мини| Антиромски протест во Ческе Будјејовице, Чешка, 29 јуни 2013 година Антиромското чувство (исто така наречено антициганизам, антироманизам, или ромафобија) е форма на фанатизам што се состои од непријателство, предрасуди, дискриминација, расизам и ксенофобија која е специфично насочена кон Ромите (Роми, Синти, Иберијци Велшки Роми, Фински Роми, Муслимански Роми и Романичал). Не-ромските патувачки групи во Европа, како што се Јенишите, ирските и шкотските чергари, честопати го добиваат името „цигани“ и како резултат на тоа, тие често се мешаат со ромскиот народ. Чувствата кои првично биле насочени против Ромите, насочени се и против други групи кои се скитници, чергари или кои постојано патуваат.
Терминот антициганизам е препознаен од Европскиот парламент и Европската комисија, како и од граѓанското општество.But is omitted from the online Oxford English Dictionary
Ромите муслимани може да се соочат со две форми на дискриминација: антиромските чувства и исламофобија.
Етимологија Во ромскиот јазик, Ром е именка од машки род, што значи „човек од ромската етничка група“ или „маж, сопруг“, со множина Роми. Меѓутоа, во повеќето случаи, на други јазици Ром се користи како описен термин за луѓе од двата пола.
Историја
Во средниот век мини| Француски постер кој прикажува дете што е киднапирано од номади Во раните византиски записи од 13 век, Ацинганите се споменуваат како „волшебници ... кои се сатански инспирирани, и се преправаат дека го предвидуваат непознатото“.George Soulis (1961): The Gypsies in the Byzantine Empire and the Balkans in the Late Middle Ages (Dumbarton Oaks Papers) Vol.15 pp.146–147, cited in David Crowe (2004): A History of the Gypsies of Eastern Europe and Russia (Palgrave Macmillan) p.1
Поробувањето на Ромите, главно земени како воени заробеници, во Дунавските кнежевства за првпат е документирано кон крајот на 15 век. Во овие земји, било донесено опширно законодавство што ги делело Ромите во различни групи според нивните сопственици, вклучувајќи благородници, патријаршија и државата.
До 16 век, многу Роми кои живееле во Источна и Средна Европа работеле како музичари, металски занаетчии и војници.David Crowe (2004): A History of the Gypsies of Eastern Europe and Russia (Palgrave Macmillan) p.XI Како што се проширувало Отоманското Царство, Ромите, за кои се сметало дека „немаат видлива постојана професионална припадност“, биле симнати на најниското ниво од општественото скалило.Crowe (2004) p.2
Дакијци Дакијците ја формирале митската група на европски скитници, за која се вели дека е каста на Ромите. Тие наводно биле специјализирани за крадење деца и за производство на човечки изроди.Parker, Mike (1984) The World's Most Fantastic Freaks, pp 50,51, OCTOPUS BOOKS, Тие се сметаат за криминално општество кое траело до 18 век, осакатувајќи ги децата за да можат да бидат продадени како професионални питачи. Се наведува дека Дакијците населувале делови од Шпанија неколку стотици години. Терминот порано, заедно со гитанос, бил шпанско име за Роми. Тие исто така биле идентификувани како Компрачикос или Компрапекењос (што значи „купувачи-на-момчиња“) во „Човекот што се смее“ на Виктор Иго. Иго тврдел дека трагите на оваа група може да се најдат во казнените закони донесени од шпанската и англиската влада. Наводно, потеклото на нивното име е поврзано со античкиот регион Дакија, поранешно кралство и подоцна римска провинција.
16 и 17 век Во Кралска Унгарија во 16 век во времето на турската окупација, се појавила силна антиромска политика, бидејќи овие луѓе се сметале за осомничени како можни турски шпиони или како петта колона. Во таква атмосфера, тие биле протерани од многу локации и сè повеќе го прифаќале номадскиот начин на живот.Crowe (2004) p.1, p.34
Првата антиромска легислатива била издадена во Маркгрофовија Моравија во 1538 година, а три години подоцна, Фердинанд I наредил Ромите од неговото царство да бидат протерани по серијата пожари во Прага.
