирана од советската Црвена армија на 16-17 јуни 1940 година. Следеле масовни политички апсења, депортации и погубувања од страна на советскиот режим. Во Летната војна за време на германската операција Барбароса во 1941 година, „Планинските браќа“ за независност зазедле големи делови од јужна Естонија од советските трупи на НКВД и 8-та армија пред пристигнувањето на германската 18-та армија во областа. Во исто време, во јуни-август 1941 година, советските паравоени баталјони за уништување извршиле казнени операции во Естонија, вклучувајќи грабежи и убиства, врз основа на тактиката на изгорена земја нарачана од Јосиф Сталин. Естонија била окупирана од Германија и инкорпорирана во Рајхскомесаријат Остланд во 1941–1944 година.

По германската инвазија на СССР во 1941 година, илјадници Естонци биле регрутирани во советската армија (вклучувајќи го Советскиот 8-ми естонски корпус и други единици), а во 1941-1944 година во германските вооружени сили. Голем број Естонци кои ги избегнале овие регрути можеле да побегнат во Финска, а многу од нив потоа го формирале Финскиот пешадиски полк 200. Околу 40% од естонската предвоена флота била реквизиирана од британските власти и користена во конвоите на Атлантикот. Приближно 1000 естонски морнари служеле во британската трговска морнарица, од кои 200 како офицери. Мал број Естонци служеле во Кралските воздухопловни сили, во британската армија и во армијата на САД.

Од февруари до септември 1944 година, германскиот армиски одред „Нарва“ ја задржала операцијата на Советска Естонија. По прекршувањето на одбраната на II армиски корпус преку реката Емајги и судирите со естонските трупи за независност, советските сили повторно го окупирале копното на Естонија во септември 1944 година. По војната, Естонија останала инкорпорирана во Советскиот Сојуз како Естонска ССР до 1991 година, иако Атлантската повелба навела дека нема да се направат никакви територијални аранжмани.

Загубите во Втората светска војна во Естонија, кои се проценуваат на околу 25% од населението, биле меѓу највисоките пропорции во Европа. Смртните случаи од војна и окупација наведени во тековните извештаи изнесуваат вкупно 81.000. Тие вклучуваат смртни случаи при советски депортации во 1941 година, советски погубувања, германски депортации и жртви на холокаустот во ЕстонијаThe White Book: Losses inflicted on the Estonian nation by occupation regimes. 1940–1991.

Предговор

Пред Втората светска војна, Република Естонија и СССР ги потпишале и ратификувале следните договори:

Пакт Келог-Брајанд 27 август 1928 година, пактот Келог-Бријанд „се откажува од војната како инструмент на националната политика“. Ратификуван од Естонија и СССР на 24 јули 1929 годинаKellogg-Briand Pact at Yale University.

Договор за ненапаѓање Со СССР на 4 мај 1932 годинаLeague of Nations Treaty Series, Vol. CXXXI, pp. 297–307..

Конвенцијата за дефиниција на агресија На 3 јули 1933 година, за прв пат во историјата на меѓународните односи, агресијата била дефинирана во обврзувачкиот договор потпишан во Советската амбасада во Лондон од страна на СССР и меѓу другите, Република ЕстонијаLeague of Nations Treaty Series, 1934, No. 3391..

Член II ги дефинира формите на агресија. „Како агресор ќе се признае онаа држава која прва ќе изврши едно од следните дејствија“:

Релевантни поглавја: „Второ – инвазија на вооружените сили на територијата на друга држава дури и без објава на војна“. „Четврто – поморска блокада на брегови или пристаништа на друга држава“.

Декларација за неутралност

Естонија, Летонија и Литванија заеднички ја прогласиле својата неутралност на 18 ноември 1938 година, во Рига, на Конференцијата на балтичките министри за надворешни работи со нивните соодветни парламенти кои ги усвоиле законите за неутралност подоцна истата година. Естонија донела закон со кој се ратификува нејзината неутралност на 1 декември 1938 година, кој бил направен по примерот на шведската декларација за неутралност од 29 мај 1938 годинаEstonian Neutrality Law of December lst, 1938. Исто така, важно е дека Естонија ја потврдила својата неутралност во својот прв устав, како и со Договорот од Тарту склучен во 1920 година меѓу Република Естонија и Руска СФСР.

Пакт Молотов-Рибентроп

Рано утрото на 24 август 1939 година, Советскиот Сојуз и Нацистичка Германија потпишале 10-годишен пакт за ненапаѓање, наречен Пакт Рибентроп-Молотов. Најзначајно, пактот содржел таен протокол, откриен дури по поразот на Германија во 1945 година, според кој државите од Северна и Источна Европа биле поделени на германска и советска „сфера на влијание“. На север, Финска, Естонија и Латвија беа доделени во советската сфераText of the Nazi-Soviet Non-Aggression Pact , executed August 23, 1939. Полска требало да биде поделена во случај на нејзино „политичко преуредување“ - областите источно од реките Нарев, Висла и Сан кон Советскиот Сојуз додека Германија требало да го окупира западот. Литванија, во непосредна близина на Источна Прусија, требало да биде во германската сфера на влијание, иако вториот таен протокол, договорен во септември 1939 година, го доделил поголемиот дел од Литванија на СССРChristie, Kenneth, Historical Injustice and Democratic Transition in Eastern Asia and Northern Europe: Ghosts at the Table of Democracy, RoutledgeCurzon, 2002, . Почеток на Втората светска војна thumb|left|Орзелов инцидент покриен во естонскиот весник Uus Eesti (Нова Естонија).

