Ета Кобилица (η Carinae, скратено на η Car), порано позната како Ета Аргус — ѕвезден систем кој содржи најмалку две ѕвезди со комбинирана сјајност поголема од пет милиони пати поголема од Сонцето, кој се наоѓа на околу 7.500 светлосни години во соѕвездието Кобилица. Претходно била ѕвезда означена со 4-та светлинска величина, но во 1837 година поради осветлувањето станала посветла од Ригел, означувајќи го почетокот на нејзината таканаречена „Голема ерупција“. Таа станала втората најсветла ѕвезда на небото помеѓу 11 и 14 март 1843 година, пред да избледи многу под видливоста со голо око по 1856 година. Во помала ерупција, таа достигнала 6-та јачина во 1892 година пред повторно да згасне. Постојано осветлува од околу 1940 година, станувајќи посветла од величината 4,5 до 2014 година.
При деклинација −59° 41′ 04,26″, Ета Кобилица е циркуполарна од места на Земјата јужно од географската ширина 30°S (за повикување, географската широчина на Јоханесбург е 26°12′S) и не е видлива северно од околу 30° N, јужно од Каиро, кој е на географска ширина од 30°2′N.
Двете главни ѕвезди од системот Ета Кобилица имаат орбитално занесување со период од 5,54 години. Примарната е крајно необична ѕвезда, слична на светлечка сина променлива (ССП). Првично била , од кои веќе изгубила најмалку и се очекува да експлодира како супернова во астрономски блиска иднина. Ова е единствената ѕвезда позната дека произведува ултравиолетова ласерска емисија. Секундарната ѕвезда е топла и исто така многу светла, веројатно од спектрална класа О, околу 30-80 пати помасивна како Сонцето. Системот е силно заматен од маглината Хомонкулус, која се состои од материјал исфрлен од примарната ѕвезда за време на Големата ерупција. Таа е член на расеаното јато Трамплер 16 во рамките на многу поголемата маглина Кобилица.
Иако не е поврзана со ѕвездата и маглината, слабиот метеорски дожд Ета Кариниди има зрачење многу блиску до Ета Кобилица.
Историја на набљудување Ета Кобилица за прв пат била забележана како ѕвезда со четврта величина во 16 или 17 век. Таа станала втората најсветла ѕвезда на небото во средината на 19 век, пред да згасне под видливоста со голо око. Во втората половина на 20 век, таа полека осветлила за повторно да стане видлива со голо око, а до 2014 година повторно станала ѕвезда со четврта величина.
Откривање и именување Нема веродостојни докази дека Ета Кобилица била забележана пред 17 век, иако холандскиот морепловец Питер Кејзер опишал ѕвезда со четврта величина на приближно точната позиција околу 1595-1596 година, која била копирана на небесните глобуси на Петар Планциј и Јодок Хондиј и Уранометрија на Јохан Бајер од 1603 година. Независниот каталог на ѕвезди на Фредерик де Хаутман од 1603 година не ја вклучува Ета Кобилица меѓу другите ѕвезди со 4-та величина во регионот. Најраниот цврст рекорд бил направен од Едмонд Халеј во 1677 година кога ја забелеил вездата едноставно како Sequens (т.е. „следи“ во однос на друга ѕвезда) во новото соѕвездие Робур Каролинум. Неговиот Catalogus Stellarum Australium бил објавен во 1679 година. Ѕвездата била забележана и по Бајеровите ознаки како Ета Робор Кароли, Ета Аргус или Ета Навис. Во 1751 година, Никола Луј де Лакај им дал на ѕвездите на Брод Арго и Робур Каролин единствен сет на ознаки на грчките букви Бајер во неговото соѕвездие Арго, и одредил три области во рамките на Арго за цели трипати да се користат ознаки со латински букви. Ета паднала во делот на јазилот на бродот кој подоцна требало да стане соѕвездието Кобилица. Не била општа познато како Ета Кобилица до 1879 година, кога на ѕвездите на Брод Арго конечно им биле дадени епитетите на соѕвездија ќерки во Уранометрија Аргентина на Гулд.
