десно|мини|250x250пкс| Карта на Северинска Бановина. Северинска Бановина или Северинско Банство или Северински Банат (; ; ; ; ) ― унгарска политичка, воена и административна единица со посебна улога во првично противбугарскиот, а подоцна и противотоманскиот одбранбен систем на средновековното Кралство Унгарија. Основана е од принцот Бела во 1228 година.
Територија Северинската Бановина била марка (или гранична покраина) на средновековното Кралство Унгарија помеѓу долен Дунав и реката Олт (во денешна Олтенија во Романија). Повелбата за доделувања, издадена на 2 јуни 1247 година на витезите Болничари, го споменува Олт како нејзина источна граница. Витезите ја добиле „Земјата Северин“ (Terra de Zeurino), заедно со блиските планини, од Бела IV Унгарски. Кралот го опишал истиот регион како „напуштена и населена“ земја во писмо до папата Григориј IX на 7 јуни 1238 година. Современите изучувачи претпоставуваат дека или унгарското освојување на територијата или судирањата меѓу Бугарија и Унгарија го принудиле месното население да избега. Историчарот Ласло Макаи вели дека населението почнало да се зголемува до крајот на 1230-тите, бидејќи Бела побарал од папата да назначи епископ за Северин.
Повелбата за доделувања од 1247 година, исто така, споменува дека „Куманија“ се граничи со земјата Северин од исток. Во истата диплома се наведени две влашки (или романски) политички единици - кнежевството на Јоан и Фаркаш - кои во оваа прилика биле подложени на Болничарите. Третиот кнез, со кој управувал војводата Литовој, не бил вклучен во доделувањето, но им бил оставен на Власите „како што го одржале“. Меѓутоа, Бела им дал на болничарите половина од кралските приходи собрани во земјата на Литовој, со исклучок на приходите од „Земјата на Хацег“ (сега Цара Хацегулуј во Романија). Александру Мадџару вели дека дипломата покажува дека кнежевството на Литовој се граничело со Северинската Земја на север, така што Банатот мора да ја опфаќал само јужна Олтенија во средината на 13 век. Кенезатусот на Војводата Сенеслау, кој се наоѓал на исток од Олт, бил целосно исклучен од доделувањето.
Бановите првично управувале од тврдината Сорени (сега Дробета-Турну Северин во Романија). Откако Сорени била изгубена кон крајот на 13 век, тврдината Михалд (сега Мехадија во Романија) била средиште на покраината. Покрај Михалд, Банатот ги опфаќал Оршова и романските области по горниот тек на Тамиш.
Историја Калојан Бугарија го зазел регионот помеѓу реките Черна и Олт околу 1199 година. Кралството Унгарија, исто така, се ширело кон југ над Карпатите во почетокот на 13 век, што доведе до судири меѓу двете земји. Куманските племиња кои живееле на исток од Олт до реката Сирет се согласиле да плаќаат годишен данок на кралевите на Унгарија во почетокот на 1227 година. Унгарците ја зазеле бугарската тврдина Северин за време на воена кампања против Бугарија во 1231 година.
Во 1330 година, Бановината бил грубо освоена од Басараб I, а поголемиот дел од него останал во јурисдикција на Влашка во следните векови.
По Мохачката битка во 1526 година, Северинската Бановина била поделена. Југоисточниот дел (на исток од Варчаро/Варчорова, денес дел од Болвашница) потпаднал под јурисдикција на влашките кнезови, а во северозападниот дел (на запад од Оршова) постепено бил преорганизирана во Лугошкокарасебешката Бановина.
Список на банови
Тринаесетти век МандатБанВладетелЗабелешкиИзвор 1226– 1232Бузад ХанотАндраш IIТој се именувал себеси како „поранешен бан“ во 1233 година. Неговата блиска врска со синот на Андреаш II, Бела, војвода на Трансилванија, предложува дека тој бил бан на Северин (наместо бан на Славонија). 1233ЛукачАндраш II1235Поуш ЧакБела IVИсто така господар на ризницата и ишпан (управник) на Бачката Жупанија 1240Ошл ОшлБела IV 1243Иштван ЧакБела IV 1260Лоринц, син на КемениБела IVПрв мандат 1262ИштванБела IVТој е само споменат во неавтентична повелба. 1263Лоринц ТрансилванскиИштван V (помлад крал)Исто така господар на ризницата на Иштван V. 1268Шандор, син на ДругИштван V (помлад крал) 1268Угрин ЧакИштван V (помлад крал)Прв мандат 1270Лоринц, син на КемениИштван VВтор мандат. Исто така ишпан на Добочката Жупанија. 1270Пањит МишколцИштван V1271–1272Лоринц, син на КемениИштван VТрет мандат. Исто така ишпан на Добочката Жупанија.1272Алберт АкошИштван V1272–1274Паул ГуткеледЛадислав IVПрв мандат. Исто така ишпан на Валкоската и Добочката Жупанија.1274–1275Угрин ЧакЛадислав IVВтор мандат1275Паул ГуткеледЛадислав IVВтор мандат1275–1276Микод КокењешраднотЛадислав IV1276Угрин ЧакЛадислав IVТрет мандат1277–1278Паул Гуткелед (?)Ладислав IVТој е само споменат во неавтентични повелби. Трет мандат.1279Лоринц, син на ЛоринцЛадислав IVПрв мандат1291Лоринц, син на ЛоринцАндраш IIIВтор мандат, но можеби постојано ја држел функцијата од 1279 до 1291 година.