Втората светска војна започнала со инвазијата на Полска, важен регионален сојузник на Естонија, од страна на Германија. Иако постоела одредена координација меѓу Германија и СССР на почетокот на војната, Советскиот Сојуз и ја соопштил на Нацистичка Германија својата одлука да започне сопствена инвазија седумнаесет дена по инвазијата на Германија, како резултат, делумно, на непредвидената брзина на полскиот воен колапсRoberts, Geoffrey "The Soviet Decision for a Pact with Nazi Germany". Soviet Studies, Vol. 44, No. 1 (1992), pp. 57–78.

На 1 септември 1939 година, Германија го нападнал својот дел од Полска според пактот Молотов-Рибентроп. 3 септември, Велика Британија, Франција, Австралија и Нов Зеланд и објавувиле војна на Германија. На 14 септември полската подморница ОРП Орзел стигнала до Талин, Естонија. На 17 септември, Советскиот Сојуз го нападнал својот дел од Полска според тајниот протокол на пактот Молотов-РибентропMolotov–Ribbentrop Pact's secret additional protocol. За време на оваа инвазија, се случила тесна координација на германската и советската воена активност. 18 септември, инцидент во Орзел; полската подморница побегнала од интернација во Талин и на крајот тргнала кон Обединетото Кралство; Неутралноста на Естонија била доведена во прашање од Советскиот Сојуз и Германија.

На 24 септември 1939 година, со неминовен пад на Полска под нацистичка Германија и СССР и во светло на инцидентот во Орзел, московскиот печат и радио започнале насилно да ја напаѓаат Естонија како „непријателска“ кон Советскиот Сојуз. Воени бродови на Црвената морнарица се појавиле кај естонските пристаништа, а советските бомбардери започнале заканувачки патроли над Талин и околината. Москва побарала од Естонија да му дозволи на СССР да воспостави воени бази и да стационира 25.000 војници на естонско тло за време на европската војна. Владата на Естонија го прифатила ултиматумот со потпишување на соодветниот договор на 28 септември 1939 година.

Пактот бил склучен на десет години:

Естонија му дала право на СССР да одржува поморски бази и аеродроми заштитени од трупите на Црвената армија на стратешките острови кои доминираат во Талин, Финскиот залив и Ригашкиот залив; Советскиот Сојуз се согласил да го зголеми неговиот годишен трговски промет со Естонија и да и даде капацитети на Естонија во случај Балтикот да биде затворен за нејзината стока за трговија со надворешниот свет преку советските пристаништа на Црното и Белото Море; СССР и Естонија се обврзале да се бранат меѓусебно од „агресија што произлегува од која било голема европска сила“; Било прогласено: пактот „не треба да влијае“ на „економските системи и државните организации“ на СССР и Естонија.

Во естонското општество не постои консензус за одлуките што раководството на Република Естонија ги донеле во тоа време. Кога советските трупи марширале во Естонија, пушките на двете нации давале меѓусебни поздрави, а бендовите ја свиреле и естонската химна и Интернационалата, химната на СССР, во тоа време.

Слични барања биле испратени до Финска, Латвија и Литванија. Финска се спротивставила и била нападната од Советскиот Сојуз на 30 ноември. Бидејќи нападот бил оценет како нелегален, Советскиот Сојуз бил исклучен од Друштвото на народите на 14 декември. Финска се одржала во Зимската војна до март 1940 година, кога бил потпишан Московскиот мировен договор.

Првата загуба на населението за Естонија била репатријацијата на околу 12.000-18.000 балтички Германци во Германија.Estonia in World War II by Hannes Walter. Historical Text Archive, Mississippi. Retrieved link on July 6th 2020.

Советска окупација

Во летото 1940 година, окупацијата на Естонија била спроведена како редовна воена операција. 160.000 луѓе, поддржани од 600 тенкови биле концентрирани за инвазијата во Естонија. 5 дивизии на советските воздухопловни сили со 1150 авиони го блокирале целиот балтички воздушен простор против Естонија, Литванија и Латвија. Советската балтичка флота ја блокирала операцијата од морето. Советската НКВД добила наредба да биде подготвена за прием на 58.000 воени заробеници.

На 3 јуни 1940 година, сите советски воени сили со седиште во балтичките држави биле концентрирани под команда на Александар Локтионов.

На 9 јуни, директивата 02622ss/ov била дадена на воениот округ Ленинград на Црвената армија од Семјон Тимошенко да биде подготвен до 12 јуни за (а) да ги фати бродовите на естонската, латвиската и литванската морнарица во нивните бази и/или на море.; (б) Да ја естонската и латвиската трговска флота и сите други пловни објекти; (в) Да се подготви за инвазија и слетување во Талин и Палдиски; (г) Да се затвори Ришкиот Залив и се направи блокада на бреговите на Естонија и Латвија во Финскиот залив и Балтичкото Море; (д) да се спречи евакуација на естонската и латвиската влада, воените сили и средства; (ѓ) Да се даде поморска поддршка за инвазија кон Раквере; (е) Да се спречат естонските и латвиските авиони да летаат до Финска или Шведска.

На 12 јуни 1940 година, наредбата за целосна воена блокада на Естонија била дадена на советската балтичка флота, според директорот на Рускиот државен архив на поморскиот оддел Павел Петров, повикувајќи се на записите во архива Pavel Petrov at Finnish Defence Forces home page documents published from the State Archive of the Russian Navy .