мини|Сала ле Пелтие, дом на Париската опера во средината на 19 век Француска опера — оперска уметност во Франција и опера на француски јазик. Таа е една од најважните европски оперски традиции, која содржи дела од композитори од стасот на Рамо, Берлиоз, Гуно, Бизе, Масне, Дебиси, Равел, Пуленк и Месијан. Многу композитори родени во странство одиграле улога во француската традиција, вклучувајќи ги Лили, Глук, Салиери, Керубини, Спонтини, Мајербер, Росини, Доницети, Верди и Офенбах.
Француската опера започна на дворот на Луј XIV соКадмус и Хермиона на Жан Батист Лили (1673), иако претходно имало различни експерименти со формата, особено Помона од Робер Камбер. Лили и неговиот либретист Кино создале музичка трагедија, форма во која танцовата музика и хорското пишување биле особено истакнати. Најважниот наследник на Лили бил Рамо. По смртта на Рамо, Кристоф Вилибалд Глук бил убеден да произведе шест опери за Париската опера во 1770-тите. Го прикажуваат влијанието на Рамо, но поедноставено и со поголем фокус на драмата. Во исто време, до средината на 18 век, друг жанр добивал популарност во Франција: комична опера, во кои ариите се менуваа со говорен дијалог. До 1820-тите, влијанието на Глукијан во Франција отстапило на вкусот за оперите на Росини. Гијом Тел на Росини помогнал да се најде новиот жанр на Гранд опера, форма чиј најпознат експонент бил Џакомо Мајербер. Полесна комична опера исто така, имал огромен успех во рацете на Боелдје, Обер, Херолд и Адам. Во оваа клима, оперите на Хектор Берлиоз се бореле да добијат слух. Епското ремек-дело на Берлиоз Тројанци, кулминација на традицијата на Глук, не била дадена целосна изведба речиси сто години откако била напишана.
Во втората половина на 19 век, Жак Офенбах доминирал во новиот жанр оперета со духовити и цинични дела како што е Орфеј во подземјето; Шарл Гуно постигна огромен успех со Фауст; и Жорж Бизе ја компонирал Кармен, веројатно најпознатата француска опера од сите. Во исто време, влијанието на Рихард Вагнер се почувствува како предизвик за француската традиција. Можеби најинтересниот одговор на влијанието на Вагнер било единственото оперско ремек-дело на Клод Дебиси, Пелеас и Мелизанда (1902).See : "A unique distillation of the essence of Wagner" Други значајни имиња од 20 век се Равел, Пуленк и Месијан.
Раѓањето на француската опера: Лили мини| Жан Батист Лили, „Таткото на француската опера“ Првите опери што биле поставени во Франција биле увезени од Италија, почнувајќи со Лажната лудачка на Франческо Сакрати во 1645 година. Француската публика им приредила млак прием. Ова било делумно од политички причини, бидејќи овие опери биле промовирани од кардиналот Мазарен, роден во Италија, кој тогаш бил прв министер за време на регентството на младиот Луј XIV и длабоко непопуларна личност кај голем дел од француското општество. Музичките размислувања исто така одиграле улога, бидејќи францускиот двор веќе имал цврсто воспоставен жанр на сценска музика, дворски балет, кој вклучувал опеани елементи, како и танц и раскошен спектакл. Кога две италијански опери, Ксерсе на Франческо Кавали и Вљубениот Херкул, покажале неуспеси во Париз во 1660 и 1662 година, изгледите за процут на операта во Франција изгледале далечни. Сепак, италијанската опера ги поттикнала Французите да направат свои експерименти во овој жанр и, необично, композиторот роден во Италија, Лили, нашол трајна француска оперска традиција.