Во 1545 година, Аугсбургшкиот рајстаг објавил дека „кој ќе убие Циган (Ром), нема да биде виновен за никакво убиство“.Crowe (2004) p.34 Поради масовните убиства што се случиле низ царството, владата морала да се вклучи за да „забрани давење на жени и деца Роми“.Crowe (2004) p.35
Во Англија, Законот за Египќаните 1530 донесен од круната во Парламентот, им забранувал на Ромите да влезат во земјата, а оние што живеат во земјата морале да ја напуштат во рок од 16 дена. Ако не се стори тоа, може да дојде до конфискација на имотот, затворање и депортација. Актот бил изменет со Законот за Египќаните од 1554 година, кој наложил тие да го напуштат својот „непослушен, неактивен и безбожен живот“ и да усвојат стабилен начин на живот. За оние кои не успеале да се придржуваат, Тајниот совет дозволил убивање на Ромите кои не се смениле, „како предупредување за другите“.
Во 1660 година, кралот Луј XIV им забранил на Ромите да престојуваат во Франција.
18 век Во 1710 година, Јосиф I, светиот римски цар, издал указ против Ромите, наредувајќи „сите возрасни мажи да бидат обесени без судење, додека жените и младите мажи да бидат камшикувани и протерани засекогаш“. Покрај тоа, во кралството Бохемија, на мажите Роми требало да им се отсече десното уво, а во Маркгрофовија Моравија, левото уво требало да биде отсечено. Овие осакатувања им овозможува на властите да ги идентификуваат лицата како Роми при нивно второ апсење. Уредбата ги охрабрила локалните власти да ги ловат Ромите во нивните области со наметнување парична казна. Секој што им помагал на Ромите требало да биде казнет со принудна работа во траење од пола година. Како резултат, се случиле масовни убиства на Ромите низ Светото Римско Царство. Во 1721 година, Карло VI го изменил декретот за да вклучи егзекуција на возрасна жена Ромка.Crowe (2004) p.36-37
Во 1774 година, Марија Терезија од Австрија издала уредба со која се забранува брак меѓу Роми. Ако Ромка се мажи за не-Ром, таа морала да приложи доказ за сфаќање на католичките начела, а мажот Ром „морал да ја докаже својата способност да издржува сопруга и деца“. Циганските деца над петгодишна возраст биле одземани и воспитувани во неромски семејства“.Crowe (2004) p.75
19 век Во Соединетите Американски Држави за време на дебатата во Конгресот во 1866 година во врска со Четиринаесеттиот амандман на Уставот на Соединетите Американски Држави, кој потоа ќе им даде државјанство на сите лица родени на територијата на САД, покренат бил приговор дека последица од донесувањето на амандманот ќе биде давање државјанство на Ромите и други групи кои некои ги сметале за непожелни.Congressional Globe, 1st Session, 39th Congress, p. 2891 (1866)
Во Бугарија во 1876 година имало погром, од страна на селаните од Копривштица: масакр на муслиманските Роми.
Геноцид на Ромите десно|мини|250x250пкс| Германската нацистичка депортација на Синти и Роми од Асперг, 1940 година Прогонството на Ромите го достигнало својот врв за време на Втората светска војна, во Геноцидот на Ромите за време на Холокаустот. Ромските заедници во Средна и Источна Европа биле помалку организирани од еврејските заедници; и како резултат на тоа, мобилните одреди за убивање кои патувале од село до село и ги масакрирале нивните жители Роми каде што живееле, вообичаено оставале неколку или никакви записи за бројот на Роми кои ги убиле на овој начин. И покрај тоа што во неколку случаи се појавиле документирани докази за масовни убиства, не е лесно да се процени вистинскиот број на жртви. Историчарите проценуваат дека меѓу 220.000 и 500.000 Роми биле убиени од Германците и нивните соработници — 25% до над 50% од речиси еден милион Роми кои живееле во Европа во тоа време. Темелното истражување на Јан Ханкок открило дека бројот на загинати е околу 1,5 милиони. мини|Ева Џастин ги проверува карактеристиките на лицето на Ромка како дел од нејзините „расни студии“ Нацистичката расна идеологија ги ставила Ромите, Евреите, Словените и Црнците на дното на расната скала.Simone Gigliotti, Berel Lang. The Holocaust: a reader. Malden, Massachusetts, USA; Oxford, England, UK; Carlton, Victoria, Australia: Blackwell Publishing, 2005. Pp. 14. Германските закони од Нирнберг од 1935 година им го одзеле државјанството на Евреите, го конфискувале имотот и ги криминализирале сексуалните односи и браковите на Евреите со Аријците. Овие закони биле проширени и врз Ромите. Ромите ги сметале за крајно инфериорни, но верувале дека Ромите имаат некои далечни „ариевски“ корени: европски народ со значително северозападно индиско потекло, или она што буквално се сметало за ариевско. Слично на европските Евреи, особено Ашкеназите, Ромите брзо стекнале европски гени преку ропство и мешани бракови по нивното пристигнување во Европа пред 1.000 години.