Ета Кобилица е премногу далеку на југ за да биде дел од традиционалната кинеска астрономија, но таа била мапирана кога јужните соѕвездија биле создадени на почетокот на 17 век. Заедно со s Кобилица, λ Кентаур и λ Мува, Ета Кобилица го формира астеризмот ( Море и планина). Ета Кобилица ги има имињата Чен Ше (од кинеското 天社 „Небесен олтар“) и Форамен. Позната е и како (македонски: Втората ѕвезда на морето и планината).
Халеј дал приближна привидна ѕвездена величина од 4 во моментот на откривањето, која е пресметана како светлинска величина 3,3 на современата скала. Неколку можни претходни видувања сугерираат дека Ета Кобилица не била значително посветла од ова во поголемиот дел од 17 век. Понатамошни спорадични набљудувања во текот на следните 70 години покажуваат дека Ета Кобилица веројатно била на третото место величина или побледа, додека Лакај со сигурност не ја забележал на 2-та светлинска величина во 1751 година. Не е јасно дали Ета Кобилица значително варирала во осветленоста во текот на следните 50 години; има повремени набљудувања како што е Вилијам Берчел на 4-то место величина во 1815 година, но неизвесно е дали ова се само повторно набљудување на претходните набљудувања.
Голема ерупција алт=Historical visual lightcurve for Eta Carinae from 1686 to 2015|лево|мини| Светлосната крива на Ета Кобилица од некои од најраните набљудувања до денешниот ден Во 1827 година, Берчел конкретно ја забележал необичната осветленост на Ета Кобилица на 1-ва величина и бил првиот што се посомневал дека варира во осветленоста. Џон Хершел, кој во тоа време бил во Јужна Африка, направил детална серија точни мерења во 1830-тите, покажувајќи дека Ета Кобилица постојано блескала околу величината 1.4 до ноември 1837 година. Вечерта на 16 декември 1837 година, Хершел бил зачуден кога видел дека осветлила и малку го опфатила и Ригел. Овој настан го означил почетокот на приближно 18-годишниот период познат како Големата ерупција.
Ета Кобилица била уште посветла на 2 јануари 1838 година, што е еквивалентно на Алфа Кентаур, пред малку да избледе во текот на следните три месеци. Хершел не ја набљудувал ѕвездата после ова, но добил преписка од пречесниот В.С. Макај во Калкута, кој напишал во 1843 година, „На мое големо изненадување забележав минатиот март (1843 година), дека ѕвездата Ета Аргус станала ѕвезда со прва величина потполно светла како Канопус и во боја и големина многу слична на Арктур“. Набљудувањата од ’Ртот на Добрата Надеж покажале дека таа го достигнала својот врв во осветленоста, надминувајќи го Канопус, од 11 до 14 март 1843 година, потоа почнала да бледне, а потоа осветлила помеѓу светлината на Алфа Кентаури и Канопус помеѓу 24 и 28 март пред повторно да избледи. Во поголемиот дел од 1844 година, осветленоста била на средина помеѓу Алфа Кентаур и Бета Кентаур, околу +0,2, пред повторно да осветли на крајот на годината. Во својата најсветла година во 1843 година, најверојатно достигнала привидна светлинска величина од -0,8, потоа -1,0 во 1845 година. Врвовите во 1827, 1838 и 1843 година најверојатно се случиле на периастронскиот премин - точката кога двете ѕвезди се најблиску една до друга - на бинарната орбита. Од 1845 до 1856 година, осветленоста се намалила за околу 0,1 величини годишно, но со можни брзи и големи флуктуации.
Во нивните усни традиции, кланот Буронг од народот Вергаја од околу езерото Тирел, северозападна Викторија, Австралија, раскажувале за црвеникава ѕвезда што ја познавале како „Старицата врана“, сопруга на „Воинствената врана“ (Канопус).Or more accurately gala-gala gurrk waa, with the onset of gurrk "woman" lost in Stanbridge. Во 2010 година, астрономите Дуан Хамахер и Дејвид Фру од Универзитетот Мекквари во Сиднеј покажале дека станува збор за Ета Кобилица за време на нејзината Голема ерупција во 1840-тите. Од 1857 година, осветленоста брзо се намалила додека не избледела под видливоста со голо око до 1886 година. Се пресметува дека ова се должи на кондензацијата на прашина во исфрлениот материјал што ја опкружува ѕвездата, наместо на внатрешната промена во сјајноста.