Четиринаесетти век Мандат Бан Владетел Забелешки Извор 1335–1341 Денеш Сечи Кароли I Исто така бил дворски господар. 1342–1349 Иштван Лошонци Кароли I, Лајош I 1350–1355 Миклош Сечи Лајош I Исто така, бил ишпан на Кевската и Карашката ија. 1355–1359 Денеш Лакфи Лајош I Исто така , коњскиот господар, и ишпан на Кевската и Карашката Жупанија 1359–1379 немало бан 1375–1376 ЈаношТреутел Лајош I 1376–1387 немало бан
1299–1307 Андраш Тарнок 1308–1313 Андраш Тарнок и Мартон Тарнок 1314–1318 Домокош Чорнаи 1319–1323 Ласко Ратхолти 1323–1329 Денеш Сечи 1324 Пал 1330–1341 Денеш Сечи 1342–1349 Иштван Лошонци 1350–1355 Миклош Сечи 1355–1359 Денеш Тацкфи 1359–1375 немало бан 1376 Јанош Теутел 1376–1387 немало бан 1387 Ласло Лошонци помладиот 1387–1388Иштван Лошонци 1388–1390 Јанош Каплаи-Шеркеи 1390–1391 Миклош Перењи 1392 Семере Геребенци 1392–1393 Бебек Детре 1393 Франк Сечи 1393–1397 немало бан 1397 Лукаш Осколски 1393–1408 немало бан 1408–1409 Пипо Спано 1409 немало бан 1410 Лоринц, син на Мајош 1410–1428 немало бан 1428 Имре Марцали 1430–1435 Миклош Редвиц 1429–1435 немало бан 1435 Ласло Хаѓимаш Берегсовски и Јанош Данч Македонски 1436–1439 Франко Таловац 1439–1446 Јанош Хуњади, северински бан 1445–1446 Миклош Улјаки 1447–1454 Михали Чорнаи 1449 Балас Чорнаи 1452–1454 Петер Данч Себешки 1455-57 немало бан 1458 Влад и Гергели Бетлен 1459–1460 немало бан 1460 Ласло Дочи 1462–1463 Миклош Улочки 1464–1466 немало бан 1466 Јанош Понграч Денгелешки 1467 немало бан 1467 Иштван и Михали де Мутноки 1468–1471 немало бан 1471–1478 Имре Хедервари 1478 Јанош и Домокош Бетлен 1478 немало бан 1479 Амбруш Торок и Ѓорѓи Сентелшебети 1479 Берталан Паточи 1480–1483 Берталан Паточи и Ференц Харасти 1483–1489 Ференц Харасти и Андраш Соколи 1490 Имре Озораи 1491 Имре Озораи и Данфи Андраш Добоски 1491–1492 Ференц Харасти и Данфи Андраш Добоски 1492 Море Фулоп Чулаи 1492–1494 Море Ѓорѓи Чулаи и Ференц Балаша 1495–1501 Тарнок Петер Мачкаши и Јакаб Герлиштеи 1501 Јакаб Герлиштеи и Белаи Барнабаш 1502 Јакаб Герлиштеи и Тарнок Петер Мачкаши 1503 Белаи Барнабаш 1503 Јакаб Герлиштеи 1504–1508 Јакаб Герлиштеи и Белаи Барнабаш 1508–1513 Михали Пакши и Белаи Барнабаш 1514 Белаи Барнабаш и Јанош Заполја 1515–1516 Миклош Хаѓимаши Берексовски 1517–1518 немало бан 1519 Белаи Барнабаш 1520–1521 Миклош Герлиштеи 1522–1523 Јанош Вител Калаи 1524–1526 Јанош Вител Калаи и Јанош Заполја 1526–1540 под власта на лугошкокарансебешките банови 1526–1860 под османлиска окупација
Поврзано
Крајовска Бановина Амлашка Земја Фагарашка Земја
Наводи
Библиографија
Дополнителна литература
Hațegan I., Cavalerii teutoni în Banatul Severinului (1429 – 1435), „Tibiscus-istorie“ V, Muzeul Banatului, Timișoara, 1978, pp. 191–196. http://mek.niif.hu/02100/02114/html/316.html Histoire de la Transylvanie
Надворешни врски
Карта
Категорија:Романија во средниот век Категорија:Статии со извори на унгарски (hu) Категорија:Северински банови Категорија:Олтенија Категорија:Територијална еволуција на Унгарија Категорија:Историја на Банат Категорија:Бановини во Кралството Унгарија Категорија:Статии со текст на латински Категорија:Статии со текст на романски јазик Категорија:Статии со текст на унгарски