Во Протекторатот Чешка и Моравија, нацистичкиот геноцид врз Ромите бил толку темелен, што го истребил мнозинството бохемискоромски говорители, за на крајот да доведе до изумирање на јазикот во 1970 година, со смртта на последниот познат говорител на овој јазик, Хана Шебкова. Во Данска, Грција и во мал број други земји, отпорот на домородното население ги спречило планираните нацистички депортации и истребување на Ромите. Во повеќето освоени земји (на пример, во балтичките земји), локалната соработка со нацистите го забрзала убиството на речиси сите локални Роми. Во Хрватска, поради хрватските соработници на усташите преживеале само мал дел од хрватските Роми (и Евреи).
Во 1982 година, Западна Германија официјално признала дека е извршен геноцид врз Ромите. Пред ова тие често тврделе дека, за разлика од Евреите, Ромите и Синтите не биле мета на расни убиства, туку тоа се случувало поради „криминални“ причини.
Католичката црква ја презема одговорноста На 12 март 2000 година, папата Јован Павле II упатил официјално јавно извинување до, меѓу другите групи на луѓе погодени од католичкото прогонство, на ромскиот народ, и го молел Бога за прошка. На 2 јуни 2019 година, папата Франциск за време на состанокот со членовите на романската ромска заедница, ја признал историјата на Католичката црква за промовирање „дискриминација, сегрегација и малтретирање“ на Ромите низ целиот свет, се извинил и побарал од ромскиот народ прошка.
Современ антициганизам Во извештајот од 2011 година, издаден од Амнести интернешенал, се вели дека „систематска дискриминација се одвива против околу 10 милиони Роми низ Европа. Организацијата ги документирала неуспесите на владите ширум континентот да ги исполнат своите обврски“.
Антициганизмот продолжи и во 2000-тите, особено во Словачка, Унгарија, Словенија и Косово. Во Бугарија, професорот Огњан Сапарев напишал написи во кои се вели дека „Циганите“ се културно склони кон кражба, и го користат својот малцински статус за да го „уценуваат“ мнозинството. Официјални претставници на Европската Унија ги осудиле и Чешката Република и Словачка во 2007 година за насилна сегрегација на ромските деца од редовните училишта.
Според најновото истражување за криминалот од омраза за човекови права, Ромите рутински трпат напади на градските улици и на други јавни места додека патуваат до и од домовите и пазарите. Во голем број сериозни случаи на насилство, напаѓачите напаѓале цели семејства во нивните домови или цели заедници во населбите во кои претежно се сместени Роми. Распространетите обрасци на насилство понекогаш се насочени и кон предизвикување непосредна штета на Ромите, без разлика помеѓу возрасни, постари и мали деца и физичко искоренување на присуството на Роми во градовите во неколку европски земји.
Јавно мислење Степенот на негативните ставови кон Ромите варира низ различни делови на Европа. Евробарометар 2019: процент на луѓе на кои би им било во ред ако нивно дете е во љубовна врска со Ром/ Ромка.ДржаваПроцент74%71%69%65%57%57%53%52%51%48%43%37%36%36%35%33%32%31%29%29%27%26%24%23%23%22%21%14%
Европска Унија