Помала ерупција Новото осветлување започнало во 1887 година, кое достигнало врв со приближна јачина 6,2 величини во 1892 година, а потоа на крајот на март 1895 година брзо избледела на околу 7.5 величини. Иако постојат единствено визуелни записи за ерупцијата од 1890 година, пресметано е дека Ета Кобилица страдала од 4,3 степени на визуелно изумирање поради гасот и прашината исфрлени во Големата ерупција. Неприкриената осветленост би била со величина 1,5-1,9, значително посветла од историската величина. И покрај тоа, таа била слична на првата, дури и речиси одговарала на нејзината осветленост, но не и на количината на исфрлен материјал.
20 век Помеѓу 1900 и најмалку 1940 година, се сметало дека Ета Кобилица се населила со постојана светлина од околу 7,6 величини, но во 1953 година било забележано дека повторно се осветлила со величина од 6.5. Осветлувањето продолжило стабилно, но со прилично редовни варијации од неколку десетини од величината. десно|мини| Светлосна крива на Ета Кобилица помеѓу 1972 и 2019 година Во 1996 година, варијациите за прв пат биле идентификувани дека имаат период од 5,52 години, подоцна попрецизно измерени на 5,54 години, што довело до идејата за бинарен систем. Бинарната теорија била потврдена со набљудувања на радио, оптичка и блиску инфрацрвена радијална брзина и промени во профилот на линијата, кои се нарекуваат колективно како спектроскопски настан, во предвиденото време на премин на периастрон кон крајот на 1997 година и почетокот на 1998 година. Во исто време постоел целосен колапс на емисијата на Х-зраци за која се претпоставува дека потекнува од регионот на ветерот што се судрила. Потврдата за светлечки бинарен придружник во голема мера го изменило разбирањето на физичките својства на системот Ета Кобилица и нејзината варијабилност.
Во 1998-1999 година било забележано ненадејно удвојување на осветленоста што ја вратила во видливост со голо око. За време на спектроскопскиот настан во 2014 година, привидната визуелна величина станала посветла од светлинската величина 4,5. Осветленоста не секогаш варира постојано на различни бранови должини и не секогаш точно го следи 5,5 годишниот циклус. Набљудувањата со радио, инфрацрвена и вселенска основа го прошириле опфатот на Ета Кобилица низ сите бранови должини и откриле тековни промени во спектралната енергетска распространетост.
Во јули 2018 година, било пријавено дека Ета Кобилица го има најсилниот удар со ветер на двојна ѕвезда во сончевата населба. Набљудувањата со сателитот NuSTAR дале податоци со многу повисока резолуција од претходниот вселенски телескоп со гама-зраци „Ферми“. Користејќи ги набљудувањата со директно фокусирање на нетермичкиот извор во екстремно тврдиот појас на рендген, кој просторно се совпаѓа со ѕвездата, тие покажале дека изворот на нетермалните рендгенски зраци варира во зависност од орбиталната фаза на бинарниот ѕвезден систем и дека фотонскиот индекс на емисијата е сличен на оној добиен преку анализа на спектарот на γ-зраци (гама).
Видливост алт=A chart of the constellation of Carinae with a white background. Eta Carinae is circled in red on the left side.|мини| Ета Кобилица и маглината Кобилица во соѕвездието Кобилица алт=Position of Eta Carinae comparing to PP Carinae|мини| Позиција на Ета Кобилица (горе лево) во споредба со PP Кобилица (долу десно) Како ѕвезда со четврта величина, Ета Кобилица е удобно видлива со голо око на небо освен на светлинско загадување во областите во внатрешноста на градот според скалата на Бортле. Нејзината осветленост варира во широк опсег, од втората најсветла ѕвезда на небото неколку дена во 19 век, до многу под видливост со голо око. Нејзината местоположба на околу 60°С во далечната јужна небесна полутопка значи дека не може да се види од набљудувачите во Европа и поголемиот дел од Северна Америка.