Во 1669 година, Пјер Перен ја основал Академијата на операта и, во соработка со композиторот Робер Камбер, се обидел да компонира оперски дела на француски јазик. Нивниот прв напор, Помона, се појавила на сцената на 3 март 1671 година и една година подоцна бил проследена со Болките и задоволсвата на љубовта. Во овој момент, Луј XIV ја префрлил привилегијата да продуцира опери од Перин на Жан-Батист Лили. Лили, од Фиренца, веќе бил омилен музичар на кралот, кој ги презел целосните кралски овластувања во 1661 година и имал намера да ја преуреди француската култура според неговиот лик. Лили имал сигурен инстинкт да знае што точно ќе го задоволи вкусот на неговиот господар и на француската јавност воопшто. Тој веќе компонирал музика за екстравагантни дворски забави, како и за театар, особено за комичните балети вметната во драмите на Молиер. Сепак, Молиер и Лили жестоко се скарале и композиторот нашол нов и поподложен соработник во Филип Кино, кој ги напишал либретата за сите опери на Лили освен за две.
На 27 април 1673 година, Кадмиус и Хермиона на Лили – често се смета за прва француска опера во целосна смисла на терминот– се појавил во Париз. Тоа било дело во нов жанр, кое неговите творци Лили и Кино го крстиле трагедија со музика,Also known as форма на опера специјално прилагодена за француски вкус. Лили продолжи да продуцира по стапка од најмалку една годишно до неговата смрт во 1687 година и тие ја формираа основата на француската национална оперска традиција речиси еден век. Како што сугерира името, трагедија со музика била моделирана по француската класична трагедија на Корнеј и Расин. Лили и Кино ги замениле збунувачки елаборираните барокни заплети кои ги фаворизирале Италијанците со многу појасна структура во пет чина. Секој од петте чинови генерално следел редовна шема. Аријата во која еден од протагонистите ги изразува своите внатрешни чувства е проследена со рецитатив измешан со кратки арии () кои го придвижуваат дејството напред. Актите завршуваат со дивертисмент, највпечатливата карактеристика на француската барокна опера, која му овозможи на композиторот да ја задоволи љубовта на јавноста кон танцот, огромните рефрени и прекрасниот визуелен спектакл. Рецитативот, исто така, бил адаптиран и обликуван на уникатните ритми на францускиот јазик и често бил издвоен за посебни пофалби од критичарите, познат пример што се случи во вториот чин од Армиде на Лили“. На петте чина од главната опера им претходел алегориски пролог, уште една карактеристика што Лили ја зел од Италијанците, што тој генерално го користел за да ги пее пофалбите на Луј XIV. Навистина, целата опера честопати бил слабо маскирано додворување на францускиот монарх, кој бил претставен од благородните херои извлечени од класичниот мит или средновековната романса.
Трагедија со музика била форма во која сите уметности, не само музиката, одиграле клучна улога. Стихот на Кино комбиниран со сценографијата на Карло Вигарани или Жан Берен и кореографијата на Бошам и Оливет, како и сложените сценски ефекти познати како машинерија. Како што еден од неговите клеветници, Мелкиор Грим, бел принуден да признае: „За да се суди за тоа, не е доволно да се види на хартија и да се прочита партитурата; мора да се гледа сликата на сцената“.General references for this section: chapter on Lully in French Baroque Masters by James R. Anthony; the chapter "Lulli's in Girdlestone, pp. 104ff.; article on Lully in Viking.
Од Лили до Рамо: нови жанрови лево|мини|290x290пкс| Изведба на операта на Лили Армиде во Пале ројал во 1761 година Француската опера сега била воспоставена како посебен жанр. Иако под влијание на италијанските модели, трагедија со музика сè повеќе се оддалечувала од обликот што тогаш преовладувал во Италија, опера сериа. На француската публика не им се допаднале пејачите на кастрато кои биле исклучително популарни во остатокот од Европа, претпочитајќи нивните машки херои да ги пеат хојте контре, особено висок тенорски глас. Драмскиот рецитатив бил во срцето на операта на Лили, додека во Италија рецитативот се намалил до перфункторна форма позната како секо (фра: ), каде гласот го придружувал само континуото. Исто така, рефрените и танците кои биле таква особеност на француските дела играле мала или никаква улога во опера сериа. Расправите околу соодветните заслуги на француската и италијанската музика доминирале во критиката во текот на следниот век,For examples, see додека Глук не пристигнал во Париз и ефективно ги споил двете традиции во нова синтеза.
Лили не ја гарантирал својата превласт како водечки француски оперски композитор само преку неговите музички таленти. Всушност, тој го искористил своето пријателство со кралот Луј за да обезбеди виртуелен монопол на јавната изведба на сценска музика. Дури по смртта на Лили, други оперски композитори излегле од неговата сенка. Најзабележителен веројатно бил Марк-Антоан Шарпантие, чија единствена трагедија со музика, Медеја, се појавила во Париз во 1693 година на дефинитивно мешан прием. Поддржувачите на Лили биле вознемирени од вклучувањето на италијанските елементи од страна на Шарпантие во неговата опера, особено богатата и дисонантна хармонија што композиторот ја научил од неговиот учител Џакомо Карисими во Рим. Сепак, Медеја е прогласена како „веројатно најдобрата француска опера од 17 век“. Други композитори се испробале во жанрот во годините по смртта на Лили, вклучувајќи го и Марен Маре (Алсионе, 1703), Андре кардинал Дестуш (Телемах, 1714) и Андре Кампра (Танкреде, 1702; Идомен, 1712).
Кампра исто така измисли нов, полесен жанр: опера-балет. Како што сугерира името, опера-балет содржел уште повеќе музика за танц од трагедија со музика. Темата била генерално многу помалку покачена; заплетите не биле нужно изведени од класичната митологија, па дури и дозволиле комични елементи кои Лили ги имал исклучено од трагедија со музика по Тезеј (1675). Опера-балет се состоел од пролог проследен со голем број самостојни чинови (исто така познати како ), често лабаво групирани околу една тема. Поединечните дела можеле да се изведуваат и самостојно, во тој случај биле познати како акти балет. Првото дело на Кампра во форма, Вљубената Европа од 1697 година, е добар пример за жанрот. Секој од неговите четири дела е сместен во различна европска земја (Франција, Шпанија, Италија и Турција) и содржи обични ликови од средната класа. Опера-балет продолжи да биде неверојатно популарна форма во остатокот од барокниот период.
Друг популарен жанр од ерата бил пасторал хероик, чиј прв пример била последната завршена опера на Лили Аксис и Галатеа (1686). Пасторал хероик обично цртал на класична тема поврзана со пастирска поезија и бил во три чина, наместо петте од трагедија со музика. Во тоа време, некои композитори експериментирале и во пишувањето на првите француски комични опери, а добар пример е Љубовите на Рагонде на Жан-Жозеф Муре (1714).
Рамо лево|мини| Жан-Филип Рамо, иноватор од осумнаесеттиот век Жан-Филип Рамо бил најважниот оперски композитор кој се појавил во Франција по Лили. Тој исто така бил многу противречна личност и неговите опери биле предмет на напади и од бранителите на француската, лилиевската традиција и од шампионите на италијанската музика. Рамо имал скоро педесет години кога ја компонирал својата прва опера, Хиполит и Арисија, во 1733 година. До тој момент, неговата репутација главно се потпирала на неговите дела за теоријата на музиката. Операта веднаш предизвика возбуда. Некои членови на публиката, како Кампра, биле импресионирани од неговото неверојатно богатство на изум. Други, предводени од поддржувачите на Лили, ја сметаа употребата на необични хармонии и дисонанца од Рамо збунувачки и реагираа со ужас. Војната на зборови меѓу „лилистите“ и „рамистите“ продолжила да беснее до крајот на десетлетието. Рамо направил мал обид да создаде нови жанрови; наместо тоа, тој зел постоечки форми и иновирал одвнатре користејќи музички јазик со голема оригиналност. Тој бил плоден композитор, напишал пет трагедии со музика, шест опера-балети, бројни пасторали хероик и балетски акти како и две комични опери, а често и неколку пати ги ревидирал своите дела додека не наликувале малку на нивните оригинални верзии.